Nie wszystkim spółkom obrotu energią zależy na indywidualnych odbiorcach. Powodem są przeszkody wynikające z przepisów i sytuacji na rynku.
W lipcu 2007 r. wejdą w życie przepisy całkowicie uwalniające rynek obrotu energią elektryczną. Liberalizacja ma dać indywidualnym odbiorcom możliwość wyboru dostawcy, a spółkom obrotu energią szansę na dotarcie do wszystkich klientów na rynku. W praktyce jednak sprawa jest bardziej skomplikowana. Nie wszystkie spółki bowiem uważają odbiorców indywidualnych za interesujące źródło dochodu i wiele z nich nie nastawia się na ich pozyskiwanie. Duża grupa dostawców uważa jednak, że zyski z tego sektora mogą być znaczne i nie zamierza tak łatwo zrezygnować.
Krok w dobrą stronę
— Większość z kilkudziesięciu aktywnych spółek obrotu (chociaż koncesję na ten typ działalności w Polsce ma aż 308 przedsiębiorstw) oprócz obrotu hurtowego jest zainteresowana także sprzedażą energii odbiorcom końcowym. Jednak historyczne uwarunkowania formalne oraz liczne bariery stawiane (niestety skutecznie) przez dotychczasowych sprzedawców blokowały możliwość zmiany sprzedawcy przez odbiorców do tego uprawnionych. Uniemożliwiało to zarazem działalność spółek obrotu w tym segmencie handlu energią — twierdzi Marek Kulesa, dyrektor biura Towarzystwa Obrotu Energią.
Ta sytuacja jednak powoli się zmienia. Dobrym krokiem w kierunku dalszego wdrażania konkurencji na rynku energii elektrycznej w Polsce było zatwierdzenie w połowie lutego 2006 r. przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki przygotowanej przez Operatora Systemu Przesyłowego (spółkę PSE — Operator) nowej Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) w części dotyczącej bilansowania systemu i zarządzania ograniczeniami systemowymi.
— Z punktu widzenia dalszej liberalizacji rynku energii w Polsce, rozwoju zasady TPA (dostępu stron trzecich do sieci), no i oczywiście roli i zadań spółek obrotu — szczególnie istotne jest wprowadzenie, długo oczekiwanych przez odbiorców i spółki obrotu, elementów rynku energii, takich jak: możliwości tzw. bilansowania grupowego, zmiana dokładności zgłoszeń grafików do 1 kWh, nowe funkcje URB czy wprowadzenie operatorów pomiarów. Kluczowe jest jednak właściwe włączenie tych zapisów do IRiESD — mówi Marek Kulesa.
Przeszkody i działania
Niektóre spółki obrotu energią dostrzegają jeszcze inne bariery, które zniechęcają je do starania się o odbiorcę indywidualnego.
— Walka o takiego klienta po prostu się nie opłaca. W Polsce energia jest bardzo tania w stosunku do marży, drogi jest sam przesył. Zysk ze sprzedaży energii jest więc stosunkowo niewielki. W takiej sytuacji nie wiadomo, czy koszty pozyskiwania nowego odbiorcy, a są to wydatki całkiem duże, w ogóle się zwrócą — uważa Grzegorz Górski, prezes Electrabel Polska.
Aby konkurować na rynku w walce o klientów indywidualnych, często niezbędne są także zmiany w całej strukturze sektora i spółek. Rząd planuje konsolidację pionową i utworzenie kilku skonsolidowanych grup energetycznych.
— Oferta dostaw skierowana do klientów indywidualnych wymaga posiadania całej sieci obsługi. Stąd właśnie wynikają nasze starania o rozszerzenie grupy o spółki dystrybucyjne, które takie sieci posiadają — zaznacza Małgorzata Szelewicka ze spółki skarbu państwa BOT Górnictwo i Energetyka.
To się okaże
Jednak nie wszystkie reakcje rynku da się przewidzieć już dzisiaj. Do liberalizacji został jeszcze ponad rok, a nawet po wejściu w życie przepisów rynek będzie uwalniał się bardzo powoli. Ponadto jeszcze nie wszystkie spółki zadecydowały o tym, czy będą zabiegać o indywidualnego odbiorcę.
— Najbliższe lata pokażą znaczenie zasady TPA, a także związane z tym ściśle możliwości działania i rozwoju przedsiębiorstw obrotu w Polsce. Należy mieć nadzieję, że doświadczenia innych krajów Unii pozytywnie wpłyną także na tempo zmian rynku energii elektrycznej w Polsce, a podejmowane przez odbiorców i przedsiębiorstwa obrotu inicjatywy zakończą się powodzeniem. Jeżeli tak się stanie, 1 lipca 2007 r. skorzystanie z prawa wyboru sprzedawcy przez każdego odbiorcę nie będzie tylko teoretycznie, ale też praktycznie możliwe i wykorzystywane — sumuje Marek Kulesa.