Zapowiadała się rewolucja w lotnictwie. Ale piękny i smukły Concorde nie podbił rynku. Został jedynie bardzo kosztownym gadżetem.
Niedziela 2 marca 1969 r. była w Tuluzie świętem — tysiące ludzi zaangażowanych w projekt Concorde z zapartym tchem śledziło przygotowania do lotu pierwszego prototypu. Wreszcie kapitan Andre Turcat zaczął kołować na pas startowy i o 15.40 poderwał Concorde 001 w powietrze. Wydawało się, że zaczyna się era ponaddźwiękowego lotnictwa pasażerskiego.
Europa rzuca wyzwanie
Trwające od połowy lat 50. prace nad naddźwiękowcem nabrały rozpędu w latach 60. — w listopadzie 1962 r. rządy Francji i Wielkiej Brytanii podpisały umowę w tej sprawie.
Nazwa (po francusku zgoda) pojawiła się jednak publicznie po raz pierwszy w styczniu 1963 r. w przemówieniu prezydenta Francji Charlesa de Gaulle’a. Był on zresztą jednym z inicjatorów takiej współpracy — de Gaulle obawiał się amerykańskiej dominacji (także w przemyśle lotniczym) i projekt Concorde miał stawić czoła Ameryce.
Długi start
Projekt Concorde zaspokoił europejskie ambicje, ale z zyskami było znacznie gorzej. Na początku lat 70. 16 towarzystw lotniczych złożyło zamówienia na 74 maszyny —wówczas koszt jednego samolotu szacowano na 23 mln dolarów. W 1972 r. cena wynosiła 35,6 mln dolarów — tylko dla francuskich i angielskich linii lotniczych (dla zagranicznych nawet 60 mln dolarów, Jumbo Jeta zabierającego trzy razy więcej pasażerów można było mieć za 28 mln dolarów). W 1973 r. wybuchł kryzys paliwowy, który okazał się dla popularności paliwożernego Concorde zabójczy. Ze względu na protesty ekologów (hałas) maszyna nie mogła też odbywać rejsów transatlantyckich do USA do 1977 r. Jedyne, co miał do zaoferowania, to luk-sus i szybkość — średni czas przelotu nad Atlantykiem to 3 godz. 20 min, dwa razy krócej niż jakikolwiek konkurent. Luksus miał znaczenie dla gwiazd, a czas dla rekinów biznesu i te dwie grupy stanowiły główną klientelę Concorde.
Concorde były udaną i w miarę bezawaryjną konstrukcją. 14 maszyn w barwach British Airawys i Air France latało bez większych usterek, aż do 2000 r., kiedy nadeszła pierwsza katastrofa, w której zginęło 109 osób. Po półtora roku, kiedy wznowiono loty, okazało się, że magia Concorde wygasła. Ostatni raz Concorde przewiózł pasażerów w sierpniu 2003 r.
Co dalej
Concord udowodnił, że podróże szybsze od dźwięku są możliwe. Udowodnił również, że przy obecnym stanie technologii są też nieopłacalne. Konstruktorów to nie zniechęca. W ostatnich latach prace nad naddźwiękowym tanim i ekonomicznym liniowcem pasażerskim prowadzą Japończycy. Pewnie nie tylko oni.