Tylko jeden zawodowy piłkarz w historii odważył się otwarcie przyznać do homoseksualizmu. Kobiety grające w piłkę nożną nie mają z tym problemu
Kiedy w 1989 roku piłkarki reprezentacji Niemiec zostały mistrzyniami Europy, tamtejsza federacja nagrodziła je kompletami do kawy i deskami do prasowania. Gdyby wygrały ostatni mundial, dostałyby po 60 tys. euro. To pokazuje, jaki skok zrobił futbol kobiecy w ostatnich latach. Ma on jednak niewiarygodnie krótką tradycję: w Niemczech był zakazany do lat 70., w Brazylii przebił się dopiero dekadę później. I oczywiście wciąż nie może równać się z męskim. Najlepiej zarabiający piłkarz na świecie, Kameruńczyk Samuel Eto’o, pobiera z kasy Anży Machaczkała 20 mln euro za sezon. Czołowe piłkarki Bundesligi otrzymują rocznie po 40 tys. euro.
Czy równouprawnienie w piłce kiedykolwiek nastąpi? Czy jest możliwe, by nagrody dla kobiet i mężczyzn były takie same? Budżet męskiego piłkarskiego mundialu jest dziś blisko 10 razy większy niż kobiecego. Dla zwiększenia popularności swojej dyscypliny zawodniczki wykonały jednak ostatnio kilka spektakularnych posunięć. Piłkarki niemieckiej kadry młodzieżowej zdecydowały się np. pozować nago w „Playboyu”. FIFA odniosła się do tego pomysłu bez entuzjazmu. „Każda zawodniczka ma prawo promować się, jak chce – powiedziała Tatjana Haenni, dyrektor FIFA ds. futbolu kobiecego. – Uważam jednak, że sport powinien być na pierwszym planie. Nie chcemy, by kibice śledzili mecze tylko dlatego, że zawodniczki wydają im się atrakcyjne erotycznie, bo to efekt na krótką metę”.
Na pewno większe sukcesy piłkarki odniosły w przełamywaniu homoseksualnego tabu. O ile tylko jeden zawodowy piłkarz odważył się dotąd przyznać, że jest gejem, o tyle piłkarki otwarcie mówią o swojej orientacji. Niemiecka bramkarka Nadine Angerer ujawniła swój biseksualizm, jej rezerwowa Ursula Holl jest w związku małżeńskim z kobietą. Theo Zwanziger, szef niemieckiej federacji piłkarskiej, wypowiedział wojnę homofobii. „Poprzez futbol chcemy pokazać, że homoseksualiści to ludzie normalni” – mówi. Przyjaźni się z Tanją Walther-Ahrens, byłą zawodniczką Bundesligi należącą do europejskiej federacji sportu gejów i lesbijek. „Jest w związku małżeńskim z kobietą i oczekują właśnie dziecka, to fenomenalna historia” – powiedział.
Zdaniem byłej selekcjonerki reprezentacji Niemiec Tiny Theune od 20 do 40 proc. kobiet grających w piłkę to lesbijki, ale nie ma żadnych badań, które by to potwierdzały. Menedżer niemieckiej drużyny Doris Fitschen zaznacza, że nie istnieje w kadrze kodeks postępowania w sprawach preferencji seksualnych.
Na przeciwnym biegunie niż Niemki znajduje się drużyna Nigerii. Jej trenerka Eucharia Uche przed mundialem usunęła podobno z zespołu dziewczyny podejrzane o lesbijstwo. „Mam drużynę złożoną z zawodniczek szanujących Słowo Boże. Wiedzą, że futbol może im przynieść szczęście, sławę i pieniądze, czyli wszystko to, czego nie da im homoseksualizm” – powiedziała. Wygląda na to, że nawet w tak intymnej materii trenerki, zawodniczki, a także zawodnicy i trenerzy deklarują to, co chcą usłyszeć kibice. Spece od marketingu podkreślają, że piłkarze kryją się z odmienną orientacją seksualną, by nie zrazić do siebie fanów. Piłkarz, człowiek twardy, waleczny, czyli typ macho, nie może ogłosić, że kocha inaczej. To zaszkodziłoby jego wizerunkowi, a koledzy z drużyny mogliby wyrzucić go z szatni. Potwierdza to historia Justina Fashanu, jedynego piłkarza, który ujawnił, że jest gejem. Pochodzący z Nigerii zawodnik miał ogromny talent, w 1981 roku został pierwszym ciemnoskórym graczem na Wyspach Brytyjskich, którego wartość przekroczyła 1 mln funtów. Od 1990 roku, gdy przyznał się do homoseksualizmu, był jawnie dyskryminowany. Koledzy z drużyny go wykpiwali, menedżerowie szykanowali, a jeden z kibiców oskarżył o napaść seksualną. Fashanu oczyszczono z zarzutów, ale załamał się i popełnił samobójstwo.
Dwóm brytyjskim naukowcom z Uniwersytetu Staffordshire wydało się podejrzane, że spośród pół miliona profesjonalnych piłkarzy na świecie żaden nigdy nie przyznał się do bycia gejem. Przepytali 3 tys. zawodników, trenerów, sędziów i kibiców i odkryli, że ponad jedna czwarta z nich zna osobiście gracza geja.
W Niemczech rozgorzała dyskusja po publikacji artykułu w „Financial Times” o trzech piłkarzach drużyny narodowej, którzy przyznali się do odmiennej orientacji, ale obiecali wyjść z cienia tylko wtedy, gdy ośmiu innych graczy z ich drużyny też się ujawni. Nigdy do tego nie doszło. We Włoszech panuje identyczna sytuacja, choć pewien piłkarz z niższych lig zdradził, że reprezentanci kraju regularnie korzystają z jego usług seksualnych, płacąc do 2 tys. euro za noc. Dlaczego piłkarze tak boją się ujawnić, choć wielu bez przeszkód świeci golizną na okładkach magazynów dla gejów? Czy to możliwe, by wszyscy pamiętali o tym, co spotkało Fashanu? Wracając do przyszłości żeńskiego futbolu – nie musi on być wyłącznie ciekawostką obyczajową. Coraz więcej kibiców ogląda go ze względu na dobrą grę. Mecz Niemcy–Nigeria w ostatnich MŚ kobiet śledziło aż 16,4 mln telewidzów w Niemczech. Zespół gospodarzy odpadł jednak w ćwierćfinale z Japonkami, które zdobyły tytuł mistrzowski. W Tokio przywitały je tłumy oszalałe z radości, a premier Naoto Kan nazwał ich wyczyn „najwspanialszym darem dla narodu”.
Piłkarkom łatwiej przebić się w krajach, które nie są zdominowane przez futbol męski. Według FIFA w 24-milionowej Korei Północnej w piłkę nożną gra pół miliona kobiet. Dziewczyny trzy razy wygrały mistrzostwa Azji i są faworytkami samego Kim Dzong IIa.