Najazd czerwonych

Karolina Guzińska
opublikowano: 2005-12-16 00:00

Lato zalewa Wyspę Bożego Narodzenia strugami szkarłatnych krabów. Wypełzają z leśnych norek i dążą ku morzu, wzywane przez zew miłości.

Maleńka kropka w bezkresie Oceanu Indyjskiego — Wyspa Bożego Narodzenia — urzeka dziewiczą przyrodą. Turyści przybywają głównie po to, by z nią obcować: obserwować ptaki, pływać z rekinami wielorybimi, nurkować wśród rafy koralowej czy wędrować przez tropikalne lasy, gdzie naukowcy odkryli 32 gatunki endemicznych roślin i zwierząt. Latem, które przychodzi w listopadzie, największą atrakcję stanowią niezwykłe pochody krabów z gatunku Geocarcoides natalis. Miliony tych stworzeń okrywają wyspę płachtą czerwieni.

Łagodne giganty

Goście znajdą tu świetne warunki do nurkowania — niezniszczoną rafę zaczynającą się 20 metrów od wybrzeży i rosnącą na krawędziach głębokich uskoków morskich, wiele rodzajów korali (m.in. Acropora), między którymi uwijają się tropikalne ryby: wargacze, pokolce, węgorze, babki... Ich fotografowanie to czysta przyjemność! Niezapomniane są spotkania z majestatycznym rekinem wielorybim, łagodnym gigantem odwiedzającym te wody między listopadem a kwietniem. Wiele radości sprawiają też wędrówki po pięknych i dzikich lasach deszczowych — 63 proc. powierzchni wyspy oraz 50 km przejrzystych wód przybrzeżnych zajmuje park narodowy. Zarówno wytrawni, jak i początkujący piechurzy mają tu mnóstwo ścieżek do wyboru. Warto zerwać się o świcie, by zobaczyć, jak pracownicy parku karmią — między 4 a 4.30 rano — ranne i chore ptaki. Spacerując po lesie, trzeba też patrzeć pod nogi — zobaczy się czerwone kraby, niezdarnie podnoszące szczypcami opadłe liście i zmykające do norek, gdy człowiek podejdzie zbyt blisko... Pożyteczne te stworzenia zjadają wszystko, na co się natkną, oczyszczając las z odpadków. Wykopują norki na dnie ściółki i żyją sobie spokojnie, póki nie przyjdzie lato. Wówczas, opętane szałem wędrówki, całymi ławicami gramolą się przez lasy, miasteczka, drogi i klifowe nadbrzeża w stronę oceanu. Samce zażywają kąpieli przed miłosnym rytuałem, czekając na samice. Do zbliżenia dochodzi w norkach na lądzie, gdzie krabie matki czekają, aż dojrzeją jaja. Stoi przed nimi nie lada wyzwanie — nie potrafią pływać, a muszą wrzucić jajeczka w morskie fale, by wykluły się z nich larwy. Po miesiącu spędzonym w wodzie, larwy przekształcają się w miniaturowe kopie rodziców. Czekają na przyjazny prąd, który wyrzuci je na brzeg — wtedy rozpoczyna się kolejna migracja. Struga maleńkich krabów płynie w stronę lasu. I znów człowiek nie ma gdzie postawić stopy — całą powierzchnię wyspy zalewa czerwona inwazja... Ten fenomen, opisywany przez naukowców z całego świata, odbywa się co roku wraz z nadejściem pory deszczowej i ostatniej kwadry księżyca. Rozsławił wyspę jako „najbardziej krabie miejsce świata”.

Widok na ocean

Czerwone kraby — jeden z 13 gatunków tych skorupiaków żyjących na wyspie — to, obok morskich ptaków, zwierzęta najłatwiejsze do obserwacji. Osiem ptasich gatunków i podgatunków — z najrzadszymi na świecie odmianami głuptaków i fregat — gniazduje na morskich klifach lub wysokich drzewach lasów deszczowych. Wyspę zamieszkuje też m.in. 7 endemicznych gatunków ptaków lądowych, m.in. sowa Ninox natalis (łac.). A 76 gatunków ptaków migrujących robi tu sobie przystanek. Nic dziwnego, że The Christmas Island Tourism Association poleca wypoczynek połączony z obserwacją ptaków. Widać je wszędzie. Przelatują także nad 9-dołkowym polem golfowym wytyczonym pośród palm, których liście „łapią” zagubione piłeczki... Pole, usytuowane między nadmorskimi klifami a lasem tropikalnym, otwiera się na Ocean Indyjski. Zapewnia to nie tylko wspaniały widok, ale także morską bryzę chłodzącą emocje graczy. Kto ma szczęście, zobaczy też wyskakujące z fal delfiny. Łatwiej wypatrzyć czerwone kraby, czmychające między zielenią traw. Ich pobratymcy — olbrzymie kraby palmowe Birgus latro, czyli rabusie kokosowe — leżą przyczajone na skraju dżungli. Czekają na piłeczki, które biedakom mylą się często z orzechami... Kokosy to ich wielki przysmak — by go zdobyć, gotowe są nawet wejść na drzewo!

Bój o kopalnie

Choć to australijskie terytorium — leży 2,6 tys. km od Perth, skąd dociera się po 4 godzinach lotu samolotem — jego najbliższym sąsiadem jest indonezyjska Jawa (360 km). Z Dżakarty, stolicy Indonezji, na Wyspę Bożego Narodzenia leci się zaledwie 1 godzinę i 15 minut, a z Singapuru — 2 godziny. Prawdopodobnie odkryli ją malajscy żeglarze, płynąc ze swego archipelagu na Madagaskar. Przez stulecia jej izolacja i poszarpane brzegi uniemożliwiały jednak rozwój osadnictwa. Choć w początkach XVII w. brytyjscy i holenderscy nawigatorzy nanosili wyspę na swe mapy, nazwał ją dopiero kapitan William Mynors z holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, który dopłynął do jej brzegów 25 grudnia 1643 r. Nie był w stanie wylądować — tego nie dokonał nikt aż do 1688 r. kiedy to kapitan William Dampier z brytyjskiego statku Cygnet wylądował na jej zachodnim wybrzeżu. Po odkryciu złóż fosforanów w 1888 r. Wyspę Bożego Narodzenia zaanektowała Wielka Brytania. W 1900 r. włączono ją do brytyjskiej kolonii Singapur. Podczas II wojny światowej wyspę zajęła Japonia. Okupanci zesłali połowę ludności do obozów w Indonezji, jednakże pozostali mieszkańcy — wspierani przez ataki alianckich okrętów podwodnych — aktami sabotażu utrudniali Japończykom czerpanie zysków z kopalni (przed wojną Japonia była największym odbiorcą fosforanów z Wyspy Bożego Narodzenia). Po wojnie wyspa na krótko znalazła się pod jurysdykcją kolonii Singapur. W 1958 r. przyłączono ją do Australii, której rząd wypłacił Singapurowi rekompensatę w wysokości 2,9 mln funtów. Obecnie stanowi terytorium zamorskie tego państwa, zarządzane przez administratora mianowanego przez ministra do spraw terytoriów.

Wyspa Bożego Narodzenia ma już za sobą burzliwy okres w historii. Dziś stanowi ważny węzeł telekomunikacyjny i oferuje domeny internetowe. Ale głównym źródłem dochodów pozostaje turystyka. W 1993 r. otwarto nawet kasyno. Przegrywa ono jednak ze wspaniałością tutejszej przyrody.