Michał Dybuła w listopadzie mówił o stagnacji. Teraz widzą ją inni, on zapowiada recesję.
W 2009 r. dynamika PKB będzie ujemna — uważa ekonomista BNP Paribas.
Niestety, ostatnio ma nosa.
Kilka miesięcy temu Michał Dybuła, główny ekonomista BNP Paribas Polska, został okrzyknięty największym pesymistą w kraju. Wzrost gospodarczy na poziomie 0,4 proc. — taką prognozę na 2009 r. ogłosił w listopadzie ubiegłego roku. Konsternacja. Tak niskiej dynamiki nikt wtedy nie przewidywał. Większość ekonomistów spodziewała się 3-4 proc. Minęły cztery miesiące i wydaje się, że to ekonomista BNP Paribas miał lepszego nosa niż jego koledzy. Dziś mediana prognoz rynkowych jest niemal równa z listopadową oceną Michała Dybuły. Rzeczywistość potoczyła się według najczarniejszego scenariusza.
Poszli tą drogą
Listopadowa publikacja BNP Paribas wywołała duże poruszenie. Zareagował nawet rząd. Adam Szejnfeld, wiceminister gospodarki, mówił na łamach "PB", że prognoza Michała Dybuły jest absurdalna, i sugerował próbę manipulacji. Część ekonomistów zastanawiała się, czy francuski bank nie zaniża celowo oceny polskiej gospodarki, aby zarobić na tanich krajowych aktywach.
— Wiadomo, że dilerom zagranicznych banków zależy na jak największym osłabieniu obcych walut, a prognozy ich kolegów mogą w tym pomóc. I z tej pomocy chętnie korzystają, choć nikt tego głośno nie powie — mówił wówczas analityk jednego z banków.
Dziś ekonomiści przyznają, że sytuacja wygląda gorzej, niż wcześniej sądzili.
— Obecnie spodziewamy się wzrostu na poziomie 1,1 proc., ale bardzo możliwe, że niedługo będziemy obniżać prognozę. Produkcja przemysłowa i eksport ostro lecą w dół, pogarsza się sytuacja w budownictwie i usługach — mówi Adam Czerniak, ekonomista Invest Banku.
Do tego doszły problemy wielu firm z opcjami walutowymi i bardzo słabe wykorzystanie unijnych funduszy.
— Poza tym inwestycje mocno hamują. Konsumpcja nie jest na tyle silna, by pociągnąć gospodarkę — dodaje Grzegorz Maliszewski, ekonomista Banku Millennium.
Według niego wzrost gospodarczy wyniesie 0,4 proc. — dokładnie tyle, ile w listopadzie przewidywał BNP Paribas.
Za ciosem
Michał Dybuła nie jest zaskoczony, że jego koledzy w swoich prognozach podążyli jego śladem.
— Na podstawie analiz ekonomistów z innych oddziałów BNP Paribas założyłem, że świat wejdzie w większe spowolnienie, niż spodziewała się większość ekonomistów. Niestety, ten scenariusz okazał się prawdziwy, a kłopoty gospodarek strefy euro ciągną w dół też Polskę — mówi Michał Dybuła.
Ostatnie miesiące — w ocenie ekonomisty BNP Paribas — przyniosły nowe zagrożenia. Dlatego w najbliższych dniach zamierza zrewidować w dół swoją prognozę.
— Oczekuję spadku PKB. Sytuacja wewnętrzna jest bowiem gorsza, niż zakładałem w listopadzie — tłumaczy Michał Dybuła.
Czy tym razem też zszokuje? Spadek musiałby być naprawdę dramatyczny. W ostatnich dniach pojawiły się kolejne prognozy zakładające wyraźną recesję. Analitycy Bank of America spodziewają się dynamiki -1 proc. Jacek Wiśniewski, główny ekonomista Raiffeisen Banku, obstawia -0,8 proc. Może się jednak okazać, że popadanie w pesymizm jest nieuzasadnione. Niektórzy eksperci nadal oczekują wzrostu przekraczającego 1 proc. I mają swoje racje.
— W 2009 r. PKB wzrośnie o 1,5 proc. Mamy do wydania potężne kwoty z funduszy unijnych, które będą stymulować inwestycje infrastrukturalne. Ponadto nadal jesteśmy konkurencyjną gospodarką. Nie ma miesiąca, żeby potężny koncern nie przenosił do nas swojej fabryki. Co prawda mocno kurczy się eksport, ale równie mocno spada import, więc nie mamy nierównowagi w handlu zagranicznym, a to ona ciągnie gospodarkę w dół — mówi Jarosław Janecki, główny ekonomista Societe Generale.
Polskim firmom
Koniunktura słabnie w oczach. Przemysł w lutym był na dużym minusie. Choć ekonomiści bali się, że będzie gorzej.
Przemysł ostro hamuje. Jak podał wczoraj Główny Urząd Statystyczny (GUS), produkcja przemysłowa w lutym była o 14,3 proc. niższa niż przed rokiem. I marnym pocieszeniem jest fakt, że ekonomiści rynkowi spodziewali się jeszcze gorszych wyników — prognozowali spadek o 16,5 proc.
— Firmy wyraźnie zwalniają. Dane potwierdziły nasze szacunki, że w I kwartale 2009 r. gospodarka utknęła w marazmie, roczna dynamika PKB będzie w okolicy 0 proc. — twierdzi Maciej Reluga, główny ekonomista BZ WBK.
Pod kreską znalazło się 25 branż z 34 analizowanych przez GUS. Najmocniej spadają zamówienia w metalurgii, motoryzacji, chemii i górnictwie. Na plusie utrzymali się m.in. producenci napojów i sprzętu elektronicznego. Mocno hamuje też budownictwo. W lutym wyprodukowało o 1,9 proc. więcej niż w tym samym miesiącu ubiegłego roku. Jeszcze kilka miesięcy temu dynamika przekraczały tu 20 proc.
— Pozytywny jest natomiast fakt, że budownictwo nadal notuje dodatnią dynamikę — mówi Monika Kurtek, ekonomistka Banku BPH.
Utrudnieniem dla firm, oprócz spadającego popytu, jest to, że wyraźnie przyspieszyły ceny producentów (tzw. wskaźnik PPI). W lutym były o 5,4 proc. wyższe niż przed rokiem — podał GUS. Miesiąc wcześniej wskaźnik wyniósł 3 proc.
— Tak silny wzrost cen to skutek głównie osłabienia złotego, które podniosło ceny w większości kategorii badanych przez GUS. W samym tylko lutym ceny paliw wzrosły o 9,6 proc. — mówi Monika Kurtek.
To zła wiadomość dla kredytobiorców zadłużonych w złotych. Rosnące obawy o inflację to argument dla Rady Polityki Pieniężnej, aby na najbliższym posiedzeniu nie obniżać stóp procentowych.
Michał Dybuła:
Najgorsze dopiero przed nami
Co wydarzyło się od pana listopadowej prognozy?
Michał Dybuła, główny ekonomista BNP Paribas: Zgodnie z przewidywaniami, świat pogrąża się w głębokiej recesji. Polski eksport więc mocno się kurczy. Zaskoczył natomiast nasz rynek pracy. Okazało się, że firmy szybciej i bardziej zdecydowanie, niż przypuszczałem, dostosowują koszty pracy do produkcji. Wcześniej unikały zwolnień przed świętami Bożego Narodzenia. Tym razem już w grudniu bezrobocie mocno poszło do góry. To negatywnie przekłada się na konsumpcję, już jej dynamika spada. Niewykluczone, że ten spadek przyspieszy po zbliżającej się nowelizacji budżetu — rząd może bowiem podnieść opłaty parapodatkowe, co uszczupli dochody ludności.
2Ostatnie tygodnie umocniły złotego. To koniec poniewierania naszej waluty?
Złoty będzie się dalej osłabiał. Ostatnia korekta jest tylko przejściowa. Spowodowała ją chwilowa poprawa nastrojów na rynku akcji. Nie widać początku trwałej tendencji.
3Czy recesja w Polsce jest nieunikniona?
Niemal wszystkie dane z ostatnich miesięcy okazywały się gorsze, niż jeszcze kilka miesięcy temu przewidywała większość prognoz. Recesyjna presja się nasila i ujemny wzrost gospodarczy jest coraz bardziej realny. Ale nadal mamy szanse być jednym z najsłabiej dotkniętych kryzysem krajów Europy.
Jacek
Kowalczyk