Jeszcze rok temu powszechna była opinia, że gminy i samorządy terytorialne nie poradzą sobie z wykorzystaniem unijnych środków. Nasilaniu się pesymizmu sprzyjały liczne zmiany w dokumentach programowych, problemy z generatorem wniosków oraz opóźnienia w uruchomieniu programów operacyjnych, finansowanych z funduszy strukturalnych. Szybko okazało się jednak, że tam, gdzie w grę wchodzą pieniądze, nie ma mowy o braku pomysłów.
Osobiście brałam udział w kilku spotkaniach szkoleniowych dla pracowników gmin oraz konsultantów, chcących doradzać gminom. Ich uczestnicy, z wypiekami na twarzach, po prostu licytowali się planami — jak by tu możliwie dużo zaczerpnąć z tej wielkiej unijnej kasy. Już w listopadzie 2003 r. setki osób rozmawiały — na bardzo zaawansowanym poziomie — o przyszłych projektach kwalifikujących się do finansowania środkami ze Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. W styczniu 2004 r. w elektronicznej bazie wstępnych projektów dla gmin i samorządów było już kilka tysięcy propozycji. Nic więc dziwnego, że dziś problemem jest niedobór środków, a nie projektów.
Nie oznacza to jednak, że zniknęły powody do pesymizmu. Niepokojący jest system wyboru projektów do objęcia dofinansowaniem. Mam wrażenie, że najmniejszy wpływ na decyzję ma… jakość projektu. A największy… no cóż, układy i układziki. Pod tym względem systemowi oceny wniosków do Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego daleko, na przykład, do systemu zastosowanego w programie Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw, który — choć niedoskonały — pozostawia stosunkowo niewiele miejsca na uznaniowość.