Fundusze przedakcesyjne są bardziej dostosowane do potrzeb mniejszych firm, realizujących nieduże i niezbyt pilne projekty.
Po uruchomieniu programów finansowanych z Phare 2003 polscy przedsiębiorcy będą mieli po raz pierwszy — a zarazem ostatni — do dyspozycji jednocześnie dotacje przedakcesyjne i strukturalne. Programy są do siebie bardzo podobne, ale nie identyczne.
Łatwiejsze procedury
Zwykło się narzekać na skomplikowane, biurokratyczne zasady i procedury udzielania wsparcia w ramach funduszy przedakcesyjnych. Były one narzucone przez Komisję Europejską, która sprawowała pieczę nad realizacją tych programów.
— Sądziliśmy, że po doświadczeniach z funduszami przedakcesyjnymi sposób udzielania wsparcia w ramach funduszy strukturalnych będzie znacznie prostszy i bardziej przyjazny dla przedsiębiorców. Lecz rzeczywistość okazała się inna. W porównaniu z funduszami strukturalnymi, procedury Phare, zaadaptowane do polskich warunków przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, wyglądają bardziej przyjaźnie — twierdzi Jerzy Kwieciński, wiceprezes Europejskiego Centrum Przedsiębiorczości.
Wytyczne dla wnioskodawców mają kilkanaście stron. Są też znacznie bardziej stabilne niż w przypadku funduszy strukturalnych, gdzie zmiany są wprowadzane nawet w takcie trwania rund aplikacyjnych. Również samo przygotowanie aplikacji jest łatwiejsze w przypadku programu Phare — zarówno jeśli chodzi o sam wniosek, jak i o załączniki.
— O tym, że uzyskanie dotacji z funduszu Phare jest łatwiejsze niż z funduszy strukturalnych, świadczą też statystyki. Wsparcie na inwestycje otrzymywało do tej pory średnio 30 proc. wszystkich wnioskodawców, podczas gdy w działaniu „Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez inwestycje” wskaźnik ten wynosi 10 proc. — twierdzi Jerzy Kwieciński.
Tyle samo, a jednak mniej
Programy Phare różnią się od funduszy strukturalnych poziomem dofinansowania. Szczególnie widoczne jest to w programach dotujących usługi doradcze. Tutaj maksymalna wartość dofinansowania jest ponad pięciokrotnie niższa. W programach wspierających inwestycje na pierwszy rzut oka różnice nie są tak duże.
— Maksymalna wartość dotacji w Phare 2003 wynosi 100 tys. euro, w działaniu 2.3 WKP — 250 tys. euro. Jednak w dotacjach Phare obowiązuje dodatkowe ograniczenie co do wartości jednego zakupu — nie może ona przekraczać 30 tys. euro. Oznacza to, że są to programy korzystne dla firm planujących kilka mniejszych zakupów — mówi Jerzy Kwieciński.
Nie ma natomiast różnicy w poziomie udziału dotacji w kosztach — w programach inwestycyjnych jest to 30 proc. dla powiatu Warszawy i Poznania, 40 proc. dla Krakowa, Wrocławia i Trójmiasta oraz 50 proc. dla reszty kraju. W programach doradczych udział dotacji w kosztach może sięgać 50 proc. bez względu na lokalizację firmy.
Koszty kwalifikowane
Phare 2003 różni się też od Sektorowego Programu Operacyjnego „Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw”, zakresem kosztów kwalifikowanych do objęcia wsparciem. W Phare jest on stosunkowo wąski w porównaniu z funduszami strukturalnymi. Kwalifikowane koszty to zakupy maszyn i urządzeń, sprzętu informatycznego czy oprogramowania.
— W przypadku funduszy strukturalnych mamy znacznie większe możliwości. Możemy sfinansować nie tylko zakup maszyn, urządzeń, oprogramowania, ale także działki, nieruchomości, materiałów i robót budowlanych oraz wartości niematerialnych — wymienia Jerzy Kwieciński.
Inne jest również rozłożenie w czasie kosztów kwalifikujących się do objęcia wsparciem. W przypadku funduszy przedakcesyjnych z podjęciem jakichkolwiek działań trzeba się wstrzymać do momentu podpisania umowy. W strukturalnych kwalifikowane są wydatki mające miejsce już następnego dnia po złożeniu wniosku o dotację.
O ile przedsiębiorcy chcący korzystać z dotacji na doradztwo mają swobodny wybór między programami finansowanymi z Phare 2003 i działaniem „Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez doradztwo” realizowanym w ramach funduszy strukturalnych, o tyle dla firm chcących otrzymać dotację inwestycyjną Phare może być jedyną okazją — środki z działania wspierającego inwestycje z funduszy strukturalnych są bowiem na wyczerpaniu.