Stolica chce skorzystać na kryzysie
W dobie kryzysu miasta stały się najpewniejszymi inwestorami. Mają pieniądze, więc dyktują warunki.
Samorządy, w przeciwieństwie do wielu deweloperów, mają pieniądze. Pochodzą one z rekordowych w ostatnich latach wpływów podatkowych i z unijnych dotacji. Te darowane przez Unię muszą wydać w określonym czasie. I robią to chętnie. Choć kryzys zdaje się nie sprzyjajać inwestycjom, miasta z rozmachem budują nowe drogi, mosty czy mieszkania komunalne. Tym bardziej, że dziś budowlańcy są skłonni do maksymalnego obniżania cen, wywindowanych w ostatnich latach do granic możliwości. Podobnie deweloperzy mogą się chętniej godzić na odstępowanie niedokończonych budynków po bardzo niewygórowanych cenach. Najwięcej skorzystają najwięksi i najbogatsi. Warszawa w tym roku wyda 3 mld zł z liczącego 12 mld zł budżetu na inwestycje. Nieco ponad 1,2 mld zł pochłonie budowa mostu Północnego. O możliwość jego budowy ubiegało się aż 8 firm, zaś ceny, jakie proponowały, okazały się niższe niż oczekiwało miasto. I to ono zarobi na moście Północnym.
Wybory i spadające ceny
Szacuje się, że w ostatnich miesiącach średnia wartość inwestycji w Warszawie spadła o ponad 20 proc. Kilka miesięcy temu ratusz unieważnił przetarg na budowę centralnego odcinka drugiej linii metra. Unieważnił, a dziś zaciera ręce. Wtedy oferenci zażądali gigantycznych pieniędzy, teraz koszty zmniejszyły się o połowę.
— Mamy już 9 mld euro na budowę drugiej linii metra. Jedyne, na co teraz czekamy, to wytyczne co do podziału tych środków. Mamy też 240 mln złotych na tzw. wyrwę ulicy Łopuszańskiej. Sytuacja finansowa stolicy jest bardzo dobra. Tylko 22 proc. zadłużenia czyni nas bardzo wiarygodnym inwestorem — mówi Tomasz Andryszczyk, rzecznik miasta stołecznego Warszawy.
Na wszystkie inwestycje infrastrukturalne stolicy przeznaczone są gigantyczne pieniądze z funduszy unijnych i programów operacyjnych na lata 2007-13. Niewydanie środków w odpowiedni sposób wiąże się z ich stratą. Czynnikiem motywującym dla władz są też mistrzostwa EURO 2012. Jeszcze lepszym — przyszłoroczne wybory samorządowe.
A w tych najłatwiej złapać punkty, inwestując w budownictwo komunalne.
— Dotąd burmistrzowie dysponowali środkami na takie inwestycje i na ogół stawiało ich to przed wyborem między budową kilku mieszkań komunalnych a nową szkołą. Oddawano wtedy około 100 mieszkań komunalnych rocznie. W zeszłym roku zmieniliśmy zasady finansowania tych inwestycji i na barkach burmistrzów pozostał tylko wybór odpowiedniej lokalizacji. Dzięki temu w ubiegłym roku oddaliśmy 300 mieszkań, w tym roku planujemy ukończyć 500, a kolejne lata powinny przynieść jeszcze lepsze wyniki — przekonuje Tomasz Andryszczyk.
Rzecznik miasta potwierdza plotki, iż ratusz myśli o tym, by wykupywać nieruchomości od deweloperów będących w trudnej sytuacji i przekształcać je w kolejne mieszkania komunalne.
— Rzeczywiście analizujemy rynek i wygląda na to, że na takie kroki będziemy gotowi w czwartym kwartale tego roku. Powiem kolokwialnie — czekamy, aż deweloperzy się wykrwawią i maksymalnie obniżą ceny, które są tak bardzo wywindowane. Tak to już jest, że jak prezes Wojciechowski [chodzi o Janusza Wojciechowskiego, prezesa JW Construction — przyp. red.] dziwi się, że miasto nie kupuje mieszkań i przekonuje, że to już czas, to znaczy, że trzeba jeszcze poczekać, bo ceny dopiero spadną — śmieje się Andryszczyk.
Na rynek — patrz!
O zostaniu inwestorem zastępczym myśli też dr Paweł Kossecki, prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
— Do tej pory agencja budowała i buduje z własnych środków, ale nie ukrywam, że rozważam opcję wzięcia kredytu bankowego i przeznaczenia tych środków na wykupienie inwestycji innego dewelopera — przyznaje.
Oprócz niezadłużonej firmy jaką jest WAM, Kossecki ma do dyspozycji szereg zabudowań, które agencja dostała od MON. MON dał, ale i wziął, bo źródłem większej części oszczędności, jakie poczyniło ministerstwo była właśnie WAM. Po cięciach budżetowych z 400 mln zostało 160 mln zł budżetu, zaś z puli na inwestycje wynoszącej 180 mln — niecałe 50 mln zł. A mimo to prezes Kossecki już wie, że w tym roku uda mu się dzięki centralizacji firmy zaoszczędzić, a potem zainwestować, nawet 30 mln zł.
Wizja załamania
Doniesienia o tym, że miasta prześcigają się w nowych inwestycjach mieszkaniowych i infrastrukturalnych mieszają się z informacjami o kryzysie i pustkach w samorządowych kasach.
— Faktycznie, już zrobiliśmy korektę w budżecie i wiemy, że dochody miasta będą niższe. Branża nieruchomościowa jest obecnie w trudnej sytuacji, więc mamy niższe przychody z tytułu czynności cywilno-prawnych. Nie jest to jednak dla nas żadnym zaskoczeniem, bo od dawna monitorujemy dochody, dzięki czemu mamy kilka wersji planu "B". Zrealizujemy na pewno wszystkie inwestycje, w przypadku których mamy już zapewnione dotacje. Zwłaszcza że wiele z nich jest o wiele tańszych, niż się wydaje. Przykładem jest choćby budowa stadionu Legii, w przypadku której Warszawie przysługuje zwrot gigantycznego VAT z tej inwestycji — uspokaja Tomasz Andryszczyk.
Przypomina, że kasa miejska jest nie tylko bezpieczna, ale zawsze może liczyć na zastrzyk finansowy z Europejskiego Banku Inwestycyjnego czy Banku Rady Europy.