Odkryto gen odpowiedzialny za rytm dobowy

MEJ
03-08-2015, 20:01

Naukowcy z Wlk.Brytanii odkryli gen odpowiedzialny za regulację tzw. zegara dobowego ciała. Stwierdzili też, że zaburzenia snu wynikające ze zbyt dużego stresu lub przeciążenia pracą mogą doprowadzić do depresji lub nawet dolegliwości typu schizofrenicznego.

Odkryty gen to tzw. gen palca cynkowego typu homeobox 3 kodujący białka (zinc finger homeobox 3, gen Zfhx3) . Jest on aktywny w podwzgórzu - obszarze w mózgu odpowiedzialnym za produkcję wielu istotnych hormonów.

Zespół naukowców z Medical Research Council (MRC) Laboratory w Cambridge w Wlk.Brytanii, pracujący pod kierownictwem dr Michaela Hastingsa, badał zaburzenia rytmu dobowego u człowieka. Wiadomo było bowiem, że zaburzenia tego rytmu znacznie zwiększają ryzyko występowania dolegliwości somatycznych, w tym tak odległych od bezsenności jak np. wrzody żołądka i dwunastnicy. Rytm dobowy reguluje bowiem tak ważne funkcje jak temperatura ciała (ludzie z zaburzeniami snu pod wieczór mogą mieć temperaturę podwyższoną)czy produkcja hormonów.

Naukowcy postanowili zbadać problem na modelu mysim. Myszy bowiem mają podobny zegar dobowy do człowieka, choć odwrócony tj. porą ich działania jest noc. Jednak istniej ą linie myszy laboratoryjnych, których aktywność sprowadza się do pory dziennej. W tym celu zbadano myszy, które miały zaburzony zegar dobowy tzw. zegar krótki oraz myszy z normalnym zegarem dobowym, porównując ich geny. U myszy z normalnym rytmem dobowym szczególnie aktywny był gen Zfhx3. Jak się okazało, gen ten reguluje ekspresję neurotransmitterów (bardzo istotnych peptydów przekazujących sygnały w komórkach i tkankach) oraz białek receptorowych, newralgicznych dla synchronizacji rytmu dobowego. Okazało się też, że ta synchronizacja zachodziła w niewielkiej strukturze podwzgórza - jądrze nadskrzyżowaniowym.

U myszy, które wykazywały uszkodzenie genu Zfhx3, następowały błędy w komunikacji miedzy poszczególnymi regionami mózgu i zegar biologiczny był szybszy niż zwykle. Te uszkodzenia tłumaczą choroby psychiczne w rodzaju depresji oraz schizofrenii. Odkrycie regulacyjnego charakteru Zfhx3 przyczyni się prawdopodobnie do wyjaśnienia zagadki narkolepsji - nagłych napadów senności, których podłoża nie potrafiono do tej pory jednoznacznie wyjaśnić.

Odkrycie regulacji przy pomocy Zfhx3 wyjaśnia też, że bezsenność spowodowana stresem czy przeciążeniem praca po dłuższym czasie powoduje rozregulowanie mechanizmu zegara dobowego i indukuje takie same zaburzenia  psychiczne jakie następują po uszkodzeniu genu regulacyjnego. jest to jednak odkrycie pozytywne, bowiem prawdopodobnie mechanizm rytmu dobowego jest "naprawialny" i jest możliwe, aby wyleczyć chorych z dolegliwości psychicznych spowodowanych stresem.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: MEJ

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Innowacji / Odkryto gen odpowiedzialny za rytm dobowy