PAP: Polska znajdzie się pod szczególnym nadzorem Komisji Europejskiej jako kraj, na który przypada przeszło połowa środków zarezerwowanych z funduszy strukturalnych i spójności Unii Europejskiej dla nowych członków UE na lata 2004-2006. Dla Polski zarezerwowano 12,8 mld euro z puli 24,5 mld.
"Na Polskę przypadnie przeszło połowa. Dlatego trzeba będzie poświęcić bardzo szczególną uwagę temu, jak te pieniądze są wykorzystywane w tym kraju" - powiedział w środę węgierski komisarz UE Peter Balazs z okazji zatwierdzenia przez Komisję programów zwanych "Podstawami Wsparcia" UE dla nowych państw członkowskich.
"Ta specjalna uwaga musi być proporcjonalna do wielkości kraju i rozmiarów pomocy" - wyjaśnił, pytany, czy to szczególne zainteresowanie Polską wynika wyłącznie z jej rozmiarów, czy też z niedostatecznego przygotowania do użycia unijnych funduszy.
Ostateczne zatwierdzenie "Podstaw Wsparcia" pozwoli Komisji Europejskiej przekazać w najbliższym czasie na specjalne konta w NBP zaliczkę w wysokości 10 proc. sumy zarezerwowanej dla Polski na lata 2004-2006, czyli 1,28 mld euro.
Z tej puli będą zwracane koszty ponoszone w ramach realizacji projektów, które muszą zaakceptować instytucje odpowiedzialne za programowanie (zależnie od szczegółowych programów operacyjnych są to Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorstw, urzędy marszałkowskie itp.). Szczegółowe informacje można znaleźć pod adresem internetowym www.funduszestrukturalne.gov.pl.
Komisja zakłada, że Polska wykorzysta 10-procentową zaliczkę do końca 2004 roku. Jeśli tak się stanie, w styczniu 2005 roku przekaże kolejne 6 proc. Fundusze wymagają współfinansowania ze środków własnych w Polsce (średnio jedna czwarta wartości projektu, a pozostałe trzy czwarte będą pochodziły z kasy UE).
Zwrot kosztów następuje po przedstawieniu rachunków, przy czym muszą być spełnione warunki pomocy. Będą to sprawdzać ex-post upoważnione do tego instytucje kontrolujące w Polsce, a następnie również Komisja Europejska.
Balazs współpracuje z francuskim komisarzem UE ds. polityki regionalnej Jacques'em Barot, z którym wspólnie przedstawili w środę stan zaawansowania nowych państw członkowskich na drodze do wykorzystania unijnych funduszy przeznaczonych dla uboższych i restrukturyzujących się krajów i regionów Unii.
W wypadku Polski dwie trzecie całej sumy na lata 2004-2006, czyli 8,3 mld euro, zarezerwowano na wsparcie nadrabiania zaległości przez regiony z produktem krajowym brutto poniżej 75 proc. średniej unijnej. Wsparcie to przysługuje wszystkim polskim województwom.
Polska uzgodniła z Komisją Europejską następujące priorytety: wzrost i zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw, rozwój kapitału ludzkiego, poprawa infrastruktury związanej ze wzrostem gospodarczym i jakością życia oraz poprawą warunków rozwoju regionalnego, w tym rozwoju wsi.
Będzie w tych ramach miejsce na projekty poprawiające konkurencyjność, szkolenia zawodowe, rozbudowę infrastruktury transportowej, modernizację sektora żywnościowego itp.
Polsce przysługiwać też będzie w omawianym trzyletnim okresie 221 mln euro na wsparcie współpracy między regionami polskimi a sąsiadującymi z nimi regionami innych państw członkowskich (INTERREG), 134 mln euro na promocję równości na rynku pracy (EQUAL), a także 4,2 mld z tzw. Funduszu Spójności, dofinansowującego projekty z zakresu wielkiej infrastruktury transportowej i ekologicznej (autostrady itp.).