Zarządzanie w okresie zmian pozwala oswoić się z niepewnością
Dzięki zarządzaniu ryzykiem zmienna koniunktura nie jest dla menedżerów straszna.
Gwałtowne wahania cen walut, destabilizacja popytu czy bardzo ograniczony dostęp do kapitału, a do tego seria tragedii i katastrof naturalnych wiosną 2010 r. pokazały, jak słabo jesteśmy przygotowani do zapobiegania i przeciwdziałania zdarzeniom spowodowanym błędami ludzkimi i siłami przyrody. W konsekwencji menedżerowie zaczęli dostrzegać znaczenie zarządzania ryzykiem, zarówno w przedsiębiorstwach, jak i w organizacjach pozarządowych i urzędach.
Punkt odniesienia
Ale nie tylko kryzys i klęski żywiołowe sprawiły, że temat zaczyna być coraz bardziej popularny.
— O zagadnieniu stało się głośno po tym, jak w 2009 r. międzynarodowa organizacja ISO wydała długo oczekiwaną normę ISO 31000, dotyczącą pryncypiów i wdrażania zarządzania ryzykiem w organizacjach — mówi Krzysztof Sierański, konsultant ds. ciągłości działania i bezpieczeństwa informacji.
ISO 31000 to zbiór zasad, których należy się trzymać podczas analizy ryzyka. Uzbrojone w te wskazówki przedsiębiorstwa mogą podjąć wyższe ryzyko niż pozostałe firmy z branży. Norma nie jest panaceum na wszystkie choroby i bolączki przedsiębiorstwa. Pozwala jednak na oswojenie niepewności, która zwykle towarzyszy menedżerom w okresie ważnych zmian. Nietrudno wówczas o brzemienny w skutki błąd. Bo obawy i wątpliwości paraliżują szefów i utrudniają trzeźwą ocenę sytuacji.
— Celem zarządzania ryzykiem jest informacyjne zasilenie procesu podejmowania decyzji. Umożliwia ono podjęcie decyzji optymalnej w sytuacji, w której znalazła się firma. Decyzji, która przybliży organizację do realizacji jej celów — tłumaczy Krzysztof Sierański.
I dodaje, że zarządzanie ryzykiem nie zdejmuje z przedstawicieli kadry kierowniczej odpowiedzialności. Ani nie krępuje ich kompetencji. Pomaga jedynie im zrozumieć sytuację i konsekwencje rozważanych rozwiązań.
Potrzeba spójności
Zarządzanie ryzykiem ma wiele twarzy. Raz dotyczy całej firmy, a innym razem tylko wybranych projektów. Czasem ułatwia opanowanie niepewności w kwestii finansów, a kiedy indziej pomaga zawiadywać bezpieczeństwem i higieną pracy.
— W wielu dziedzinach zarządzania stosuje się specjalne podejścia do ryzyka. Przykładem mogą być wymagania dla systemów zarządzania środowiskowego — ISO 14001 czy dla BHP –ISO 18001/OHSAS. Natomiast na potrzeby zarządzania ryzykiem związanym z bezpieczeństwem informacji — ISO 27001 — powstała odrębna norma ISO 27005 — informuje Krzysztof Sierański.
Zdaniem specjalisty dobrze jest, jeśli kadra kierownicza umie zapewnić spójność między tymi wszystkimi elementami i zarządza ryzykiem w całej firmie — od poziomu strategicznego po operacyjny. Takie podejście —uważa — do starczy przedsiębiorstwu, jego zarządowi i właścicielom najwięcej korzyści.
Zarządzanie ryzykiem to element systemu kontroli wewnętrznej, który, jak każdy mechanizm sterowania w firmie, wymaga odpowiednich kompetencji i nakładów finansowych. Ma wspomóc realizację celów przedsiębiorstwa. Dlatego musi być dopasowany do jego specyfiki, potrzeb i potencjału.
— W tym wszystkim należy pamiętać o jednym: zarządzanie ryzykiem musi wspierać podejmowanie decyzji biznesowych i dostarczać wartości dzięki zastosowaniu przejrzystego podejścia dopasowanego do konkretnej firmy i jej kultury organizacyjnej — sumuje Krzysztof Sierański.