Nasila się presja ze strony rynków finansowych na EBC, żeby zaczął drukować pieniądze, czyli skupować obligacje krajów południa Europy bez żadnych limitów (teraz podobno ma wewnętrzny limit 20 mld EUR tygodniowo). Jednocześnie analizy pokazują, że przy takiej skali emisji pieniądza, który banki dostaną w zamian za skupione obligacje, znaczna jego część trafi do obrotu. Noblista Krugman, spekulant i filantrop Soros, wielu im podobnych, a ostatnio także minister Rostowski, twierdzą, że bez odpalenia takiej finansowej bazooki przez EBC nadciągnie kryzys finansowy, który pogrąży Europę w recesji na dekady, a być może doprowadzi do wojny.
Niestety, są dwa problemy z odpaleniem bazooki. Po pierwsze, jeżeli to będzie Le Bazooka, czyli francusko- -włoska operacja w trójkącie Mario-Nicolas-Mario, przy milczącym, acz niechętnym, przyzwoleniu Niemiec, to siła rażenia będzie znikoma. To musi być operacja zainicjowana i przeprowadzona przez Niemcy, jedyny duży kraj strefy euro, który cieszy się zaufaniem rynków finansowych. Die Panzerfaust, a nie Le Bazooka. Ale nawet gdyby Niemcy zapomniały o swojej historii i tradycji, nawet gdyby wyrzekły się wartości, na których zbudowano ich obecny kraj, i odpaliły salwę z pieniędzy, to i tak skutek będzie mizerny.
Gdyby die Panzerfaust oznaczał powiększenie funduszu stabilizacyjnego, to skala gwarancji, których trzeba udzielić, aby uchronić Włochy, Hiszpanię i francuski system bankowy przed bankructwem, jest tak duża, że Niemcy straciłyby rating AAA. Rynki uspokoiłyby się dopiero wówczas, gdyby pieniądze przygotowane do walki z kryzysem sięgnęły 3 bln EUR. Takie kwoty są niemożliwe do uruchomienia, więc jeżeli coś będzie się działo, będzie to — jak zwykle — za mało i za późno.
Die Panzerfaust może także oznaczać wspierane aktywnie przez Niemcy drukowanie pieniędzy przez EBC,
co jest tak samo prawdopodobne jak uzyskanie przez Klausa Reglinga, szefa funduszu stabilizacyjnego, deklaracji od zielonych ludzików mieszkających na Marsie, że kupią jego obligacje. Z kolei salwa z pancerfausta EBC będzie tak samo skuteczna jak programy poluzowania ilościowego w USA. Pomoże na kwartał lub dwa, pompując ceny aktywów, metali, półtusz wieprzowych, akcji i walut rynków wschodzących, a potem nastąpią jeszcze większe spadki, bo inwestorzy zobaczą, że pieniądze nie prowadzą do realnych inwestycji, tylko do nowych spekulacji.
Niemcy zgodzą się na jakąś formę interwencji EBC tylko wówczas, gdy zostaną wdrożone ambitne programy naprawy finansów publicznych, które stabilizują relację długu do PKB. Ale w scenariuszu recesji dla wielu krajów południa Europy oznacza to uzyskanie nadwyżek pierwotnych w ich budżetach w skali, jakiej te kraje nigdy nie widziały i ich społeczeństwa nie są w stanie wytrzymać bez wojny domowej. Szacuje się na przykład, że Włochy muszą mieć nadwyżkę pierwotną w wysokości 7 proc. PKB, żeby w recesji zatrzymać narastanie długu publicznego. Dlatego właśnie w Polsce trzeba jak najszybciej zrealizować reformy zapowiedziane przez premiera w exposé. Bo teraz zaboli tylko trochę, jak przy liposukcji, a potem trzeba będzie ciąć po mięśniach i ścięgnach.
PROF. KRZYSZTOF RYBIŃSKI
rektor Uczelni Vistula