Nie wszystkie firmy upatrują w młodych kobietach źródła problemów. Niektóre pomagają im łączyć różne role życiowe.
Raport „Społeczno-ekonomiczne konteksty sukcesu zawodowego kobiet 2006”, opracowany przez firmę Doradztwo Gospodarcze DGA, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Fundację na rzecz Kobiet Ja Kobieta, podkreśla, że matki czy przyszłe matki (uznawane za takie przez osoby przeprowadzające rekrutację) są często uważane za zagrożenie dla ekonomii firmy.
— Z punktu widzenia pracodawcy, szczególnie małej firmy, macierzyństwo jednej lub kilku pracownic może być problemem ze względu na konieczność zatrudnienia dodatkowych pracowników, a tym samym zwiększenia kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa — zauważa Edyta Glinka, szefowa działu organizacji w Incenti, firmie specjalizującej się w outsourcingu infrastruktury IT, e-learningu i budowie ośrodków przetwarzania danych.
Odpowiedni system pracy
Coraz więcej firm zrywa jednak z takim stereotypowym traktowaniem kobiet. Nie tylko je zatrudniają, ale też wychodzą naprzeciw ich potrzebom, proponując różne sposoby organizacji pracy.
— Kobiety wychowujące małe dzieci mogą u nas pracować w niepełnym wymiarze, na przykład na trzy czwarte etatu — informuje Małgorzata Mejer, rzecznik prasowy Procter & Gamble w Polsce.
Innym udogodnieniem jest wprowadzenie elastycznych godzin pracy. To jednak czasami jest trudne ze względu na specyfikę pracy na niektórych stanowiskach, np. wiążących się z kontaktami z klientami, którzy spodziewają się zastać pracownika w określonych godzinach.
— Łatwiejsze i przyjazne kobietom może być przesunięcie godzin pracy, na przykład z 9.00-17.00 na 8.00-16.00. Szczególnie cenią to kobiety mające małe dzieci, bo mogą spędzać więcej czasu z maluchem przed położeniem go spać — zauważa Ewa Adamczyk, general director firmy doradztwa personalnego Naj International.
W dobie rozwoju technologii internetowych w wielu wypadkach kobiety wykonują część obowiązków zawodowych w domu.
— Nie powinna stwarzać problemów na przykład obsługa danych. Jeśli praca polega na prowadzeniu rozmów telefonicznych, to trzeba zapewnić odpowiednie warunki, czyli ciszę. A o to w domu z małymi dziećmi jest trudno —zauważa Ewa Adamczyk.
Warto przy okazji zwrócić uwagę, że niektóre udogodnienia nie wynikają z pomysłowości pracodawców, ale po prostu z przepisów.
— Zgodnie z art. 187 kodeksu pracy kobieta karmiąca, zatrudniona na pełen etat, ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw. Można je łączyć. Najczęściej mamy korzystają z tego, wychodząc godzinę wcześniej z pracy — podkreśla Eliza Panek, rzecznik prasowy w Grupie Żywiec.
Dla młodej mamy i nie tylko
Zapewnienie możliwości elastycznego zarządzania czasem pracy to nie wszystko, co może zaoferować kobietom pracodawca.
— Nasza firma zapewnia swoim pracownikom prywatną opiekę lekarską. Obejmuje ona także prowadzenie ciąży. To korzystne dla firmy i dla kobiet ze względu na oszczędność czasu — nie ma problemów z rejestracją i nie trzeba czekać w długich kolejkach —mówi Edyta Glinka z Incenti.
Wiele firm wykupuje w prywatnych przychodniach abonamenty rodzinne, zapewniając pracownicom (i pracownikom) wygodę i większy spokój w razie choroby dziecka. Rodzice mogą wówczas liczyć na domową wizytę pediatry w dogodnym dla nich czasie i unikają spędzenia kilku godzin w publicznej przychodni.
Pomoc może być jeszcze inna.
— W naszym warszawskim biurze mamy specjalny pokój dla matek karmiących piersią. Zapewnia on komfort psychiczny podczas intymnej sytuacji, jaką jest ściąganie pokarmu — opowiada Eliza Panek z Grupy Żywiec.
Ale kobiety pracujące to nie tylko mamy.
— Dbamy o ergonomię miejsc pracy. Kobiety w ciąży, ale też każdy pracownik, który ma taką potrzebę, mogą korzystać ze specjalnych krzeseł, klęczników i podnóżków odciążających kręgosłup — zapewnia Anita Stec, specjalista ds. kontaktów zewnętrznych w Unilever Polska.
Wdzięczność kobiet można sobie też zaskarbić na przykład dbałością o zdrową, owocowo-warzywną ofertę firmowego bufetu czy wykupywanie karnetów na basen albo na zajęcia fitness.
To się po prostu opłaca
Dlaczego przedsiębiorcy decydują się na kompromisy w zakresie systemu organizacji pracy i dodatkowe koszty, gdy ich pracownice są w ciąży, na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym? Niebagatelne znaczenie ma sytuacja na rynku pracy. Przychylność wobec pracownic staje się wymogiem czasu.
— Taka strategia jest dowodem doceniania kobiet i buduje ich lojalność wobec pracodawcy. To ważne szczególnie teraz, kiedy wielu specjalistów wyjeżdża za granicę —stwierdza Edyta Glinka z Incenti.
Pracodawcy coraz częściej zdają sobie sprawę z tego, że zatrudniając młodą kobietę, zyskują lojalnego pracownika, który w razie powiększenia rodziny będzie wolał zostać i wychowywać dzieci w kraju.
— Poza tym matki są skuteczne. Skupiają się na najważniejszych zadaniach, by jak najszybciej wywiązać się ze swoich obowiązków — podkreśla Ewa Adamczyk z Naj International.
Bo przecież w domu czekają maluchy.
Okiem praktyka
Klucz do odpowiednich ludzi
Na początku lat 90. zaczął funkcjonować w Polsce stereotyp młodego yuppi, który nie ma czasu na rodzinę i z własnej inicjatywy lub zmuszany przez szefa poświęca wszystko kilkunastogodzinnej pracy w „kombinacie”, nawet bez przerwy na weekend. Nie potrafię ocenić, ile osób i firm funkcjonowało — czy nadal funkcjonuje — w ten sposób. Wśród moich znajomych, często bardzo dobrych specjalistów, działa nieoficjalna giełda takich firm „kombinatów” i nie muszę dodawać, że nie są one uznawane za wymarzone miejsca pracy. W dłuższym czasie z tych kombinatów do firm bardziej przyjaznych rodzinie ucieka, prędzej czy później, cała wykwalifikowana kadra. Zatem wizerunek dobrego, troskliwego pracodawcy pomaga nie tylko kobietom pracującym w takiej firmie, ale też jej samej, bo ma lepszą reputację na rynku i przede wszystkim świetną kadrę fachowców.
Eliza Panek
rzecznik prasowy w Grupie Żywiec