W 2004 r. w Polsce wyprodukowano 11,80 mln ton odpadów, a zebrano jedynie 9,8 mln ton.
Co gorsza, ta ostatnia wartość z roku na rok spada. Według raportu Ministerstwa Środowiska, przyczyną jest niechęć właścicieli nieruchomości do zawierania umów z firmami zajmującymi się odbiorem odpadów i wywożenie śmieci na dzikie wysypiska. To z kolei jest możliwe, bo brakuje kontroli ze strony gmin. Dodatkowy problem to niezgodna ze stanem faktycznym rejestracja odpadów trafiających do unieszkodliwiania (w 2004 r. jedynie 32 proc. składowisk wyposażonych było w wagi). To stawia nas przed realną groźbą niewywiązania się z zobowiązań wobec UE i niezrealizowania planów zwiększenia selektywnej zbiórki odpadów z dzisiejszych 2 proc. do 10 proc. w roku 2010 i 20 proc. osiem lat później.
Według Krajowej Izby Gospodarki Odpadami (KIGO), powołanej przez Senat w 2003 r. i reprezentującej w głównej mierze przedsiębiorstwa komunalne, liberalny rynek odpadów nie zdał egzaminu w naszych realiach.
„Celem wniesienia projektu nowelizacji było stworzenie racjonalnego i funkcjonalnego systemu gospodarki odpadami w Polsce. Obecnie nie ma możliwości pozyskania przez gminy środków unijnych na rozwój tej gospodarki, gdyż zgodnie z obowiązującym stanem prawnym gmina nie jest w stanie kontrolować strumienia odpadów komunalnych. Nie są one zbierane selektywnie i w konsekwencji 98 proc. trafia na składowiska” — czytamy w oświadczeniu wydanym przez KIGO.
Według Ministerstwa Budownictwa, nowa ustawa wzorowana jest na regulacjach i doświadczeniach państw Europy Zachodniej. Jednak czy należy powielać ich doświadczenia? W krajach UE toczy się bowiem dyskusja nad sposobem zliberalizowania rynku usług komunalnych.