Osobiste prawa autorskie do utworu

Marta Orlikowska, adwokat, Grupa Prawna Togatus
09-07-2018, 22:00

W biznesie, choć czasem nie zdajemy sobie z tego sprawy, często zlecamy twórcy wykonanie określonego dzieła, które jest utworem.

W biznesie, choć czasem nie zdajemy sobie z tego sprawy, często zlecamy twórcy wykonanie określonego dzieła, które jest utworem. Utworem jest projekt budowlany, logo czy zdjęcie — innymi słowy, każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Zlecając wykonanie tego typu prac, należy szczególną uwagę zwrócić na uregulowanie kwestii związanych z prawami autorskimi. Coraz większa świadomość prawna naszego społeczeństwa poskutkowała tym, że w większości tego typu umów znajdują się zapisy dotyczące przeniesienia majątkowych praw autorskich. Czy takie przeniesienie zamyka jednak temat i chroni dostatecznie interes przedsiębiorcy? Odpowiedź na tak postawione pytanie niestety jest przecząca.

W umowach najczęściej pomijana jest kwestia osobistych praw autorskich. Zgodnie z art. 16 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w czasie i niepodlegającą zrzeczenia się lub zbycia więź twórcy z utworem, a w szczególności prawo do: autorstwa utworu, oznaczenia go swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo, nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania, decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności oraz do nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.

Z praktycznego punktu widzenia najważniejsze znaczenie ma kwestia nienaruszalności treści i formy utworu. Sens tego przepisu jest taki, że to twórca dzieła ma pełne prawo kształtowania treści i formy utworu. Przekładając powyższe rozważania z języka prawniczego na bardziej przystępny, można w skrócie napisać, że nabywca utworu nie ma prawa dokonywania w nim zmian. Zewnętrzna ingerencja w treść i formę utworu są dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełnione są równocześnie dwa warunki: zmiany są spowodowane oczywistą koniecznością i twórca nie miałby słusznej podstawy im się sprzeciwić. Dotyczy to zatem jedynie poprawiania niezamierzonych przez twórcę błędów merytorycznych i innych formalnotechnicznych. Wszelkie inne ingerencje w utwór są zakazane.

Co bardzo istotne, prawo to, jako prawo osobiste, jest niezbywalne, nie można go sprzedać, przenieść na inną osobę czy się go zrzec. Jak więc zabezpieczyć swoje interesy w umowie? Możliwe są dwa rozwiązania. Jednym z nich jest ustalenie już w umowie o dzieło zasad i wynagrodzenia za dokonywanie zmian w utworze przez samego twórcę — tak aby nie mógł bezpodstawnie uchylić się od wprowadzenia zmian, których życzy sobie zamawiający. Innym możliwym rozwiązaniem są często stosowane zapisy dotyczące udzielenia zamawiającemu zezwolenia na wykonywanie autorskich praw osobistych do utworu poprzez użycie go na potrzeby zamawiającego w zakresie jego działalności gospodarczej i według jego uznania. Autor może też zobowiązać się, że nie będzie wykonywał w stosunku do zamawiającego osobistych praw autorskich, w tym m. in. prawa do nienaruszalności treści i formy utworu. © Ⓟ

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marta Orlikowska, adwokat, Grupa Prawna Togatus

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Inwestora / Wyniki spółek / Osobiste prawa autorskie do utworu