Szajką przemytników brylantów dowodzi Zuza, która ginie w tajemniczych
okolicznościach. Na trop przestępców wpada kontrwywiad. Unieszkodliwiony łącznik
z Kairu zostaje zastąpiony doświadczonym oficerem, który przejmuje kontrabandę i
materiały szpiegowskie. Do akcji wkracza piękna i niebezpieczna kobieta.
Emocjonująca rozgrywka na śmierć i życie trwa...
Nie, to nie jeden z odcinków
Bonda, ale polski film kryminalny z czasów PRL- u, który przypomniał o dobrach
luksusowych, jakich wtedy mieć nie wypadało. "Brylanty pani Zuzy" z 1972 roku
obejrzeć teraz można (na DVD) nie tylko ze względu na niezły wątek sensacyjny.
Tytułowe brylanty symbolizują luksus i wywołują pożądanie, niezależnie od
charakteru ustroju w jakim bohaterowie działają.
Skąd ten blask?
Dla Lesława i Wacława Janickich,
braci bliźniaków, aktorów, którzy grali w Teatrze Tadeusza Kantora, brylanty
mają szczególne znaczenie. Niespodziewanie nawet dla siebie przejęli rodzinną
firmę. Firma Jubilerska B-cia Janiccy powstała jeszcze w 1938 roku we Lwowie i
prowadzili ją wtedy trzej panowie Janiccy: Telesfor, Hieronim i Tadeusz (ojciec
bliźniaków). B-cia Janiccy przy ulicy św. Krzyża w Krakowie to jej kontynuacja.
Ma ona dobrą renomę, a niejeden brylant zyskał tu "nowe życie" - niezwykły
blask, dzięki szlifowi, jaki właśnie tu wykonano. Wacław Janicki jest nie tylko
dyplomowanym rzeczoznawcą jubilerskim, ale jedynym w Polsce specjalistą w
zakresie szlifowania diamentów. - To długa historia - opowiada - Najpierw nasz
ojciec Tadeusz Janicki, naprawiał panu Wachtlowi, szlifierzowi brylantów, jego
precyzyjne maszyny. Od niego się nauczył podstaw tej sztuki - mówi Wacław
Janicki - a my od ojca, który używał do pracy belgijskiej szlifierki Brevete z
1850 roku. - Też na niej pracowaliśmy i mamy ją do dzisiaj w naszym zakładzie.
Taką samą można oglądać w muzeum w Antwerpii - chwali się Janicki.
Bracia Janiccy w 1962 roku już po maturze po raz pierwszy zasiedli w pracowni ojca, gdy potrzebowali pieniędzy. Tadeusz Janicki powiedział: "A usiądź przy warsztacie jeden z drugim - to sobie zarobisz". - Wciągnęło mnie, kiedy zobaczyłem, że można nadać kamieniowi szlif i kształt. Diament z zabrudzeniami, to żadne cudo, wygląda nieciekawie, kamień, po który nikt by się nawet nie schylił. Ale kiedy po przeszlifowaniu wydobywa się z niego błysk, życie - to naprawdę dużą frajda - opowiada Wacław Janicki. Najważniejsze jest szybkie odnalezienie kierunku szlifu kamienia, czyli wass. Tylko przy odpowiednim jego ustawieniu w stosunku do tarczy kamień można obrobić. Diament w imadełku obraca się, po czym dociska się go do tarczy, by oszlifować. Tarcza wiruje z prędkością 1500 obrotów na minutę. Gdy czuć zapach charakterystycznej spalenizny, szlifierz podnosi kamień i obserwuje przez lupę strukturę kryształu i bada, jak na tarczę reaguje diament. Jeśli pojawia się błyszczący punkt, to znaczy, że "tarcza bierze" diament. - Po tym, jak szybko ktoś znajduje kierunek szlifu w diamencie, można ocenić jego umiejętności - wyjaśnia Wacław Janicki. - Sama praktyka w warsztacie ojca wydała mi się zbyt małym stopniem wtajemniczenia, dlatego w 1978 roku zdecydowałem się pójść na kurs do Deutsche Gemmologische Gessellschaft w Idar-Oberstein. Dzięki tym studiom Janicki poznał europejski system wartościowania brylantów, a po zdaniu egzaminów został rzeczoznawcą Stowarzyszenia Rzeczoznawców Jubilerskich (SRJ) i pracował w Urzędzie Probierczym.
Boom na brylanty
- Ceny brylantów rosną na rynkach
światowych, bo rośnie na nie popyt, szczególnie ostatnio w Indiach i Chinach. W
nastawionym na luksusy Honkongu 17 procent kobiet ma co najmniej 10 sztuk
biżuterii wysadzanej brylantami - mówi Paweł Cieślik, dyrektor d.s. produkcji
firmy W. Kruk. - Nie ma się co dziwić, naturalne złoża są na wyczerpaniu, wiele
kopalni jest zamykanych, a popyt rośnie. Moda na prawdziwe klejnoty nastała i u
nas. Nie tylko na samą biżuterię z brylantami, która w naszej firmie stanowi 50
procent całości produktu, ale na brylanty luzem, bez oprawy, które są w cenie od
500 złotych do 500 tysięcy złotych - mówi Cieślik. - W siedmiu salonach na 45
wszystkich w całym kraju sprowadzamy kamienie na życzenie klienta. Opieramy się
na autoryzowanych przedstawicielach firmy De Beers kontrolującej 95 procent
rynku - opowiada dyrektor, i wspomina świeżą transakcję jednokaratowego, bardzo
rzadkiego okazu brylantu o idealnych parametrach, który klient kupił za 105
tysięcy złotych.
Aby lokata w brylant się opłaciła, kamień powinien mieć co
najmniej 1 karat - co do tego zgodni są wszyscy rzeczoznawcy. - Dobry
pierścionek z brylantem, który ma zwyżkować w przyszłości, nie może kosztować
mniej niż 10 tysięcy euro - mówi Krystyna Drabińska z Warszawy, zajmująca się od
25 lat wyceną biżuterii dla domów aukcyjnych i w celach ubezpieczeniowych.
"Zaćmienie" dla wszystkich?
Zdania są podzielone. -
Czegoś, co jest wielkości główki do szpilki, nie można nazwać brylantem tylko z
racji tego, że się świeci. Brylancję daje tylko odpowiednia proporcja i szlif -
twierdzi Krystyna Drabińska, która twierdzi, że kamień o wielkości 0,10 karata
nie jest prawdziwym brylantem. Ale na rynku można się spotkać z wyrobami
jubilerskimi o niedużej masie z kamieniami, które nazywane są brylantami, a ich
cena jest niewygórowana. O tym, czy coś jest brylantem, czy nie - ma świadczyć
certyfikat, wydawany w każdej szanującej się firmie jubilerskiej. - I tak na
brylantach powyżej 0,5 karata grawerowane są numery certyfikatów. Numer ten jest
nanoszony na rondystę kamienia, czyli w najszerszym jego miejscu, gdzie można go
zobaczyć. Bez przeszlifowania, czyli ubytku masy kamienia nie można go usunąć,
co daje sto procent gwarancji identyfikacji brylantu - opowiada Grażyna
Dunin-Majewska, kierowniczka krakowskiego salonu Kruka przy ul. Floriańskiej 5.
Taki certyfikat otrzyma każdy klient, który zakupi najnowszy wzór pierścionka
zwanego "jedyny", reklamowanego w telewizji przez film "Zaćmienie", w którym
zahipnotyzowana kobieta podąża za magicznym światłem księżyca. Kiedy zaćmienie
osiąga pełnię, jej postać staje się... zwieńczającym pierścień brylantem.
Największe i najsłynniejsze okazy
W świecie:
Cullinan - największy z dotychczas
odnalezionych diamentów w RPA w 1905 roku. Nazwany na cześć założyciela szybu
kopalni sir Thomasa Cullinana. Kryształ, który ważył 621 g (3106 karatów) i był
częścią dwukrotnie większego kamienia, zakupił rząd Transvaalu i podarował
królowi Anglii Edwardowi VII na 66. urodziny. Kamień ten pocięto na 105
brylantów, są one brytyjskimi klejnotami koronnymi do dzisiaj
Hope - pochodzi
z Indii, a nazwę nosi od nazwiska bankiera Henrye'go Hope'a. Błękitny diament,
zwany też French Blue (w 1668 r. sprzedano go królowi Ludwikowi XIV), uważany
jest za jeden z kamieni, na którym ciąży klątwa - z jego historią związanych
jest aż 126 tragicznych wypadków, które przydarzyły się jego posiadaczom
(bankructwa, szaleństwa, samobójstwa, morderstwa, śmierć m.in. Marii
Antoniny)
Koh-i-noor - czyli Góra Światła, zwany Wielki
Mogoł, jest jednym z najstarszych znanych diamentów, odnalezionym ok. 1304 r. W
XV w. znalazł się w posiadaniu Babera, założyciela dynastii Wielkich
Mogołów
De Beers Millennium Star - został odnaleziony na początku lat 80.
ubiegłego stulecia w szybie De Beers w Kongo. Trzy lata trwała obróbka laserowa,
i powstał brylant o gruszkowym kształcie, który jest dumą De Beers Millennium
Collection, pokazywanej w 2000 r. w londyńskim domu korporacji
W Polsce:
Wielki czarny diament znajduje się w złotej puszce św.
Stanisława w Skarbcu Katedry Wawelskiej i w koronie monstrancji Jana Kazimierza
w Skarbcu Klasztoru ojców Paulinów na Jasnej Górze
Porady (Wacława Janickiego z Krakowa i Krystyny Drabińskiej z
Warszawy - rzeczoznawców SRJ).
- nigdy nie ma "okazji" - brylant o dobrych
parametrach musi mieć swą cenę i certyfikat wydany przez dyplomowanego
rzeczoznawcę, zawierający informację o 4 C;
- tylko kamień bliski
doskonałości najlepiej o wielkości od 1 karata (o dobrych parametrach) stanie
się lokatą, bo w każdej chwili łatwo go będzie sprzedać;
- najlepiej
inwestować w kamienie najrzadsze: o wysokiej czystości, barwie i masie od 0,5 do
1 karata, bo ich zasoby maleją;
- najlepiej kupić brylant bezpośrednio u
wytwórcy, tylko wtedy otrzymamy jego indywidualny charakter;
- stary brylant
jest dodatkowo cenny, bo stanowi wartość antyku
Więcej o diamentach przeczytasz w miesięczniku "Nasz Rynek
Kapitałowy".