Urzeka architektura, czarują
legendy, odżywają
marzenia z dzieciństwa.
Księstwo Hanower czaruje turystów swym pięknem niczym legendarna melodia szczurołapa, której magia wywiodła dzieci z miasta.
Marzenia z dzieciństwa. Olbrzymie ogrody z tysiącem alej wytyczonych przez dwu-, trzymetrowe żywopłoty z małymi ogródkami. W środku fontanny, ozdobione antycznymi rzeźbami, teatry letnie. Wszystko tonące w kwiatach. Stolica księstwa Hanoweru i jej magiczny królewski ogród Herrenhauser Garten są niemal na wyciągnięcie ręki.
Piękno i brzydota
Królewskie ogrody są klejnotem miasta, stolicy Dolnej Saksonii. Mistrzowski produkt baroku zawdzięcza ono niezwykłej i mało urodziwej kobiecie, księżnej Sophie von der Pfalz (Zofii Palatyńskiej). Zaniedbywana przez męża, a zainspirowana przez Króla Słońce Ludwika XIV, zleciła pod koniec XVII w. założenie ogrodu na blisko 117 ha, według wzoru francuskiego. Do dziś pozostaje jednym z najlepiej zachowanych ogrodów tamtej epoki. Składa się z pięciu części. Najstarsza, barokowa, z przełomu XVII i XVIII w., nazywa się Wielki Ogród (Grosser Garten). Z tego samego okresu pochodzi ogród botaniczny (Berggarten). Całości dopełniają krajobrazowy ogród w stylu angielskim z XVIII w. (Georgengarten) i dwa parki otaczające budynek dzisiejszego uniwersytetu (Welfengarten i Prinzengarten). Na życzenie Zofii postawiono z lewej strony teatr ogrodowy. Niestety, okazały pałac książęcy, letnia rezydencja monarchów księstwa, nie przetrwał burz historii. Ocalały jedynie oranżerie i zabudowania gospodarcze, które ze względu na ich przepych łatwo pomylić z pałacem. Zresztą do dziś z części zabudowań korzystają członkowie dynastii hanowerskiej. A trzepocząca na drzewcu przed budynkiem flaga księstwa świadczy o tym, że któryś z członków rodu przebywa w rezydencji. W lecie ogrody są wspaniałym tłem dla spektakli teatralnych, koncertów i pokazów sztucznych ogni. Najlepsi pirotechnicy świata zaczarowują niebo nad ogrodami podczas pięciu wieczorów od maja do września.
Czerwona kreska
Zwiedzającym miasto dotarcie do wszystkich godnych zobaczenia zabytków ułatwi wynalazek godzien naśladowania — czerwona nić o długości 4200 m, czyli linia namalowana farbą na chodniku. Trasę liczącą 36 przystanków da się pokonać w dwie-trzy godzi-ny (wersja minimum około 1,5 godziny). Szlak rozpoczyna i kończy swój bieg w biurze informacji turystycznej, skąd dość szybko można dotrzeć do starówki.
Zwiedzanie dobrze rozpocząć od pozostałości kościoła św. Egidiusza, jednego z trzech najstarszych kościołów Hanoweru. Zniszczony w czasie II wojny światowej jako jedyny nie został odbudowany. Wiszący u podnóża wieży dzwon pokoju ufundowała partnerska Hiroszima. Dzwoni tylko raz w roku, 6 sierpnia, w rocznicę zrzucenia bomby atomowej. Na prawo od południowego wejścia do kościoła na wsporniku widnieje tablica poświęcona siedmiu sprawiedliwym, którzy w 1460 r. oddali życie w obronie Hanoweru.
W sercu miasta można znaleźć najbardziej na południe wysunięte przykłady północnoniemieckiego gotyku z charakterystycznej palonej cegły: kościół przy rynku (Marktkirche), gdzie przed wiekami znajdował się jedyny plac kupiecki miasta, oraz stary ratusz (Altes Rat-haus). Tuż obok, wąską uliczką, można dotrzeć do starówki, której niestety nie oszczędziła wojna. To, co ocalało, dawniej stało w innym miejscu. Fasady domów w pruskim murze zebrano z całego miasta i ustawiono wzdłuż Burgstarasse. Przed 1939 r. w Hanowerze stało około 3,6 tys. takich budynków, po wojnie ocalały we fragmentach jedynie 32. Najstarsze z nich pochodzą z 1564 i 1566 r.
Nowy ratusz (Neues Rat-haus) jest z kolei wystawnym gmachem z epoki Wilhelmiego. W głównym holu warto obejrzeć cztery modele miasta w jego tysiącletniej historii. Jedyna w swoim rodzaju winda łukowa wwozi turystów na kopułę budynku, skąd po przejściu kilkuset kroków po schodkach roztacza się zadziwiająca panorama.
Zamek dla ukochanej
Amatorzy wycieczek, pięknych widoków, spragnieni historii z życia monarchów perypetii z pogranicza miłości i szpady powinni poświęcić kilka godzin na wizytę w zamku Marienburg, zaledwie 20 km od Hanoweru. Liczne wieżyczki już z daleka wyłaniają się z łagodnej, pofałdowanej doliny rzeki Leine. Była rezydencja letnia, podarek urodzinowy hanowerskiego króla Jerzego V dla ukochanej żony, królowej Marii był budowany w latach 1858-67. Niestety, w ostatniej fazie budowy zamek zajęła armia pruska, wskutek czego nie ukończono go.
Zamek Marienburg zalicza się do najważniejszych zabytków architektury neogotyckiej w Niemczech. Zróżnicowane fasady i różnorodne kształty wieżyczek oraz dachów są wcieleniem marzeń o zamku z bajki. Zachwyca o każdej porze roku, otoczony płaszczem kwiatów i zielonych drzew, pożółkłych liści, a zimą śnieżnej bieli. Do zamkowej kaplicy przybywają narzeczeni, by w pięknych okolicznościach przyrody rozpocząć wspólną wędrówkę. Na zamku można zorganizować także wesele w Sali Rycerskiej albo w restauracji zamkowej. Również inne pomieszczenia zamkowe, np. skrzydło królowej z widokiem na romantyczną doliną rzeki Leine, wynajmowane są na potrzeby indywidualne.
Zemsta Szczurołapa
Jak Gdańsk ma Neptuna, Warszawa Syrenkę, a Kraków Smoka, tak Hameln, miasteczko pod Hanowerem, do którego koniecznie trzeba wstąpić, ma Szczurołapa (Rattenfanger). Gospodarczy rozkwit siedliska opasanego rzeką Wezerą przyczynił się do powstania niezwykle bogato zdobionych domów kupieckich. Godny podziwu jest koronkowo-monumentalny Rattenfangerhaus (dom Szczurołapa) z 1602 r. z napisem przedstawiającym legendę, a także pozostałe budynki ozdobione zaokrąglonymi ścianami szczytowymi, wykuszami.
Historia o Szczurołapie datowana jest na 1284 r. Wtedy do Hameln przybył dziwacznie ubrany człowiek, w surducie z wielokolorowego, pstrego sukna. Twierdził, że jest szczurołapem. Mieszkańcy, boleśnie odczuwające plagę szkodliwych stworzeń, postanowili wypłacić przybyszowi pewną sumę za uwolnienie miasta od wszystkich myszy i szczurów. Przybysz zaczął grać na piszczałce. Wszystkie gryzonie wyległy z zakamarków i jak zaczarowane podążyły za Szczurołapem, który zawiódł je wprost w odmęty Wezery, gdzie zakończyły swój żywot.
Niestety, mieszczanie nie spieszyli się z wypłatą nagrody, więc rozżalony Szczurołap postanowił ich ukarać, wyprowadzając 130 dzieci w ten sam sposób, co szczury. Przebywający w tym czasie w kościele rodzice próżno szukali swych pociech.
Szczurołap z Hameln uchodzi za najbardziej znaną na całym świecie niemiecką postać legendarną. Przypuszcza się, że jej najbardziej prawdopodobną wersją faktograficzną jest historia o zasiedleniu wschodnich ziem (Śląska, Moraw, Pomorza i Prus). Śladami Szczurołapa można podążyć z centrum miasta do rzeki Wezery, trzymając się białej linii z odbitą co kilka metrów sylwetką myszy.
Mira Wszelaka