Mimo że w pierwszych ośmiu miesiącach 2011 r. podaż nowych mieszkań spadła w stosunku do tego samego okresu roku poprzedniego aż o 23,1 proc., liczba lokali czekających na nabywców pozostaje nadal bardzo wysoka. Niepokoić może przy tym słabnący popyt.
Rynkowi pesymiści
Analitycy mówią wręcz o nadpodaży, która na pierwotnym rynku mieszkań z pewnością utrzyma się do końca roku. To efekt dużej liczby inwestycji rozpoczętych jeszcze w 2009 r. — Rynek wciąż poszukuje równowagi po zaburzeniach związanych z boomem sprzed kilku lat i kryzysem, który nastąpił wkrótce po nim — komentuje Jerzy Ptaszyński, analityk z Centrum AMRON. A szanse na szybkie złapanie balansu nie są zbyt duże.
— Wysoka podaż mieszkań przy rosnących cenach materiałów budowlano-montażowych oraz kosztach pracy wpływa na spadek optymizmu wśród deweloperów. Odzwierciedleniem pogarszających się nastrojów jest spadek o 8,6 proc. r./r. liczby rozpoczętych inwestycji deweloperskich od stycznia do sierpnia 2011 r. — mówi Monika Dybciak, kierownik zespołu analiz sektorowych w BGŻ. Jej zdaniem źródłem problmów, zwłaszcza dla mniejszych przedsiębiorstw z branży budownictwa mieszkaniowego lub tych, które już teraz z trudem obsługują bieżące zobowiązania, może się też okazać wejście w życie ustawy o ochronie nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Wprowadzenie rachunku powierniczego może pociągnąć za sobą wzrost kosztów finansowania inwestycji deweloperskich.
Mniej nabywców
Po kilku kwartałach wzrostów, w drugiej połowie 2011 r. nastąpił dodatkowo spadek popytu na mieszkania. — Rosnąca na początku roku sprzedaż mieszkań była efektem m.in. korzystnego postrzegania przyszłej sytuacji gospodarczej przez osoby prywatne. Na popyt — już od drugiego kwartału 2011 r. — niekorzystnie wpływają jednak wyższe wymagania banków w kwestii zdolności kredytowej, w tym podwyżki stopy referencyjnej NBP, oraz negatywne impulsy napływające z rynków globalnych — wyjaśnia Monika Dybciak.
Nie bez znaczenia pozostają też zmiany w programie Rodzina na swoim, w którym w ostatnich latach udzielono znaczną część kredytów długoterminowych. Można zatem się spodziewać, że w najlepszym przypadku popyt utrzyma się do końca roku na niezmienionym poziomie w stosunku do końca pierwszego półrocza. — Impulsem do zwiększenia popytu może okazać się natomiast chęć nabycia nieruchomości jeszcze przed wprowadzeniem kolejnych obostrzeń zgodnych z nowelizacją rekomendacji S, w której znajdzie się wymóg przyjmowania od 2012 r. maksymalnie 25-letniego okresu spłaty kredytu przy ocenie zdolności kredytowej — zaznacza Monika Dybciak.
OKIEM EKSPERTA
Budowa mieszkań pod kreską
JERZY PTASZYŃSKI
analityk z Centrum AMRON
Zgodnie z danymi GUS w okresie od stycznia do czerwca 2011 r. w Polsce rozpoczęto budowę 80 010 mieszkań, czyli o 1,3 proc. mniej niż w tym samym okresie 2010 r., z czego na sektor deweloperski przypada 28 529 mieszkań. Oznacza to spadek o 9,3 proc. w stosunku do 2010 r.Natomiast w grupie inwestorów indywidualnych nastąpił wzrost liczby rozpoczętych mieszkań do 48 508, o 7,4 proc. więcej w stosunku do roku 2010. Spadła za to liczba mieszkań rozpoczętych przez spółdzielnie mieszkaniowe do 929. Dla porównania w analogicznym okresie roku 2010 wartość ta wyniosła 2143. Od stycznia do czerwca 2011 r. liczba pozwoleń wydanych na budowę mieszkań wzrosła o 7,3 proc. i wyniosła 88 094. Z wyjątkiem deweloperów, w większości grup inwestorów notowano spadki liczby wydanych pozwoleń.