Telefon, laptop, samochód służbowy? Według pracowników to nie żadne benefity, lecz po prostu narzędzia pracy.
"Puls Biznesu": Można już iść do szefa po podwyżkę? Ostatnie dane GUS pokazują, że w pierwszym kwartale płace poszły w górę.
Krzysztof Bujak, starszy konsultant w dziale analiz i raportów płacowych Advisory Group Test Human Resources: Założenie, że to sytuacja na rynku decyduje o tym, czy powinniśmy iść do szefa po podwyżkę, jest chybione. Oczywiście, jest to jeden z czynników, który wpływa na wynagrodzenie, i warto wiedzieć, jak się płaci u konkurencji, ale decyduje nasz wysiłek wkładany w pracę. Przed wybraniem się do przełożonego na rozmowę dotycząca zwiększenia wynagrodzenia warto odpowiedzieć sobie na pytania: co zrobiłem, by mój dział zarobił więcej pieniędzy, pracował sprawniej i efektywniej. W jakiej dziedzinie stałem się lepszym pracownikiem i jaki ma to wpływ na moje mierzalne wyniki. Czy i w jaki sposób zwiększyła się moja odpowiedzialność? Ale wracając do rynku wynagrodzeń — po bardzo słabym, jeśli chodzi o podwyżki 2009 roku, kiedy prawie połowa firm w ogóle ich nie dała, a na poziomie zarządów aż 70 proc., teraz widać odbicie. Większość przedsiębiorstw planuje w 2010 roku podwyżki, a ich wysokość powinna oscylować średnio w okolicach 3-3,5 proc. Dane GUS potwierdzają znaną tendencję, że około 60 proc. wszystkich podwyżek w roku przydziela się w pierwszym kwartale, zwłaszcza w styczniu i lutym.
Jeśli płace wzrosły, to komu? Pracownikom szeregowym, specjalistom, kierownikom, dyrektorom?
W 2010 roku uposażenie powinno wzrosnąć na wszystkich szczeblach zarządzania. Procentowo — tradycyjnie — najwięcej powinni zyskać pracownicy szeregowi i specjaliści, ale należy pamiętać, że to oni nominalnie zarabiają najmniej.
Jakie są ogólne tendencje dotyczące płac w ostatnim czasie?
Po bardzo korzystnym dla pracowników roku 2008, kiedy podwyżki sięgały nawet 10 proc., w 2009 roku obserwowaliśmy duże zmiany na rynku: zwolnienia pracowników, rzadziej obniżki wynagrodzeń, których unikano ze względu na spodziewane znaczące obniżenie motywacji, mrożenie podwyżek. Rok 2010 zapowiada się jako spokojniejszy: podwyżki będą, ale nie osiągną poziomu z czasów "rynku pracownika".
Są zmiany w systemach premiowania?
Stosunek stałej części wynagrodzenia do zmiennej na ogół się nie zmienia. Ale osoby, których płace są bardzo związane z wynikami działu lub całej firmy, mogły w 2009 roku zarobić na rękę mniej niż w latach wcześniejszych. Wynikało to z gorszych wyników finansowych firm i ich przełożenia na płace, np. menedżerów. Rok 2010 powinien być pod tym względem korzystniejszy.
Jakie benefity firmy dają rzadziej, a jakie zyskują na znaczeniu?
Okazuje się, że benefity motywują dużo bardziej długofalowo niż podwyżka podstawy wynagrodzenia. Przez kilka ostatnich lat firmy systematycznie zwiększają zakres benefitów dla pracowników (opieka zdrowotna, dopłaty do wyjść kulturalnych, sportu, innych rozrywek etc.) i to się utrzyma. Ciekawym zjawiskiem jest obniżenie rangi dodatków pozapłacowych, takich jak: telefon, komputer przenośny czy samochód dla przedstawiciela handlowego. Zaczynają one funkcjonować jako narzędzia pracy, a nie dodatki.