Rankingowa walka o studenta

Udział w rankingach jest dobrowolny. Są szkoły, które skupiają się tylko na zestawieniach krajowych, ale są i takie, które dostrzegają, że udział w międzynarodowym rankingu daje wymierne korzyści. W Polsce rankingi uczelni tworzy przede wszystkim wydawnictwo Perspektywy. Na świecie od lat ogłaszają je czasopisma ekonomiczne: „Financial Times”, „The Economist”, „The Wall Street Journal”, „Forbes”. Popularne są też rankingi publikowane na internetowych stronach poświęconych edukacji, np. TOP MBA i Eduniversal.

Tylko dwie szkoły

Do prestiżowego zestawienia szkół biznesu „Financial Times” („FT”) przebiły się na razie tylko dwie polskie szkoły. W ostatnim zestawieniu Akademia Leona Koźmińskiego (ALK) jest na 37. miejscu, a Szkoła Główna Handlowa (SGH) na 76. Na 28. pozycję na świecie i pierwszą w Europie Środkowo-Wschodniej „FT” ocenił studia magisterskie z zarządzania w ALK, a SGH zajęła 56. miejsce. Gazeta doceniła także ALK za studia magisterskie z finansów (19. miejsce) i Executive MBA (EMBA — 46.). Pośrednio w czołówce rankingu „FT Masters in Management” obecna jest SGH. Jako jedyna z Polski uczestniczy w sojuszu 28 uczelni z całego świata o nazwie CEMS. Prowadzą wspólny program magisterski Master in International Management, który od dawna utrzymuje się w pierwszej trójce rankingu „Financial Times Masters in Management”.

— Większość obecnych np. w rankingu „Financial Times” uczelni to bardzo dobre szkoły prywatne z wysokim czesnym. SGH jest tam jedną z niewielu uczelni publicznych, w tym jedyną taką z Polski — mówi Marcin Poznań, rzecznik SGH.

„FT” bierze pod uwagę trojakie kryteria: związane z rozwojem kariery absolwentów (awans zawodowy, roczne dochody i ich wzrost, zmiana pozycji zawodowej), związane ze zróżnicowaniem uczelni (udział kobiet w kadrze i wśród studentów, umiędzynarodowienie, czyli zagraniczni wykładowcy, studenci i doradcy) i z tworzeniem idei (kwalifikacje kadry i osiągnięcia naukowe).

Ważne akredytacje

Badaniu „FT” może się poddać uczelnia, która ma m.in. międzynarodowe akredytacje.

— Niestety w Polsce takie akredytacje nie są doceniane. Inne uczelnie nie podejmują wysiłku, by je uzyskać albo tego nie potrafią. Potwierdza to, że są nastawione na rynek krajowy, zwłaszcza w zakresie dydaktyki. W naszej strategii od lat jest działanie na rynku europejskim — mówi prof. Witold Bielecki, rektor ALK. Prof. Olaf Żylicz ze Szkoły Biznesu Politechniki Warszawskiej widzi to trochę inaczej.

— Państwowym uczelniom o wiele trudniej przeznaczyć pieniądze i czas, aby przygotować się do oceny przez zagraniczną organizację. Ale chodzi też o obawę przed konfrontacją na poziomie międzynarodowym. Może to wynikać z ciągłych kompleksów wielu środowisk związanych z nauką, z niepewności wobec zewnętrznego, zwłaszcza zachodniego świata. Powód może więc być bardziej emocjonalny niż racjonalny — twierdzi prof. Żylicz.

Jednocześnie podkreśla, że międzynarodowe rankingi, a zwłaszcza takie jak np. EPAS lepiej niż polskie pokazują jakość programów szkoły. Między innymi dlatego, że nie są uwikłane w lokalne konflikty interesów. — Co nie oznacza, że polskie rankingi są niepotrzebne, ale z pewnością dane podawane przez uczelnie, powinny być znacząco bardziej skrupulatnie weryfikowane — uważa prof. Olaf Żylicz.

Tu jest ich więcej

Więcej polskich uczelni uwzględnia ranking francuskiej agencji ratingowej Eduniversal Best Masters and MBA Worldwide. Porównuje on 4 tys. kierunków na 465 uczelniach w 153 krajach z podziałem na 30 specjalizacje i na regiony świata. Główne kryteria to reputacja programu, rozwój kariery zawodowej po studiach i wysokość zarobków w pierwszej pracy. Uwzględnia się też oceny słuchaczy i ich satysfakcję ze studiów. W tym rankingu wśród 20 najlepszych programów Executive MBA w Europie Wschodniej jest pięć z Polski: MBA Politechniki Warszawskiej (3. miejsce), CEMBA SGH (4.), Executive MBA ALK (9.), MBA Uniwersytetu Warszawskiego (12.) i International Executive MBA Gdańskiej Fundacji Kształcenia Menadżerów (15.). Z kolei w „Best Master Ranking in MBA Full-Time” Eduniversal wyróżnił w naszym regionie: International MBA Uniwersytetu Warszawskiego (3. miejsce), European MBA ALK (7.) i MBA Poznań-Atlanta Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu (14.). Z kolei portal TOP MBA umieścił na 20. miejscu w Europie Szkołę Biznesu Politechniki Warszawskiej. Ten ranking powstaje na podstawie badań w firmach rekrutujących absolwentów MBA.

Opłaca się

Obecność uczelni w międzynarodowym rankingu przekłada się na współpracę z najlepszymi uczelniami na świecie. To także ważna informacja dla kandydatów, również zagranicznych.

— W ALK studiuje tysiąc cudzoziemców z 57 krajów. Mamy umowy z ponad 200 uniwersytetami, gdzie nasi studenci mogą spędzić semestr lub rok nauki. To oczywiście znacznie więcej, niż oferuje program Erasmus — wskazuje prof. Bielecki.

Marcin Poznań dodaje, że dla władz uczelni wyniki prestiżowego rankingu są możliwością porównania się z najlepszymi, by poprawić niektóre sfery działania uczelni.