Blaszana kula o średnicy nieco ponad pół metra. Cztery długie wąsy. Dwa nadajniki radiowe. Niepozorna, przełomowa dla świata maszyna.
O 22.28 czasu moskiewskiego z kosmodromu Bajkonur wystartowała rakieta R-7. Wyniosła na orbitę pierwszego sztucznego satelitę Ziemi. Nazwano go Sputnik, czyli towarzysz podróży. ZSRR triumfował, ale w rzeczywistości zwyciężył kierowany przez Siergieja Korolowa (na zdjęciu u góry) zespół konstruktorów.
Droga do gwiazd
Główny konstruktor Siergiej Korolow od 1932 r. stał na czele grupy badania napędu odrzutowego w Moskwie. Instytutu nie ominęła wielka czystka.
Korolow miał szczęście, bo po krótkim pobycie w łagrze po wybuchu wojny trafił jako więzień do zespołu konstrukcyjnego Andrzeja Tupolewa.
U źródeł amerykańskiego i sowieckiego programu kosmicznego stał jeden człowiek — oficer SS, ale przede wszystkim zdolny konstruktor Werner von Braun — twórca rakiety V-2.
Amerykanie przejęli naukowca i znaczną część je- go zespołu. Rosjanie w swojej strefie okupacyjnej znaleźli dokumentację i części rakiet. Kiedy amerykańskie V-2 startowały w drugiej połowie lat 40. z poligonu White Sands, Rosjanie testowali swoje kopie niemieckiej rakiety (nazwane R-1) na poligonie Kapustin Jar.
Zagrożenie z nieba
Lot Sputnika z założenia wpisywał się w rywalizację wielkich mocarstw. ZSRR odniósł nad USA prestiżowe zwycięstwo, ale nie tylko o prestiż chodziło. Amerykanie byli przekonani o swojej wyższości militarnej. Uważali, że ZSRR nie ma rakiet mogących ich razić głowicami jądrowymi.
Start Sputnika przerwał złudny spokój. „Tego wieczora niebo wydało nam się obce” — wspominał po latach późniejszy prezydent USA Lyndon Johnson. Amerykanie poważnie się zaniepokoili. Znacznie wzrósł popyt na przydomowe schrony przeciwatomowe.
Czas na odpowiedź
Stany na Sputnika odpowiedziały widowiskowo. 6 grudnia 1957 r. (ponad miesiąc po starcie drugiego radzieckiego satelity z psem Łajką na pokładzie) rakieta Vanguard miała wynieść w kosmos pierwszego amerykańskiego satelitę, ale eksplodowała podczas startu.
31 stycznia 1958 r. USA umieściły w kosmosie swój obiekt — Explorera 1, ale na triumf musiały poczekać do 1969 r. i lądowania na Księżycu. Wkrótce kosmiczny wyścig przestał być domeną jedynie dwóch mocarstw, a pół wieku po wystrzeleniu Sputnika nad naszymi głowami krążą tysiące znacznie nowocześniejszych urządzeń.
Adam Sofuł
[email protected] % 022-333-98-03