Czy PARP żałuje przedsiębiorcom dotacji?
- Szanowni Państwo!
Ostatnio wiele można usłyszeć o niskim wykorzystaniu środków unijnych (rzędu 4 proc. przyznanych środków). Chciałbym w związku z powyższym zwrócić Waszą uwagę na informacje, jakie ukazują się na stronach Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.
Pierwsza: „PARP informuje, że w ramach programu Phare 2003 Rozwój i modernizacja przedsiębiorstw w oparciu o nowe technologie — Wsparcie na inwestycje Komisja Oceniająca oceniła pozytywnie 953 projekty. Dostępne środki wysokości 10,4 mln EUR pozwalają na podpisanie umów wsparcia jedynie z 399 wnioskodawcami. Przedsiębiorcy, których wnioski zostały ocenione pozytywnie, a z powodu ograniczonej wielkości budżetu nie jest możliwe podpisanie z nimi umów o wsparcie, znajdują się na liście oczekującej. Podpisanie umów będzie możliwe po otrzymaniu pozytywnej decyzji o realokacji środków i zależeć będzie od wielkości tej realokacji. Oczekujących przedsiębiorców poinformujemy natychmiast po otrzymaniu decyzji Komisji Europejskiej o przyznaniu dodatkowych środków na ww. program”.
Następnie pokazała się kolejna: „Z przykrością informujemy, że PARP nie otrzymała zgody na alokacje dodatkowych środków do programu Rozwój i modernizacja przedsiębiorstw w oparciu o nowe technologie — Wsparcie na inwestycje. W związku z powyższym PARP nie ma możliwości podpisania umów z przedsiębiorcami, których projekty znalazły się na liście projektów oczekujących”.
Proszę też zwrócić uwagę na poniższą informację:
„W związku z uzyskaniem zgody Komisji Europejskiej na zwiększenie budżetu Programu Wsparcie na modernizację oferty edukacyjnej, informujemy, że jest możliwe udzielenie wsparcia na realizację przedsięwzięć zgłoszonych do 30 września 2005 r., znajdujących się na tzw. liście rezerwowej, jak również na realizację przedsięwzięć zgłoszonych do 24 października br., rekomendowanych przez Komisję Oceny Projektów do udzielenia wsparcia. Jednocześnie informujemy, iż umowy na realizację przedsięwzięcia muszą zostać podpisane najpóźniej 30 listopada br.”, a więc tu jednak wyrażono zgodę na realokację.
Znam przedsiębiorców, kilkakrotnie składających już wnioski o dotacje na inwestycje, które były pozytywnie rozpatrywane ale brakowało na nie pieniędzy. Cała organizacja podziału tych środków jest nieczytelna, a przy tym wyraźnie widać niedoszacowanie budżetów na inwestycje, podczas gdy mnóstwo środków jest przeznaczonych na doradztwo i szkolenia.
Zarówno ja, jak i inni konsultanci, a także coraz częściej przedsiębiorcy mają wrażenie, że pieniądze przeznaczone na szkolenia, doradztwo, edukację itp. są zbyt duże w stosunku do kwot przeznaczanych na inwestycje.
Właśnie dlatego dziwi mnie i bulwersuje, że gdy PARP sama zaplanowała, że może dojść do realokacji środków również na inwestycje — to do niej nie dochodzi. Dlaczego!? I może przykład Phare jako całości nie jest do końca reprezentatywny — bo środki przedakcesyjne rozchodziły się całkiem nieźle — to jednak nie rozumiem, dlaczego nie wykorzystano szansy na realokacje. I nie rozumiem tej ogólnej tendencji do ograniczania ilości środków na inwestycje w zamian za doradztwo, szkolenia itp.
Konsultant ds. funduszy unijnych
Od redakcji
- Trudno nie zgodzić się z Panem co do niewystarczającego poziomu wsparcia na inwestycje w przedsiębiorstwach — szczególnie małych i średnich, które mają utrudniony dostęp do jakiegokolwiek finansowania. Chciałabym jednak wyjaśnić, że część decyzji jest niezależna nie tylko od beneficjentów, ale również instytucji odpowiedzialnych w Polsce za dystrybucję środków unijnych.
Nie można rozpatrywać kwestii realokacji w ramach Phare 2003 w kontekście wypłat na poziomie 4 proc. w ramach funduszy strukturalnych. Są to dwa odrębne fundusze, między którymi nie mogą zaistnieć żadne przesunięcia środków. Poza tym 4 proc. wypłat w ramach funduszy strukturalnych nie obrazuje poziomu wykorzystania dostępnych środków. Umów o dotację podpisano znacznie więcej i w absorpcji środków mogą przeszkodzić głównie opóźnienia w realizacji projektów związane np. z przeciągającą się procedurą przetargową.
Jeżeli chodzi o podane przez Pana przykłady przesunięć środków w ramach Phare — każda decyzja o takiej realokacji zapada w Komisji Europejskiej. PARP jest instytucją wdrażającą, która nie posiada uprawnień do podejmowania samodzielnych decyzji w takich sprawach.
Pana wzburzenie jest oczywiście uzasadnione i zgadzam się, że w zdecydowanie zbyt małym stopniu wspiera się inwestycje, podczas gdy część środków przeznaczona na wsparcie szkoleń czy doradztwa nie znajduje chętnych. Proszę jednak zwrócić uwagę, że budżet np. działania 2.1 „Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez doradztwo” wynosi nieco ponad 30 mln EUR, podczas gdy na działanie 2.3 „Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez inwestycje” przeznaczono ponad 350 mln EUR, a to tylko jedno z czterech działań wspierających inwestycje w firmach.