Monsiel to postać ciekawa, ale również tragiczna. Dziś uważany jest za jednego z najważniejszych europejskich artystów outsiderów. Jego prace wchodzą w skład Collection de l’Art Brut w Lozannie, wystawiane były w angielskiej Henry Boxer Gallery i museum w Rotterdamie. Kilka pojawiło się na aukcjach, ale tylko zagranicznych. Nie zawsze jednak artysta cieszył się powodzeniem.
Świat ludzkich twarzy
Nieżyjący od pół wieku Monsiel uchodził za nieszkodliwego dziwaka. Unikał ludzi, rysunki tworzył w ukryciu. Odnalezione zostały po jego śmierci i nie wiadomo, czy trafiłyby na rynek, gdyby nie psychiatrzy, którzy po obejrzeniu prac przypięli artyście łatkę schizofrenika. Być może dzięki lekarzom narodziła się też legenda dotycząca twórczości Monsiela. Według niej, artysta zaczął rysować po przeżytej traumie. Faktem jest, że był świadkiem rozstrzelania przez Niemców kilkudziesięciu osób, ale ponoć niektóre rysunki pochodzą jeszcze sprzed wojny. Nie wiadomo też, czy lęk i obsesja opuściły go, ale z pewnością biją z jego prac. Świat Monsiela jest zdominowany przez postacie i obsesyjnie mnożące się ludzkie twarze. Przykuwa uwagę, ale może przerażać. Nie brakuje w nim motywów mesjanistycznych i religijnych. Artysta uwieczniał go przez 20 lat. W ten sposób powstało 560 rysunków. Osiem z nich znalazło się w katalogu aukcyjnym Salonu Antykwarycznego Nautilus. Licytowane będą po raz pierwszy w Polsce, i to od 2 tys. zł, a już w 2008 r. paryski Tajan wyceniał je na 4-6 tys. EUR. Warte są więc uwagi również dlatego, że to dobra inwestycja.
Demonicznie i klasycznie
Prace Monsiela to niejedyna oferta warta uwagi. Od 9,5 tys. zł będzie licytowany rysunek „Na maneżu”. Leona Chwistka, nie tylko malarza i krytyka sztuki, ale również matematyka i filozofa, jednej z barwniejszych postaci XX-lecia międzywojennego i najbliższego przyjaciela Witkacego, który pisał o nim, że jeśli do czyjegoś intelektu można zastosować epitet „demoniczny”, to tylko do Leona Chwistka. Wielbiciele sztuki dawnej będą mogli wybierać spośród kilku rysunków Juliusza Kossaka. Będzie też jedna akwarela mistrza scen batalistyczno-historycznych „Szkic do obrazu Hasło i odzew,” z 1883 r., która powstała jako ilustracja do poematu Bołoz- Antoniewicza „Hasło i odzew. Protestacya Pogrobowa”. Jej licytacja zacznie się od 24 tys. zł. W katalogu uwagę przykuwa również urokliwa „Dziewczynka z warkoczami” Stanisława Wyspiańskiego. Nautilus podkreśla, że jest to nieznany dotychczas wariant barwny, szeroko opisywanej w literaturze grafiki klasyka modernizmu polskiego.
Aukcja odbędzie się w sobotę 27 października o godz. 12 w Sali Rycerskiej krakowskiej restauracji Miód i wino.