Prezentujemy regulacje, na które w obrocie celnym muszą zwrócić uwagę polskie firmy.
1 maja zniesione zostaną granice celne między Polską a członkami Unii. Nowe zasady będą również dotyczyć handlu z krajami trzecimi.
Przestaną obowiązywać przepisy regulujące przepływ towarów przez granice. Uchylony zostanie kodeks celny oraz przepisy wykonawcze wydane na jego podstawie i ustawa z 26 września 2002 r. o administrowaniu obrotem towarami z zagranicą. W ich miejsce przyjmiemy regulacje UE.
Kodeks UE
Podstawowym aktem prawnym dotyczącym obrotu towarami jest wspólnotowy kodeks celny, ustanowiony rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. Jego tekst w języku polskim zostanie opublikowany w unijnym Dzienniku Urzędowym (Official Journal). Niestety, nie będzie to tekst jednolity. Uchwalone zmiany będą ogłoszone w osobnym dokumencie. Przepisy tego kodeksu nie różnią się znacznie od obowiązującego w Polsce. Różnice występują w praktycznym zastosowaniu regulacji w państwach UE.
Przepisy wykonawcze (rozporządzenie w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, w sprawie procedur uproszczonych oraz w sprawie gospodarczych procedur celnych) zastąpi rozporządzenie Rady nr 2545/93 z 2 lipca 1993 r. Wprowadza ono przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady 2913/92 ustanawiającego wspólnotowy kodeks. Również nie będzie to tekst jednolity. Uchwalono do niego wiele zmian, których należy szukać w kolejnych urzędowych publikacjach unijnych.
Z chwilą akcesji zacznie obowiązywać wspólna zewnętrzna taryfa celna UE przygotowana przez Komisję Europejską. Zniesione zostaną stawki stosowane przed 1 maja, a przyjęty zostanie poziom wspólnotowy na wszystkie towary w handlu z krajami spoza Unii.
Ponad 4 tys. aktów ustawodawczych w formie elektronicznej zawiera TARIC — system zarządzany przez Komisję Europejską. Podstawę prawną dla TARIC stanowi rozporządzenie Rady (EWG) 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz wspólnej taryfy celnej. W internetowej bazie danych sprawdzić można stawki celne, kontyngenty, zawieszenia ceł oraz środki ochronne. Informacje udostępnione są we wszystkich językach urzędowych (od 1 maja po polsku).
Zasadniczych zmian w przepisach dotyczących zwolnień celnych w zasadzie nie będzie. Niewielkie różnice dotyczą np. zwolnienia od cła mienia przesiedlenia. Uchylone zostanie również rozporządzenie w sprawie określenia dodatkowych zwolnień celnych. Wymienia się w nim m.in. przywóz środków trwałych, które są aportem rzeczowym podmiotu zagranicznego. Nowe regulacje zawiera rozporządzenie Rady nr 918/83 z 28 marca 1983 r.
Umowy i środki ochronne
Umowy o wolnym handlu zawarte przez Polskę przestaną obowiązywać 1 maja. Zaczniemy stosować umowy zawarte przez Wspólnotę Europejską. Reguły pochodzenia nie odbiegają znacznie od stosowanych obecnie, jednak podkreślić należy, że system reguł preferencyjnych stosowanych w UE jest dużo bardziej zróżnicowany.
W UE stosuje się: nadzór eksportu i importu, kontyngenty ilościowe oraz zakaz importu lub eksportu. Nadzór obrotu uregulowany jest rozporządzeniem Rady nr 3285/94 z 22 grudnia 1994 r., ustanawiającym zasady importu towarowego na obszar wspólnoty (ze zmianami) oraz rozporządzeniem Rady z 7 marca 1994 r. nr 519/94 w sprawie wspólnych zasad importu z niektórych krajów trzecich (ze zmianami). Zasady administrowania kontyngentem określono w rozporządzeniach: Rady nr 520/94 oraz komisji nr 738/94.
Wszystkie środki ochronne ustanawiane są do regularnych ceł wynikających z taryfy i mogą być nałożone wyłącznie w wyniku postępowania ochronnego Komisji Europejskiej. Wniosek składa zainteresowana branża lub (wyjątkowo) postępowanie jest wszczynane z urzędu.
Marek Szymański menedżer w dziale doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers