Huragany, tornada i trąby powietrzne, duże wahania temperatury, gwałtowne opady — to tylko niektóre przykłady ekstremalnych i w większości nieprzewidywalnych zjawisk atmosferycznych, które coraz częściej pojawiają się w Europie, w tym także w Polsce. Katastrofy klimatyczne powodują coraz częściej ofiary w ludziach, nie mówiąc już o ogromnych zniszczeniach w infrastrukturze i kolosalnych stratach materialnych. Wszyscy mamy w pamięci trąbę powietrzną, która dwa tygodnie temu złamała życie setkom polskich rodzin i spowodowała straty wstępnie szacowane na 11 mln zł.
Unia Europejska włączyła do priorytetów prace nad skutkami zmian klimatycznych. Obecnie, w ramach obszernego pakietu legislacyjnego, przygotowuje właściwą strategię i inicjuje działania zmierzające m.in. do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, czyli czynnika w znacznej mierze odpowiedzialnego za zmiany klimatyczne.
Mamy świadomość, że człowiek nie potrafi zapanować nad klimatem ani go w pełni kontrolować. Zmian nie można całkowicie powstrzymać ani ich całkowicie wyeliminować. Rozwój przemysłu, wykorzystanie supernowoczesnych technik i technologii produkcji, rabunkowa eksploatacja środowiska naturalnego tylko te zmiany pogłębiają. Będą one postępowały nawet wtedy, gdy globalna strategia na rzecz złagodzenia ich skutków zakończy się sukcesem.
W tej sytuacji olbrzymiego znaczenia nabiera kwestia adaptacji, czyli odpowiedniego przygotowania naszych społeczeństw oraz gospodarek do stawienia czoła nieoczekiwanym skutkom zmian klimatycznych. Skuteczność działań podejmowanych w tym zakresie na poziomie krajowym, a także konieczność ich właściwej koordynacji, wymaga jednak podejścia ogólnoeuropejskiego.
Dlatego zwróciłam się do Komisji Europejskiej z zapytaniem o stan prac i ewentualnie postęp w opracowywaniu i wprowadzaniu elementów europejskiej strategii adaptacyjnej wobec klęsk żywiołowych spowodowanych zmianami klimatycznymi. W pytaniu zwracam także uwagę na potrzebę wypracowania i jak najszybszego uruchomienia unijnych mechanizmów szybkiego reagowania na skutki katastrof. Chodzi o mechanizmy komplementarne — osadzone w płaszczyźnie finansowej i administracyjnej — które stanowiłby uzupełnienie działań podejmowanych na szczeblu krajowym i regionalnym.
Strategia UE w zakresie zmian klimatycznych jest jednym z głównym priorytetów obecnej francuskiej prezydencji. Powinno zatem nastąpić przyśpieszenie prac nad strategią adaptacji wobec katastrof klimatycznych w Europie oraz jak najszybszym jej wprowadzeniem.
Genofewa Grabowska
europoseł Sojuszu Lewicy Demokratycznej