Dwanaście — tyle ogólnych propozycji rozwiązań prawnych do noweli ustaw o PPP, koncesji i prawa zamówień publicznych przygotowali urzędnicy Ministerstwa Rozwoju Regionalnego (MRR) przy współpracy m.in. z Francuską Izbą Przemysłowo-Handlową w Polsce (CCIFP).
Zebrano je w Białej Księdze, dokumencie zawierającym — wraz z propozycjami rozwiązań — listę barier napotykanych przez przedsiębiorców. Cel jest jeden — skrócić procedurę PPP i ułatwić wykorzystanie potencjału tej formuły.
— Podmioty publiczne przygotowują wiele projektów PPP, dla których zmiany legislacyjne mają bardzo istotne znaczenie. Dzięki opracowanym rozwiązaniom łatwiejsze będzie ich wdrażanie, zniknie wiele wątpliwości prawnych, które często blokowały podmioty publiczne w podejmowaniu decyzji dotyczącej wyboru modelu PPP — mówi mecenas Andrzej Dębiec, partner w kancelarii Hogan Lovells.
Krzysztof Siwek, dyrektor departamentu przygotowania projektów indywidualnych MRR, liczy, że po wyborach pakiet propozycji może się zmienić w projekt rządowy.
— To m.in. zapis o możliwości przejęcia przez bank umowy PPP, gdy np. podmiot prywatny zbankrutuje. To też zmiana zapisu, który obecnie nakazuje, by podmiot publiczny do końca dialogu konkurencyjnego prowadził negocjacje ze wszystkimi podmiotami oraz możliwość dopuszczenia do zawarcia umowy z partnerem prywatnym wybranym na podstawie przepisów ustawy prawo zamówień publicznych na okres dłuższy niż cztery lata. Inna propozycja zmiany to możliwość powołania spółki projektowej przez partnera prywatnego po wyborze jego oferty jako najkorzystniejszej — dodaje Krzysztof Siwek.
Krok po kroku
Jeden zapis już udało się przeforsować. Chodzi o zmianę przepisów, które dziś nakazują stosowanie do umów PPP także przepisy o odpowiedzialności solidarnej wynikające z prawa zamówień publicznych.
— Oznacza to, że wszystkie podmioty w ramach konsorcjum odpowiadają solidarnie. W praktyce przedsiębiorstwo budowlane odpowiedzialne jedynie za budowę obiektu współodpowiada za realizację całego przedsięwzięcia przez okres umowy o PPP (np. przez 30 lat), mimo że jego rola skończyła się na etapie budowy — tłumaczy Rafał Baniak, wiceminister gospodarki.
Wyłączenie odpowiedzialności solidarnej przedsiębiorców w ramach konsorcjum przy realizacji projektów PPP znajdzie się w tzw. drugiej ustawie deregulacyjnej (ustawie o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, którą Sejm uchwalił 16 września tego roku). Wejdzie ona w życie od 1 stycznia.
Najpilniejszy Eurostat
— Bardzo istotnym dla transakcji PPP zagadnieniem jest kwestiaich wpływu na wskaźniki zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego. Z uwagi na poważne zadłużenie miast istotne jest, aby przedsięwzięcia te były dla długu neutralne. W tej kwestii podstawowe znaczenie ma decyzja Eurostat [Urzędu Statystycznego Wspólnot Europejskich — red.], zgodnie z którą prawidłowy podział ryzyka w transakcji powoduje, iż nie obciąża ona długu publicznego — uważa mecenas Andrzej Dębiec.
Dodaje, że decyzja nie została implementowana do prawa polskiego, a zmiana ustawy o finansach publicznych planowana od 2014 r. nie jest z nią spójna.
— Odnosi się bowiem do kategorii wydatków, a nie do podziału ryzyka. Resort gospodarkiprzygotował projekt zmian ustawy o PPP, zgodnie z którym decydujące będą kryteria z decyzji Eurostatu. Jednakże w naszej opinii bez odpowiedniej zmiany ustawy o finansach publicznych to zagadnienie o kluczowym dla podmiotów publicznych znaczeniu będzie nadal niejasne — mówi mecenas z Hogan Lovells.
Niewykluczone, że resort gospodarki znów podejmie inicjatywę implementacji przepisów Eurostat. Za pierwszym razem propozycję odrzuciła komisja sejmowa.
— Po wyborach podejmiemy kolejną próbę implementacji wytycznych Eurostatu przy okazji prac nad tzw. trzecią ustawą deregulacyjną — obiecuje Rafał Baniak.
Jednocześnie podziela pogląd, że grudniowe rozporządzenie ministra finansów (zaliczające umowy o PPP do długu publicznego), a następnie interpretacja przepisów, jasno określiły, co należy wliczać do długu i deficytu.
— Komisja sejmowa uznała, że rozporządzenie ministra finansów jest wystarczające, i zrezygnowała z propozycji rządowej w tym zakresie. Mimo to uważam, że wciąż jesteśmy na początku drogi w PPP i dlatego, choćby ze względów wizerunkowych, wytyczne Eurostatu powinny być implementowane do polskiego prawodawstwa — dodaje Rafał Baniak.