Realizacja programu rządu dla energetyki uderzy w konsumentów — ostrzegają inwestorzy. Część z nich może wycofać się z Polski.
Rząd dał stronom trzy tygodnie na zabranie głosu w sprawie programu dla branży energetycznej. Z programu generalnie zadowolony jest jego największy beneficjent — BOT Górnictwo i Energetyka, którego rząd zamierza wzmocnić ośmioma spółkami dystrybucyjnymi, cennymi aktywami Polskich Sieci Elektroenergetycznych (bez majątku sieciowego) i Zespołem Elektrowni Dolna Odra. Jerzy Łaskawiec, prezes BOT, odczuwa jednak niedosyt.
— Program rządu to duży krok w dobrym kierunku. Mógłby jednak być trochę większy. Obawiam się, że Polska Grupa Energetyczna w planowanym składzie nie osiągnie pod względem wartości aktywów „masy krytycznej”, zapewniającej realizację inwestycji. Będziemy jedyną grupą o większym udziale w produkcji niż w sprzedaży. Jest ryzyko, że nie zdołamy ulokować na rynku części naszej produkcji — mówi Jerzy Łaskawiec.
BOT byłby w pełni zadowolony, gdyby do jego grupy trafił też gdański koncern dystrybucyjny Energa. Taki scenariusz forsował resort skarbu. Program rządu na razie go nie zakłada, ale też nie wyklucza. Ostateczne decyzje są w gestii resortu skarbu.
Mogło być gorzej
To, co martwi szefa BOT, cieszy prywatnych właścicieli firm energetycznych.
— Oczywiście nie jesteśmy zachwyceni konsolidacyjnymi planami rządu. Wydaje się jednak, że nie jest tak źle, jak mogłoby być. Najdalej idące koncepcje zakładały połączenie wszystkich państwowych aktywów w dwie wielkie grupy, tymczasem program przewiduje, że część spółek do nich nie trafi i w sumie mogą powstać cztery grupy — twierdzi Przemysław Chojnowski, prezes Związku Pracodawców Prywatnych Energetyki (ZPPE).
Obawia się, że konsolidacja stworzy związkom zawodowym kolejną okazją, by wywalczyć jeszcze lepsze pakiety socjalne, co wywoła presję na wzrost cen energii.
Roman Kuczkowski, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej (PTPiREE) zrzeszającego spółki dystrybucyjne, też uważa, że stworzenie czterech grup jest lepsze niż podział rynku między dwa koncerny.
— Ważne, by na rynku została taka liczba podmiotów, która umożliwi skuteczną konkurencję. Można się zastanawiać, czy cztery to dostatecznie dużo. Ponieważ i tak nie mamy szans na utworzenie struktury zdolnej do konkurowania z europejskimi gigantami, warto rozważyć, czy w polskich warunkach nie byłoby lepiej postawić na budowę bardziej konkurencyjnego rynku wewnętrznego. Z drugiej strony, pozostawienie branży nadmiernie rozdrobnionej też nie byłoby korzystne — ocenia Roman Kuczkowski.
Na koszt odbiorców
Najbardziej krytyczni wobec programu są inwestorzy zagraniczni.
— Electrabelowi nie może podobać się plan stworzenia narodowych czempionów. Zyskają oni bardzo dużą przewagę, a inwestorzy będą działać na skrawku rynku. Kiedy wchodziliśmy do Polski, biorąc udział w prywatyzacji, obiecywano nam zupełnie inną strukturę branży — mówi Grzegorz Górski, prezes Electrabela Polska, właściciela Elektrowni Połaniec, pretendenta do zakupu Zakładów Elektrowni Dolna Odra i Ostrołęka.
Szef Electrabela dodaje, że „dziwi go naiwna wiara, że państwowe firmy po konsolidacji zrestrukturyzują się i poprawią efektywność”.
— Gdyby tak miało się stać, dlaczego nie stało się dotąd? — pyta Grzegorz Górski.
Jego zdaniem za nieefektywność narodowych czempionów zapłacą odbiorcy energii.
— Bardzo liczymy na Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jeśli nie zablokuje tej konsolidacji, mamy nadzieję, że narzuci takie regulacje, które wymuszą faktyczną liberalizację rynku — dodaje prezes Electrabela.
Dodaje, że część inwestorów może wycofać się z Polski.
— Wszyscy są zainteresowani rozwojem. Jeżeli pozbawi się ich tej możliwości, jest bardzo prawdopodobne, że z obecnych pięciu w Polsce pozostanie zaledwie trzech lub dwóch dużych zagranicznych graczy — uważa Grzegorz Górski.