Od 1 maja 2004 r. Polska, podobnie jak pozostałe dziewięć państw członkowskich UE (Bułgaria, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Szwecja i Węgry), jest członkiem Unii Gospodarczej i Walutowej ze statusem państwa z derogacją. Na mocy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską Polska zobowiązana jest do spełnienia kryteriów określonych w tym dokumencie i przyjęcia euro w przyszłości.
Swoje trzeba odstać
Jak wynika z prowadzonych analiz
oraz doświadczeń innych państw, przygotowania do wejścia do mechanizmu ERM II,
czyli "przedsionka" strefy euro, powinny rozpocząć się na około sześć miesięcy
przed planowaną datą. W tym okresie zmienność kursu złotego względem euro nie
może przewyższać w sposób znaczący zmienności kursów walut innych krajów przed
ich przystąpieniem do ERM II. Kryterium kursowe wymaga, aby waluta państwa
kandydującego przebywała w systemie ERM II przez co najmniej dwa lata.
W momencie przystępowania do mechanizmu ERM II nie jest wymagane spełnianie pozostałych kryteriów konwergencji, jednakże ich stopień spełnienia oraz perspektywy mogą w znaczący sposób przekładać się na kształtowanie się kursu walutowego i tym samym zdolność do spełnienia kryterium kursowego.
Skrupulatna ocena Brukseli
Oceny stopnia wypełnienia
kryteriów dokonuje Komisja Europejska oraz Europejski Bank Centralny w
przygotowywanych przez siebie niezależnie raportach o konwergencji. Raporty
przygotowywane są co najmniej raz na dwa lata lub na wniosek państwa
członkowskiego. Publikowane są w maju, aby umożliwić Radzie UE podjęcie decyzji
o uchyleniu derogacji do połowy lipca roku poprzedzającego przyjęcie euro.
W momencie oceny gotowości do przyjęcia wspólnej waluty Polska powinna spełnić wszystkie formalne warunki członkostwa w strefie euro, gdyż tylko wtedy będzie możliwe przyjęcie wspólnej waluty w wyznaczonym terminie.
Jeżeli ocena KE i EBC dotycząca stopnia spełnienia kryteriów okaże się pozytywna, Rada Unii Europejskiej podejmie decyzję o uchyleniu derogacji i tym samym przyjęciu naszego państwa do strefy euro. Decyzja ta ogłaszana jest w pierwszej połowie lipca. Wówczas pozostanie nam około 5,5 miesiąca na przygotowanie się do przyjęcia wspólnej waluty.
W sumie, jak pokazują doświadczenia innych państw, okres od momentu podjęcia
decyzji o wejściu do ERM II do wprowadzenia euro trwa około trzech lat.