Właściciele lokali biurowych przestaną wybrzydzać za dwa lata
Kolejki, umowy na etapie dziury w ziemi, wynajem dla wybranych... Kiedy wreszcie właściciele biurowców zaczną zabiegać o najemców?
— Szukaliśmy powierzchni w centrum Warszawy, więc zgłosiliśmy się do właściciela biurowca, którego lokalizacja bardzo nam odpowiadała. Zapytano nas, czy nie figurujemy w Krajowym Rejestrze Długów, nie zalegamy z podatkami i jaka jest kondycja naszej firmy. Mieliśmy wrażenie, że staramy się o kredyt w banku! — oburza się przedstawiciel jednej z firm szukających biura na wynajem.
Niestety, to nie odosobniony przypadek. Właściciele biurowców są w komfortowej sytuacji, czego nie można powiedzieć o najemcach.
Stabilizacja za dwa lata
Obecny stan to rezultat ogromnego popytu i wciąż niewystarczającej podaży. Skutkami są wzrost stawek czynszów i rosnące wymagania właścicieli biur, którzy mogą wręcz przebierać wśród najemców.
Zdaniem ekspertów, dobra passa właścicieli biurowców niedługo się skończy. Kiedy?
— Do 2010 roku trafi na warszawski rynek około miliona mkw. nowej powierzchni biurowej. Wówczas wystąpi przejściowy problem z pozyskaniem najemców, szczególnie poza centrum — ocenia Andrzej Brochocki, właściciel Kancelarii Brochocki.
Rezultatem będzie stabilizacja, a nawet obniżenie stawek czynszów.
W centrum Warszawy pojawi się kilka nowych projektów, rywalizujących o tę samą grupę najemców, konieczne więc będą ustępstwa. Alternatywą dla śródmiejskich lokalizacji staną się z kolei projekty komercyjne na bliskiej Woli, Mokotowie i w okolicach portu lotniczego (takie jak Poleczki Business Park), co wpłynie na sytuację w Śródmieściu.
Podobnego zdania jest Radosław Sieroń z firmy Mermaid Properties.
— Podaż obiektów biurowych w Warszawie, które zostaną oddane do użytku w latach 2008-09, wyniesie około 650 tys. mkw. Większość powstaje na Mokotowie, w rejonie Alej Jerozolimskich i Dworca Zachodniego oraz w centrum — ocenia Radosław Sieroń.
Dodaje, że to jednak nie zaspokoi potrzeb klientów, co wpłynie na dalszy wzrost cen. I znów odobna prognoza: za dwa lata nastąpi jednak stabilizacja.
Potrzeba biur klasy A
Przedstawiciele branży zgodnie podkreślają, że perspektywy dla rynku biurowego w Polsce są obiecujące, bo mimo powstawania nowych biur wciąż brakuje obiektów najwyższej klasy.
— W Wiedniu na jednego mieszkańca przypada 6 mkw. pow. biurowej, podczas gdy w Warszawie — znacznie większym mieście — to tylko 1,5 mkw. na mieszkańca. Jesteśmy więc krajem z większym potencjałem niż Austria — ocenia Andrzej Mikołajczyk, pełnomocnik zarządu firmy CA Immo International, zajmujący się komercjalizacją warszawskiego kompleksu Poleczki Business Park.
Zdaniem ekspertów, do zwiększenia powierzchni biurowej może się przyczynić nowy trend: przekształcanie nowo realizowanych projektów mieszkaniowych w biurowe. To skutek problemów deweloperów ze sprzedażą mieszkań.
— Częściowa zmiana funkcji użytkowej dotyczyć będzie drapaczy chmur planowanych w centrum Warszawy, na Woli — wzdłuż ul. Towarowej — i częściowo na Żoliborzu Przemysłowym — prognozuje Radosław Sieroń.
Zdaniem Andrzeja Brochockiego, w ten trend wpisuje się rewitalizacja zabytkowych kamienic przekształcanych na biurowce.
— Duża grupa klientów nie chce zajmować np. jednej dziesiątej 38. piętra w wieżowcu, ale szuka indywidualności. Ścisłe centrum i reprezentacyjne budynki o najwyższym standardzie, zwłaszcza wyremontowane kamienice, to powierzchnie klasy A najbardziej pożądane na rynku. Cieszą się dużą popularnością ze względu na prestiż i lokalizację — ocenia właściciel Kancelarii Brochocki.
Wszyscy eksperci są zgodni, że nierównowaga na rynku potrwa do czasu pojawienia się na nim nowej podaży, czyli mniej więcej tyle, ile trwa przygotowanie i realizacja nowych inwestycji. W polskich warunkach zajmuje to średnio dwa lata. Niestety, wciąż nie wiadomo, ile zaplanowanych na najbliższe lata projektów doczeka się realizacji.
Wniosek? W najbliższym czasie najemcy będą musieli dostosować się do wymagań właścicieli biurowców.
Agnieszka
Zielińska