Wciąż nie umiemy reklamować kinematografii poza krajem
Reklama polskich filmów w świecie kuleje. Dopiero oscarowa promocja „Katynia” zwiastuje zmiany na lepsze.
Międzynarodowa promocja „Katynia” Andrzeja Wajdy trwa od października 2006 r. Pierwsze wzmianki o filmie pojawiły się w międzynarodowej prasie branżowej. Mówiono o nim na targach MIP TV 2007 i na festiwalu filmowym w Cannes, gdzie Polski Instytut Sztuki Filmowej (PISF) wraz ze Stowarzyszeniem Filmowców Polskich (SFP) zorganizowały narodowe stoisko. Nominacja do Oscara wzmocniła handlową pozycję „Katynia” i zintensyfikowała działania PR. Mocnym uderzeniem była międzynarodowa premiera filmu na festiwalu w Berlinie.
— Na kampanię oscarową razem z producentem filmu, Akson Studio, wydaliśmy 916 tys. zł — ujawnia Agnieszka Odorowicz, dyrektor PISF.
TVP dołożyła 250 tys. zł. Działający przy Instytucie Komitet Oscarowy zorganizował wraz z agencją Premier PR pokazy „Katynia” dla członków Amerykańskiej Akademii Filmowej. W Los Angeles odbył się przegląd filmów Wajdy. Były reklamy w „Variety”, „The Hollywood Reporter”, „Berlinale Journal” i w brytyjskim „Screen International”.
Największe hity
Żaden polski film nie miał tak dużej kampanii promocyjnej jak „Katyń” (film kosztował 16 mln zł). Było to możliwe tylko dzięki wsparciu finansowemu i logistycznemu PISF i SFP.
— Nim powstał instytut, brakowało działań systemowych. Zagraniczna promocja zależała od inicjatywy prywatnych donatorów — przyznaje Sławomir Salamon, dyrektor generalny firmy dystrybucyjnej Forum Film Poland.
Pionierem mecenatu i reklamy polskich filmów w kraju i za granicą był Kredyt Bank. W 1999 r. pokrył w formie kredytu połowę budżetu (szacowanego na prawie 30 mln zł) „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana. Wsparł też międzynarodowy pokaz i promocję filmu w Kijowie. Jeszcze większa była skala działań reklamowych najdroższej (18 mln dol.) produkcji w dziejach naszej kinematografii — „Quo vadis” Jerzego Kawalerowicza. Najwięcej na ten film dała Telekomunikacja Polska (6 mln zł). Część budżetu poszła na reklamę, materiały PR, wystawy i pokazy w Cannes oraz dla Polonii na świecie.
Dużo dają pokazy z udziałem ważnych osobistości. Przy „Panu Tadeuszu” i „Quo vadis” był to Jan Paweł II, przy „Katyniu” — kanclerz Niemiec Angela Merkel.
— Im więcej pieniędzy wydanych na spotkania z dziennikarzami, tym więcej osób dowie się o filmie z różnych mediów. A to się przekłada na jego większą popularność i na zyski —podkreśla Sławomir Salamon.
Pytanie o przyszłość
Zdaniem Michała Kwiecińskiego, prezesa produkującego „Katyń” Akson Studio, „film zbliża się do zwrotu, ale jeszcze się nie zwrócił”. Ma w tym pomóc sprzedaż praw do rozpowszechniania.
— Przyszli dystrybutorzy będą chcieli zarobić głównie na DVD i na prawach telewizyjnych — uważa Sławomir Salamon.
W Berlinie zgłosiło się 30 dystrybutorów z Europy.
— Interesuje nas rozpowszechnianie globalne, a to może zapewnić dystrybutor amerykański, o którego zabiegamy — mówi Sławomir Jóźwik, dyrektor Agencji Filmowej TVP.
Ludzie z branży nie mają jednak złudzeń — na „Katyń” pójdzie głównie Polonia. Negocjacje z Amerykanami nie będą łatwe, bo oni prawie nie oglądają filmów obcojęzycznych. Z powodu odmiennej interpretacji katyńskiego mordu pod dużym znakiem zapytania stoi dystrybucja w Rosji, choć będzie premiera w Moskwie 17-19 marca, a potem pokaz na tamtejszym festiwalu. Film pojedzie też do Karlowych Warów, gdzie polskie kino od lat ma dobrą markę. W kwietniu będzie zaś wyświetlony w londyńskim British Film Institute.
Promocji polskich filmów takich jak obecnie „Katynia” jest jak na lekarstwo. Do- póki nie będziemy co ro- ku produkowali przynajmniej trzech-czterech filmów na poziomie europejskim, o uniwersalnym przesłaniu, dopóty nie będziemy mieli ani dobrej publicity, ani promocji.
Marcin Zawiśliński