Mennica Polska wstrzymała niedawno sprzedaż złota oraz złożyła wniosek o zezwolenie na prowadzenie działalności kantorowej, które otrzymała kilka dni temu. Dlaczego spółka zdecydowała się na te kroki?
— Już od dłuższego czasu planowaliśmy dać klientom możliwość zapłaty za złoto w walutach obcych i dlatego złożyliśmy wniosek o zezwolenie na działalność kantorową. Jest to istotny element nowego systemu sprzedaży. Od początku pandemii Polacy bardzo chętnie lokują pieniądze w złocie, za które chcą płacić również w walutach obcych. Żółty kruszec na giełdach jest wyceniany w dolarach amerykańskich, a my musimy przeliczać je na krajową walutę, bo nie możemy sprzedawać go za waluty obce. W złoto chętnie inwestują także obcokrajowcy. Popyt z ich strony nasilił się miesiąc temu — tłumaczy Grzegorz Zambrzycki, prezes Mennicy Polskiej.
Do Polski zaczęli wówczas napływać uchodźcy z Ukrainy, którzy często chcą złotem zabezpieczyć oszczędności.
— Prowadzimy szeroko zakrojone prace związane z dostosowaniem naszych systemów do nowego portfela usług, jaki zaproponujemy klientom, dotyczące wdrożenia nowej platformy e-commerce, płatności za towar walutami czy skupu złota w placówkach detalicznych. Rozpoczęliśmy je w okresie świątecznym. Chodziło nie tylko o to, aby prace trwały w dni wolne, ale również w okresie, w którym zainteresowanie złotem zdecydowanie spada. Podczas prac zdarzają się awarie — tak prezes Mennicy Polskiej wyjaśnia czasowe wstrzymanie sprzedaży.
Spółka zapewnia jednak, że awaria została już usunięta i sprzedaż produktów inwestycyjnych została przywrócona.
Zezwolenie NBP na handel złotem
Do „PB” dotarły natomiast sygnały, że wstrzymanie sprzedaży złota przez Mennicę Polską mogło wynikać z nieposiadania przez spółkę zezwolenia na działalność kantorową. Zgodnie z polskim prawem dewizowym z 2002 r. obejmuje ona bowiem nie tylko obrót walutami, ale także złotem dewizowym czy platyną dewizową. Chodzi o metale szlachetne w stanie nieprzerobionym oraz w postaci sztab lub monet bitych po 1850 r., a także półfabrykatów (z wyjątkiem stosowanych w technice dentystycznej). Co na to zarząd spółki?
— W Unii Europejskiej nie jest wymagane zezwolenie na prowadzenie działalności kantorowej przez firmy handlujące złotem. Zgodnie z traktatem unijnym Polska zobowiązana jest do dostosowania swojego prawa do standardów unijnych. Sejm poprzedniej kadencji prowadził prace nad ustawą, jednak po wyborach w 2019 r. nie były kontynuowane. W naszej ocenie dotychczasowy profil funkcjonowania Mennicy Polskiej nie wymagał zezwolenia na działalność kantorową — nie prowadzimy detalicznego skupu kruszcu, nie obracamy walutami, nie posiadamy kantorów. Znakomita większość naszej sprzedaży to produkty własne. Kupujemy półfabrykaty, z których sami produkujemy sztabki czy monety. Robimy to dla wielu instytucji finansowych oraz administracji rządowej w wielu krajach, także w Polsce. Naszym zdaniem nie wymaga to zezwolenia na działalność kantorową — twierdzi Grzegorz Zambrzycki, dodając, że spółka składa organom kontrolnym wszystkie wymagane prawem sprawozdania.
Działalność kantorowa polega na obrocie wartościami dewizowymi, czyli stałym kupnie i sprzedaży złota dewizowego, nieprzetworzonego przez przedsiębiorcę np. na wyroby jubilerskie. Zasady jej prowadzenia regulują art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r., czyli prawo przedsiębiorców, oraz art. 2 ust.1 pkt 19 prawa dewizowego z 27 lipca 2002 r. Przepisy te regulują wymogi i obowiązki przedsiębiorcy kantorowego.
Podmiot chcący prowadzić działalność kantorową jako pośrednik spełniający wymogi prawa dewizowego zgłasza wniosek o wpis do rejestru prowadzonego przez prezesa NBP. Jest on zobowiązany dokonać wpisu przedsiębiorcy w terminie siedmiu dni od wpływu wniosku wraz z oświadczeniem o spełnieniu warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności kantorowej. Jeżeli prezes NBP nie dokona wpisu w terminie, a od dnia wpływu wniosku upłynęło 14 dni, przedsiębiorca może rozpocząć działalność. Nie dotyczy to przypadku, gdy prezes NBP wezwał przedsiębiorcę do uzupełnienia wniosku o wpis nie później niż przed upływem siedmiu dni od jego otrzymania. W takiej sytuacji termin biegnie od dnia wpływu uzupełnienia wniosku o wpis. Działalność polegająca na zakupie złota w celu jego dalszego przetworzenia nie jest natomiast działalnością kantorową. Nie jestem w stanie ocenić, jaki jest charakter prowadzonej lub planowanej działalności przez Mennice Polską i czy na tle obecnego stanu prawnego może lub powinna być zakwalifikowana jako działalność kantorowa.
Handel złotem Mennica Polska prowadzi od co najmniej 20 lat.
— Sprzedaż realizujemy za pośrednictwem biur sprzedaży i sklepów firmowych w różnych częściach Polski przez platformę e-commerce oraz we wszystkich placówkach partnerskich PKO BP. Rozwijamy działalność, by zaspokajać rosnący popyt na złoto. Tylko w tym roku uruchomiliśmy trzy biura sprzedaży: w Katowicach, Lublinie i Białymstoku oraz sklep firmowy we Wrocławiu — mówi prezes Mennicy Polskiej.
Do czasu zamknięcia wydania „PB” NBP nie odpowiedział na nasze pytania dotyczące m.in. tego, czy spółka mogła dotychczas sprzedawać złoto bez zezwolenia?
Mennica wejdzie na nowe rynki
Odpowiadając na wysoki popyt na złoto, Mennica Polska zwiększa także możliwości produkcyjne — niedawno kupiła piec i urządzenia walcownicze.
— Mamy zdolności niezbędne np. do wybijania monet z półfabrykatów. Cykl zamówienia i dostawy półproduktów wynosi jednak aż 14-18 tygodni. Linia odlewniczo-walcownicza pozwoli nam samodzielnie wytwarzać półfabrykaty ze złota surowego. Dzięki temu cykl produkcyjny skróci się do tygodnia. W ubiegłym roku wyprodukowaliśmy 3 tony złota, a nowa linia pozwoli zwiększyć produkcję do 9-10 ton rocznie. Dlatego też planujemy zwiększenie sieci dystrybucji nie tylko poprzez rozwój organiczny — informuje Grzegorz Zambrzycki.
Spółka testuje nowe urządzenia i rozgląda się za okazjami inwestycyjnymi. Dzięki sprawniejszej produkcji zamierza rozwijać sprzedaż złota nie tylko w Polsce.
— Planujemy także wyjście poza region i uruchomienie sprzedaży na rynkach zachodnich — mówi prezes, dodając, że rozważa rozwój za granicą dzięki akwizycjom.