Prawie wszystkie środki z unijnego wsparcia dla firm na inwestycje proekologiczne są już rozdysponowane, a na kolejne trzeba poczekać do przyszłego roku.
Polskie przedsiębiorstwa przez lata działały, nie zwracając uwagi na problemy ochrony środowiska. Dopiero procesy integracji europejskiej wymogły zmiany w tej dziedzinie, a fundusze strukturalne pomogły inwestycje te sfinansować. Dziś jednak funduszy na te działania już prawie nie ma.
— Świadczy to o tym, że nasze przedsiębiorstwa chcą się modernizować, że zapotrzebowanie na takie inwestycje jest duże, a instytucje wdrażające i pośredniczące w przyznawaniu unijnej pomocy nie hamują tego procesu — tłumaczy Krzysztof Walczak, ekspert wydziału komunikacji społecznej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW).
Przedsiębiorcy wzięli
Działanie 2.4 Sektorowego Programu Operacyjnego — Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw (SPO WKP) „Wsparcie dla inwestycji w zakresie dostosowywania przedsiębiorstw do wymogów ochrony środowiska” pomagało przedsiębiorcom w inwestycjach zmierzających do ograniczenia negatywnego wpływu firm na środowisko. Dzięki niemu łatwiej m.in. uzyskać tzw. pozwolenie zintegrowane IPPC, modernizować infrastrukturę wodno-ściekową, chronić powietrze oraz usprawniać gospodarkę odpadami przemysłowymi i niebezpiecznymi. SPO WKP był finansowany z pieniędzy unijnych oraz ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
— Środki dostępne dla przedsiębiorców w ramach tego działania są już na wyczerpaniu. Do 26 czerwca trwa ostatnia runda aplikacyjna, w tym roku nie planujemy kolejnych naborów — zapowiada Daniel Szczechowski z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.
Samorządy wykorzystały
Inwestycje związane z ochroną środowiska mogą być też finansowane z kilku priorytetów Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR). Są one skierowane głównie do samorządów. Na ZPORR składały się m.in. działania: 1.2 — „Infrastruktura ochrony środowiska”, 3.1 — „Obszary wiejskie”, 3.2 — „Obszary podlegające restrukturyzacji” i 3.3 — „Zdegradowane obszary miejskie, poprzemysłowe i powojskowe”.
— Także środki w ramach tych działań ZPORR zostały już rozdysponowane i nie przewiduje się kolejnych konkursów — mówi Daniel Szczechowski.
Trzy miliardy spójności
Działania proekologiczne były też finansowane z Funduszu Spójności, ale, jak podaje Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, i tu środki się skończyły. Łączna kwota dofinansowania dla wszystkich przedsięwzięć to 2,8 mld EUR.
— Komisja Europejska zatwierdziła 88 projektów, na zatwierdzenie czeka jeszcze 10 kolejnych. Jeśli nie zostaną zaakceptowane, pieniądze prawdopodobnie przejdą na następny okres finansowania — informuje Krzysztof Walczak.
Wsparcie można jeszcze uzyskać z programu SPO „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego i rozwój obszarów wiejskich” oraz „Rybołówstwo i przetwórstwo ryb”. Jednak ochrona środowiska to nie jest ich główny cel.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zajmuje się też funduszami ochrony środowiska Mechanizmów Finansowych Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego.
— Łącznie na ochronę środowiska przeznaczone jest z mechanizmów ponad 127 mln EUR. Dotychczasowe nabory wykorzystały już 45,5 mln EUR — szacuje Daniel Szczechowski.
W przyszłości
W następnej perspektywie finansowej 2007-13 realizowany będzie jeden Program Operacyjny — Infrastruktura i Środowisko. Na jego realizację Narodowa Strategia Spójności przewiduje kwotę ok. 21 mld EUR, z czego 4,2 mld EUR przeznaczone będzie na ochronę środowiska. Zaplanowano pięć priorytetów: „Gospodarka wodno-ściekowa”, „Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi”, „Bezpieczeństwo przeciwpowodziowe”, „Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska” i „Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych”.
— Chociaż znany jest już budżet programu, to jeszcze nie wiadomo, które instytucje będą go obsługiwały. Przygotowujemy się do tego, że będziemy obsługiwali przynajmniej pierwsze trzy priorytety, ale decyzja zapadnie dopiero na jesieni — tłumaczy Krzysztof Walczak.