Sprawdź, czym oddychasz

Monitoring Indeksy jakości powietrza coraz częściej prezentują także dwudniowe prognozy. Pozwala to zaplanować np. bezpłatną komunikację lub ograniczyć spacery przedszkolaków

W listopadzie 2017 r. Europejska Agencja Środowiskowa uruchomiła Indeks Jakości Powietrza (European Air Quality Index — http://airindex.eea.europa.eu), narzędzie, które pozwala wszystkim sprawdzać jakość powietrza w okolicy. Wyświetla on aktualne dane dla całej Europy, a jego użytkownicy mogą uzyskać informacje o jakości powietrza w poszczególnych krajach, regionach i miastach. Podobne indeksy działają też w Polsce. Oprócz raportu smogowego, emitowanego w TVN, a sponsorowanego przez Avivę, informacje o jakości powietrza publikują Główny Inspektorat Ochrony Środowiska i wojewódzkie inspektoraty, a także niektóre miasta.

Stolica z indeksem

Od 1 lutego 2018 r. jakość powietrza i prognozy na kolejne godziny można sprawdzić w Warszawskim Indeksie Powietrza, dostępnym na stronie www.wip.um.warszawa.pl. Naukowcy z Politechniki Warszawskiej opracowali matematyczny model analizowania i prognozowania. Wyniki bazują na danych historycznych o stężeniach zanieczyszczeń, danych meteorologicznych i wskaźnikowych o emisjach. WIP podzielony jest na Warszawski Ogólny Indeks Powietrza (WIPo) i Warszawski Zdrowotny Indeks Powietrza (WIPz).

— Poziomy obu indeksów są obliczane i prognozowane dla każdej stacji monitoringu powietrza osobno. Takie operacje będą przeprowadzane również dla urządzeń pomiarowych, które wejdą w skład sieci pomiarów jakości powietrza — mówił podczas prezentacji systemu prof. Artur Badyda z Politechniki Warszawskiej.

System opiera się na danych stacji monitoringu należących do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (WIOŚ) w Warszawie. Ma on cztery automatyczne punkty pomiarowe w Śródmieściu (przy al. Niepodległości i przy ul. Marszałkowskiej) oraz po jednym na Targówku (ul. Kondratowicza) i na Ursynowie (ul. Wokalna). Jak zapewnia wiceprezydent Warszawy Michał Olszewski, w kolejnym etapie miasto przewiduje montaż około 100 urządzeń pomiarowych.

Oddech dla Opola

Od miesiąca działa nowoczesny serwis zawierający bieżące informacje i prognozujący jakość powietrza w Opolu (https://opole.evertop.pl /). Można go również używać w wersji mobilnej dostępnej w systemie Android.

— Wierzymy, że serwis będą wykorzystywały m.in. szkoły i przedszkola, by zaplanować aktywność na dworze. Obecnie dyrektorzy tych placówek otrzymują informacje z WIOŚ, przekazywane przez Centrum Zarządzania Kryzysowego, kiedy wystąpią np. przekroczenia wartości dopuszczalnych. Niestety są one dostarczane dopiero po fakcie. Dzięki naszym prognozom wiadomość o przewidywanych stężeniach zanieczyszczeń dotrze do odbiorcy z wyprzedzeniem i decyzję o wyjściu na spacer lub zostaniu w domu będzie można podjąć łatwiej — uważa Maciej Kotok, prezes chorzowskiej firmy Evertop.

Sytuacja w powietrzu zmienia się bardzo dynamicznie, a stężenie szkodliwych dla człowieka pyłów PM10 i PM2,5 zależy od zmieniających się warunków atmosferycznych w ciągu doby. Na jego stan wpływ mają m.in. zmiany prędkości wiatru, opady deszczu, śniegu czy zwykła dobowa cyrkulacja powietrza. Aplikacja przygotowana przez Evertop i zespół Instytutu Ochrony Środowiska — Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB) dla Opola bierze pod uwagę aspekty meteorologiczne, a podstawą obliczeń są dane pochodzące od władz samorządowych, czyli informacje o tym, ile w regionie znajduje się kominów, ile zanieczyszczeń pochodzi z domowych pieców grzewczych i lokalnych kotłowni węglowych, a ile emitują samochody.

— Prognozy jakości powietrza wykonywane są systemem składającym się z modułu meteorologicznego i modułu chemii atmosfery. Oba bazują na aktualnej wiedzy z fizyki i chemii. Do wykonania prognoz wykorzystywane są także informacje o zanieczyszczeniach emitowanych do środowiska. Całość informacji przetwarzają komputery, a efekt jest prezentowany w postaci graficznej — mówi dr hab. Jacek W. Kamiński z Zakładu Modelowania Atmosfery i Klimatu IOŚ-PIB.

Prognozy średniodobowe dostarczane są mieszkańcom z 72-godzinnym wyprzedzeniem i aktualizowane codziennie przed godziną siódmą. Każdy może również sprawdzić przy pomocy animacji, jak sytuacja będzie się zmieniać z godziny na godzinę.

— Zależy nam na jakości życia naszych mieszkańców, a ta przecież wiąże się z uprawianiem sportu czy spędzaniem czasu na zewnątrz. To ważne szczególnie dla chorych, starszych, dzieci, kobiet w ciąży. Z aplikacją wszyscy mogą dokładnie monitorować stan powietrza. Strona dostarcza wiedzy na temat tego, kiedy i gdzie w najbliższych dniach będzie ono najlepszej jakości. To oznacza, że np. biegacz, korzystając z danych portalu, przed wyjściem z domu może zmienić trasę i zrobić trening nie w parku, a nad rzeką, wokół której teren będzie akurat oznaczony kolorem zielonym, czyli bezpiecznym dla zdrowia — mówi Małgorzata Rabiega, naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miasta Opola.

Przygotowanie serwisu kosztowało około 55 tys. zł.

Gdański atmoludek

W Gdańsku ma siedzibę Fundacja Agencja Monitoringu Regionalnego Atmosfery Aglomeracji Gdańskiej (AMRAAG), którą ponad 20 lat temu założyły gminy Gdańsk, Gdynia, Sopot i Tczew oraz spółka Nederpol. Fundacja zajmuje się monitoringiem jakości powietrza. Korzysta z danych dziewięciu stacji pomiarowych, z których pięć znajduje się w Gdańsku. Od grudnia 2017 r. poszerzono system o prognozowanie. To specjalny model matematycznywykorzystujący typ terenu, prognozę emisji i pogody dla każdej dzielnicy (http://www.gdansk.pl/powietrze). Prognozowanie zanieczyszczeń powietrza przygotowała firma Ekonometria wyłoniona w przetargu. Koszt około 60 tys. zł.

— Mieszkańcy są bardzo zainteresowani, z tego powodu na stronie głównej Gdansk.pl w prawym rogu mamy podgląd ogólny jakości powietrza. Na wniosek mieszkańców rozbudowaliśmy monitoring. Teraz każdy gdańszczanin ma dostęp do danych dotyczących jego dzielnicy i może sprawdzić, jakiej jakości powietrza może się spodziewać w ciągu kolejnych dwóch dni — podkreśla Maciej Lorek, dyrektor Wydziału Środowiska UM Gdańsk. Uśmiechnięty atmoludek oznacza czyste powietrze.

OKIEM EKSPERTA
Prosty i czytelny

JAN RUSZKOWSKI, Polska Zielona Sieć (zrzesza organizacje ekologiczne)

Monitoring jakości powietrza ma służyć nie tylko specjalistom, ale wszystkim, którzy tym powietrzem oddychają. Tymczasem mnogość związanych z nim zagadnień — różne rodzaje zanieczyszczeń, metody pomiarowe, normy dobowe i roczne, tło miejskie i podmiejskie itd. — powodują, że toniemy w informacyjnym chaosie. Przeciętny mieszkaniec nie wie, jak interpretować docierające doń informacje, ani tym bardziej jak się zachować.

Wprowadzanie uproszczonych i nareszcie zrozumiałych indeksów jakości powietrza w cudowny sposób nam go nie oczyści, ale bardzo pomoże chronić zdrowie przez podejmowanie mądrych decyzji — wyprowadzić dzieci na spacer czy nie, do pracy pojechać rowerem czy lepiej autobusem? To oczywiście jeden z wielu kroków, jakie samorządy muszą wykonać w walce o czyste powietrze, ale ważny i dopóki powietrze mamy, jakie mamy, przynoszący realne korzyści.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Barbara Warpechowska

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Ekologia / Sprawdź, czym oddychasz