Ministerstwo Gospodarki (MG) przeanalizuje sposoby kontrolowania firm. Być może doprowadzi to do zmiany przepisów, by zapewnić firmom stabilniejsze warunki prowadzenia działalności — zapowiada resort. Na razie bada głosy przedsiębiorców, zebrane w ankiecie, która ma określić potrzeby i zakres ewentualnych zmian legislacyjnych. Na wyniki trzeba jeszcze poczekać — zastrzega MG. Jak wyjaśniał resort, ogłaszając badanie, ma ono pokazać m.in. stopień uciążliwości czynności kontrolnych prowadzonych u przedsiębiorców przez różne instytucje. Podkreśla to także Mariusz Haładyj, podsekretarz stanu w MG w odpowiedzi na interpelację posła Mirosława Pluty w sprawie przedłużania kontroli i utrudniania przez nie prowadzenia biznesu. Wiceminister przyznaje, że wiele organów uprawnionych do kontrolowania przedsiębiorców nie ma prawa wydłużać swoich czynności.
Z zegarkiem w ręku
Czas trwania kontroli i ich dopuszczalna liczba wynika z ustawy o swobodzie działalnościgospodarczej. Jej nowelizacją z 2009 r. skrócono limity czasowe ustalone dla roku kalendarzowego — do 12 dni roboczych u mikro- i 28 u małych przedsiębiorców. Wiceminister wyjaśnia jednak, że ustawowy limit trwania kontroli w roku kalendarzowym nie dotyczy trzech inspekcji — pracy, sanitarnej (w sprawach bezpieczeństwa żywności) i handlowej (w sprawach rzetelności sprzedaży produktów i świadczenia usług konsumentom, a także sprzedaży na targowiskach). Ograniczeń nie stosuje się też w szczególnych okolicznościach, (np. gdy kontrola ma przeciwdziałać popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, w tym skarbowego, lub zabezpieczyć dowody jego popełnienia) i dla niektórych branż, m.in. finansowej i ubezpieczeniowej.
Powód, by zostać dłużej
Przedłużenie kontroli ponad czas określony w upoważnieniu do jej przeprowadzenia wymaga uzasadnienia na piśmie i jest możliwe jedynie z przyczyn niezależnych od organu kontroli. Dłuższa wizyta kontrolerów jest dopuszczalna także wtedy, gdy w trakcie badania inspektorzy ujawnią np. zaniżenie zobowiązania podatkowego. Jednak nawet wówczas czynności kontrolne nie mogą trwać w nieskończoność (ustawa ogranicza ten czas np. do dwukrotności zwykłych limitów).
Według danych MG, kontrole najczęściej przeprowadzają urzędy skarbowe i kontroli skarbowej, Państwowa Inspekcja Sanitarna, Państwowa Inspekcja Pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Inspekcja Handlowa, Państwowa Straż Pożarna, urzędy celne i Inspekcja Ochrony Środowiska.
40 Prawie tyle jest w kraju organów kontrolnych. Przedsiębiorcę w ciągu roku może sprawdzić maksymalnie 8-10.
Pytania do przedsiębiorców
Ankieta przeprowadzona przez resort gospodarki dotyczy kontroli przeprowadzonych w latach 2010-12. Przedsiębiorców zapytano m.in.:
czy wskazano podstawę prawną kontroli prowadzonej bez zawiadomienia i który organ tego nie zrobił
czy doręczono upoważnienie do kontroli przed przystąpieniem do niej i który organ tego nie zrobił
czy uzasadniono rozpoczęcie kontroli bez doręczenia upoważnienia
czy w tym samym czasie przeprowadzano więcej niż jedną kontrolę, które organy równocześnie wykonywały czynności i czy wskazywano podstawę prawną upoważniającą do ich zdublowania jak długo trwały kontrole i czy były wydłużane