W jaki sposób rozliczyć się z fiskusem z tytułu używania samochodów służbowych do celów prywatnych? Problem w tym, że nikt tego nie wie...
— Według ustawy, korzystanie z samochodu służbowego dla celów prywatnych to świadczenie niepieniężne, które powinno być wycenione i opodatkowane stawką PIT oraz podlegać składkom ZUS. Istnieją jednak sytuacje, w których trudno ocenić, czy użycie samochodu odbywa się na cele służbowe czy też prywatne. Przyjmując, że dokonamy właściwej oceny, czy samochód użyto dla celów służbowych, czy też mamy do czynienia z użyciem dla celów prywatnych, kłopoty zaczynają się piętrzyć przy wycenie tego świadczenia — mówi Grzegorz Jukiel, doradca podatkowy w Ernst & Young.
Na wszelki wypadek
Firmy próbują zabezpieczać się przed negatywnymi skutkami w przeróżny sposób — niektóre doliczają pracownikowi pewną stałą kwotę do podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym, inne zmuszają pracowników do pokrywania części kosztów paliwa. Metody te mogą jednak co najwyżej obłaskawić potencjalnych kontrolerów skarbowych. Nie ma jednak jasnych mechanizmów, których zastosowanie pozwala na wyeliminowanie ryzyka sporu z urzędnikiem skarbowym.
Z kolei przypisanie samochodu do konkretnego pracownika zwiększa ryzyko pojawienia się problemów po kontroli skarbowej. W tym momencie jasne staje się to, że dany pracownik czerpie korzyść z użytkowania danego pojazdu. Pytanie jednak, w jakim zakresie czerpie te korzyści i jak je wycenić. Niebezpieczeństwo pojawienia się kłopotów zmniejsza istnienie w firmie regulaminu użycia samochodu. Regulamin taki może precyzować, w jakim celu samochód może być wykorzystany, a w jakim nie. Mogą na przykład pojawić się zapisy, że w trakcie urlopu pracownika samochód musi pozostać w firmie.
O ile jeszcze można podjąć próbę zdefiniowania służbowego wykorzystywania samochodu firmowego do wewnętrznych regulaminów, o tyle dostosowanie stanu faktycznego do tej definicji w wielu przypadkach będzie kłopotliwe. Jeśli pracownik jedzie do klienta na spotkanie, jasne jest, że mówimy o celu służbowym. Jeżeli jednak jeden wyjazdowi służbowemu towarzyszy załatwianie spraw prywatnych, to powstaje pytanie — jak potraktować użycie samochodu oraz jak rozliczyć ewentualną korzyść pracownika. Nie ma przepisów pozwalających na precyzyjną klasyfikację takich wyjazdów oraz sposób ich rozliczania — mówi Grzegorz Jukiel.
Teoretycznie, jako nieodpłatne świadczenie pracodawcy powinniśmy uznać wartość kilometrów, które pracownik przejechał na lunch czy zakupy, ale być może także rano z domu do pracy i z powrotem.
Procedur nie ma
— W świetle obowiązujących przepisów podatkowych nie ma jasnych procedur obliczania wartości świadczenia uzyskiwanego przez pracownika wykorzystującego samochód służbowy do celów prywatnych. Istniejąca zasada, że wyceny należy dokonać na podstawie cen rynkowych stwarza dodatkowe trudności techniczne — uważa Grzegorz Jukiel.
Dlaczego? Ponieważ takie oszacowanie powinno uwzględniać ceny rynkowe w danej chwili, na danym rynku.
Ujęcie rynkowe
I tak, idąc na skróty, można zaproponować wyliczenie korzyści z wykorzystania samochodu służbowego na podstawie cen stosowych przez firmy rent a car. Z tym, że wtedy wartość takiego świadczenia byłaby bardzo wysoka i niezgodna z powszechnym odczuciem co do rzeczywistej wartości tegoż świadczenia. Rozwiązaniem istniejących wątpliwości mogłoby być określanie wartości świadczenia na podstawie popularnej „kilometrówki”. Można również wyobrazić sobie rozwiązanie, w którym przychód pracownika byłby określany jako stała kwota, uzależniona np. od rodzaju samochodu oddanego do dyspozycji.
Niejasność przepisów działa i ma się dobrze.