Od stresu do sukcesu

Piosenkarka Beyoncé zamienia tremę w energię, dzięki której jaśnieje na scenie. A jak ty wykorzystujesz swoje lęki i wytwarzany przez organizm kortyzol?

„Pomyślcie o zeszłym roku. Niech podniesie rękę każdy, kto w zeszłym roku doświadczył względnie niewielkiej ilości stresu. Ktokolwiek?” — tak zaczęła swoje wystąpienie na konferencji TED Kelly McGonigal, psycholog z Uniwersytetu Stanforda (USA).

Zobacz więcej

WRÓG CZY PRZYJACIEL: Stres zwykle nas niszczy, ale może być siłą pozytywną. Zależy to od naszego podejścia — mówi Katarzyna Janczuk, trenerka biznesu z Body Language Institute Polska. Fott. TP

Poznaj program konferencji Recruitment Days 2018 >>

— Nie ma dnia, w którym nie rozmawiam o stresie. Napięte harmonogramy, prześciganie konkurencji, pogoń za innowacjami — to mantry współczesnego kapitalizmu korporacyjnego, którego ofiarami są moi klienci, wyczerpani i niezdolni do dalszego biegu — wskazuje Katarzyna Janczuk, trenerka biznesu z Body Language Institute (BLI) Polska.

Lekarze medycyny pracy ostrzegają: nie zwalniając tempa i nie robiąc przestojów, szkodzimy sobie i innym. Jak długo można działać pod presją czasu, wyników bez utraty entuzjazmu, motywacji i zdrowia? — pytają. „Ci, którzy nie potrafią znaleźć czasu na odpoczynek, będą zmuszeni znaleźć czas na chorobę” — uświadamia amerykańska pisarka Jan Karon. Można zakładać się o to, co pierwsze zacznie szwankować — organizm czy psychika.

Marnotrawstwo energii

Popędzają nas klienci, szefowie i koledzy z działu, których premie zależą także od naszych wyników. Ale — według Katarzyny Janczuk — często sami dla siebie jesteśmy najgorszymi poganiaczami. Chcielibyśmy się zatrzymać, odetchnąć, lecz nie pozwalają nam na to ambicje, karierowiczostwo, sny o sukcesie. I kredyt hipoteczny — obawiamy się, że gdy przestaniemy wyrabiać plany, nie będziemy mieli z czego spłacać kolejnych rat. W 99 proc. przypadków strach ma wielkie oczy.

— W momentach silnego stresu uwalnia się kortyzol — hormon, który odpowiada za reakcję: uciekaj albo walcz. Ten mechanizm ułatwiał naszym przodkom z jaskiń przetrwanie. Tyle że dziś mało kto staje oko w oko z lwem, tygrysem czy lampartem. Nie mamy śmiertelnych wrogów. Mimo to często odczuwamy napięcie, jakby chodziło o zagrożenie życia, a nie o zwykły egzamin na studia, negocjacje handlowe lub ocenę kwartalną — tłumaczy przedstawicielka BLI Polska.Stres uderza także w firmy, bo przez niego pracownicy tracą efektywność, zapadają na zdrowiu i idą na zwolnienia lekarskie.

— W gospodarce opartej na wiedzy znaczenia nabiera innowacyjność. Zabijamy ją jednak swoim niepokojem i pośpiechem, który nie zostawia miejsca na refleksję — twierdzi Katarzyna Janczuk. Wspomniana Kelly McGonigal w książce „Siła stresu” pisze, że reakcja stresowa prowadzi do marnotrawstwa energii, które staje na przeszkodzie skutecznemu rozwiązaniu problemu. Zgadza się z nią Paweł Stapf, doradca w dziedzinie informatyzacji firmy, według którego w momentach kryzysowych ludzie rzadko umieją zachować zimną krew. Gdy tracą kontrolę nad sytuacją, postępują poniżej swoich możliwości. Stają się cieniem samych siebie.

— Panika zmienia profesjonalistę w laika, starego wyjadacza w stażystę, mistrza w mało rozgarniętego uczniaka. To odwrotność postępów, wzrostu i rozwoju — mówi Paweł Stapf.

W powieści „Powolność” Milan Kundera ujął to tak: „Kiedy rzeczy dzieją się zbyt szybko, nikt nie może być niczego pewien, nawet siebie samego”. Nie dość tego: zestresowany człowiek popełnia więcej błędów. Personalna zatrudnia najgorszego kandydata, menedżer daje się oszukać kontrahentowi, a kierowca tira powoduje wypadek samochodowy. Politolodzy Glenn Snyder i Paul Diesing, na podstawie analizy kilkunastu kryzysów międzynarodowych, doszli do wniosku, że zarządzanie w pośpiechu i chaosie niesie za sobą ryzyko pomyłek w ocenie rzeczywistości, co prowadzi do złych decyzji. Uczestnicy szkoleń coraz częściej proszą Katarzynę Janczuk o prezentację prostych technik antystresowych. Zwykle ćwiczy z nimi oddychanie przeponowe, które uważa za skuteczny sposób na rozluźnienie się, uspokojenie serca i zaopatrzenie ciała w tlen.

— Oddech jest podstawą wielu metod relaksacyjnych. Ale się nie upieram: jeśli ktoś woli bieganie, spacery, warcaby — proszę bardzo. Znam ludzi, którzy najszybciej odprężają się przy komediach. Dobre jest wszystko, co uspokaja skołatane nerwy, pomaga odzyskać spokój i równowagę — twierdzi trenerka.

Motor zmian

Czy jesteśmy skazani na reakcję: uciekaj albo walcz? Kelly McGonigal widzi to tak: nie bez powodu ten ewolucyjny mechanizm przetrwał w naturze i jest wpisany w nasze DNA. Nawet dzisiaj może ocalić wiele istnień. Wprawdzie zębów nie ostrzy na ciebie lew, ale po świecie chodzi wielu przestępców, czasem zdarzają się klęski żywiołowe albo trzeba opuścić płonący biurowiec. Problem polega na tym, że głupie pismo ze skarbówki aktywuje te same systemy fizjologiczne, które jaskiniowcom pomagały przetrwać spotkanie z najdzikszym lwem. Jaka jest na to rada? Zaakceptować stres. Potraktować go jako warunek mobilizacji, siłę napędową, zastrzyk pozytywnej energii.

— Stres działa destruktywnie głównie na tych, którzy usiłują go zagłuszyć, zdusić w zarodku. Jeśli potraktujemy go jak sojusznika, a nie wroga, zacznie działać na naszą korzyść — zapewnia Katarzyna Janczuk. Oswojony stres zwiększa nasze szanse na wyjście cało z każdej opresji — zarówno gdy wpadamy na bandytę w ciemnym kącie, jak i podczas kwartalnej oceny, którą prowadzi mało przychylny nam prezes. Pomaga tworzyć więzi z innymi, wyrywa z bierności, motywuje do działania. Popycha do zmian w życiu. Amerykańska wokalistka Beyoncé Knowles powiedziała kiedyś: „Za każdym razem, kiedy wychodzę na scenę, jestem zdenerwowana. Prawdę mówiąc, ogarnia mnie przerażenie, gdy nie czuję zdenerwowania”. Bez tremy nie umiałaby się spiąć na tyle, by dać szałowy koncert.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Mirosław Konkel

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Puls Firmy / Od stresu do sukcesu