Paliwowe ABC

DI
opublikowano: 2011-02-02 11:11

Wybrane pojęcia stosowane w przemyśle naftowym.

Baryłka ropy naftowej (bbl)

None
None

Baryłka ropy to 42 galony lub 158,98 litrów. W Europie do wyrażania ilości ropy powszechnie stosuje się tony. Przeliczanie baryłek ropy na tony uzależnione jest od jej gatunku, ponieważ poszczególne rodzaje ropy naftowej mają różny ciężar. Modelowo przyjmuje się, że 1 tona ropy to około 7,4 baryłki ropy.

Biopaliwa

to paliwa uzyskane drogą przetworzenia produktów pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego. Wyróżnia się dwa podstawowe typy biopaliw: biodiesel oraz bioetanol. Obydwa mogą być stosowane w stanie czystym lub stanowić dodatek do oleju napędowego lub benzyn.

Biopaliwa pierwszej generacji produkuje się z roślin uprawnych, takich jak kukurydza, trzcina cukrowa, rzepak czy buraki cukrowe, z których wytwarza się bioetanol (fermentacja alkoholowa) lub biodiesel (estryfikacja olejów roślinnych). Natomiast biopaliwa drugiej generacji obejmują wiele surowców m.in. celulozowe resztki organiczne.

Konieczność stosowania biopaliw wynika z dyrektyw UE oraz krajowych regulacji dotyczących wzrostu udziału energii pochodzącej z odnawialnych źródeł w bilansie energetycznym. Ilość biopaliw określa narodowy cel wskaźnikowy, który w 2010 r. w Polsce wynosił 5,75 proc., a do 2020 r. powinien wzrosnąć do 10 proc.

Brent

to ropa pochodząca z pól naftowych położonych na Morzu Północnym, będąca ropą referencyjną (podstawa ustalania ceny surowca na rynku) dla europejskiego sektora naftowego. Jej średnia gęstość wynosi około 835 kg/m sześc. przy zawartości siarki 0,37 proc., co świadczy o tym, że jest to tzw. średnia ropa słodka. Cena ropy Brent to notowania ropy Brent w Londynie, które są podstawą ustalania cen transakcyjnych w handlu ropą w obszarze europejskim.

Ceny ARA

Pod skrótem ARA kryją się nazwy trzech ważnych portów zachodnioeuropejskich: Amsterdam, Rotterdam (Holandia) i Antwerpia (Belgia). Ceny ARA otrzymywane są przez uśrednienie cen płaconych za paliwa i ropę w portach ARA. Ceny ARA są traktowane jako cena referencyjna (stanowiąca punkt odniesienia) na rynku rzeczywistym kontraktów.

Downstream

to cykl procesów i działań począwszy od dostawy ropy do rafinerii po dostarczenie produktu do odbiorcy finalnego. Obejmuje transport, przerób ropy naftowej (refining), sprzedaż i handel produktami pochodnymi, logistykę produktów, sprzedaż hurtową i sprzedaż detaliczną.

Dyferencjał

to różnica między notowaniami dwóch gatunków ropy np. REBECO a BRENT.

Marża detaliczna

to przychód netto ze sprzedaży paliw na stacjach paliw pomniejszony o koszty: zakupu paliw w hurcie, utrzymania sieci, osobowe, zaopatrzenia, amortyzację, marketing oraz energię.

Marża hurtowa

to przychód netto ze sprzedaży paliw pomniejszony o koszt zakupu paliw z produkcji i koszty logistyki.

Marża rafineryjna

to teoretyczny zysk ze sprzedaży produktów rafinacji kalkulowany, jako przychody ze sprzedaży pomniejszone o koszty surowca do produkcji (ropa naftowa i pozostałe dodatki) powiększony o dyferencjał.

Narodowy Cel Wskaźnikowy (NCW)

to minimalny udział biokomponentów w ogólnej ilości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych zużywanych w ciągu roku kalendarzowego w transporcie, liczony wg wartości opałowej.

REBCO (Russian Export Blend Crude Oil)

to handlowa nazwa rosyjskiej ropy Ural pochodzącej z różnych złóż, głównie w Zachodniej Syberii i Uralu. Jej gęstość dochodzi do 865 kg/m sześc. przy 1,8 proc. zawartości siarki, 6 proc. zawartości parafin oraz 0,5 proc. zawartości wody i zanieczyszczeń. Ten typ ropy przerabiany jest głównie w rafineriach na szlaku ropociągów Przyjaźń.

Ropa naftowa

jest mieszaniną węglowodorów oraz substancji nieorganicznych. Składa się z węgla, wodoru, siarki, tlenu, azotu oraz kombinacji około 50 pierwiastków. Ropę naftową można klasyfikować ze względu na: ciężar, skład chemiczny, zawartość siarki, zawartość żywic i zawartość parafiny.

Ze względu na ciężar wyróżniamy ropę: lekką (poniżej 825 kg/m sześc.), średnią (825 — 875 kg/m sześc.) i ciężka (ponad 875 kg/m sześc.). Zaś ze względu na zawartość siarki: słodką (poniżej 0,5 proc. siarki) średnią (1-1,5 proc. siarki), kwaśną (powyżej 1,5 proc. siarki).

Właściwości chemiczne ropy naftowej różnią się zależnie od miejsca jej powstawania. Najkorzystniejsze z perspektywy ekonomicznej są ropy lekkie, gdyż uzyskuje się z nich więcej lżejszych frakcji (benzyn oraz średnich destylatów). Lekkie frakcje mogą być również uzyskane z ropy ciężkiej, lecz wymaga to zastosowania kapitałochłonnych technologii i urządzeń.

Upstream (EP)

to działalność związana z poszukiwaniem wydobyciem i dostarczeniem ropy naftowej do terminala eksportowego.

WTI (West Texas Intermediate lub Texas Light Sweet)

to ropa referencyjna (podstawa ustalania ceny surowca na rynku) dla rynku amerykańskiego o dobrych parametrach gęstości około 827 kg/m sześc. i zawartości siarki około 0,24 proc. dzięki czemu w procesie destylacji uzyskuje się z niej większą ilość benzyn i średnich destylatów, które są najbardziej pożądanymi produktami.