Praca lotnisk wróciła do normy. Pozostaje pytanie, jakie będą długofalowe skutki niedoszłych zamachów i kiedy się ujawnią.
Loty odwołane, a jeśli pasażerowie mieli więcej szczęścia, to tylko opóźnione. Ewakuacja hali odlotów na warszawskim Okęciu. Największe lotnisko w Europie — londyńskie Heathrow — zamknięte. Trudno, żeby to wszystko nie odbiło się na liniach lotniczych.
Ryzyko w koszty
Loty odwołały linie LOT, Ryanair, Easy Jet. Wszystkie czwartkowe (10 sierpnia) połączenia, zarówno krajowe, jak i zagraniczne na Heathrow odwołały British Airways. Zawieszono też wszystkie połączenia z Brukseli. Na pechowe lotnisko nie poleciały Air France, Iberia, KLM, Lufthansa, Olympic. O tym, że odwołane loty przełożą się na straty dla przewoźników, nawet nie trzeba mówić. Jak twierdzi Artur Burak, rzecznik Portów Lotniczych w Warszawie, tego dnia z Okęcia nie wyleciało 500 do 600 pasażerów. Ale nawet te linie, które nie odwołały lotów, nie uniknęły nieprzewidzianych wydatków.
— My lotów nie odwoływaliśmy, latamy na lotnisko Gatwick, które w czwartek nie było zamknięte. Więc kosztów związanych z odwołaniem lotów nie ponieśliśmy. Jednak inną sprawą są koszty wynikające z opóźnień. Przewoźnicy są związani dyrektywą Unii Europejskiej, nakazującą odpowiednie zatroszczenie się o pasażera przy opóźnieniu przekraczającym dwie godziny. Zapewnialiśmy więc na nasz koszt kanapki, obiady — mówi Iza Bogus, rzecznik prasowy niskokosztowej linii Centralwings.
Inne koszty? Za dokładne kontrole na lotniskach też ktoś musi zapłacić.
— Odwołaliśmy raptem dwa loty. Pasażerowie po prostu przebukowali bilety i polecieli następnego dnia. Prasa światowa donosi, że koszty wynikające z dodatkowych zabezpieczeń lotnisk mają ponieść porty lotnicze. Może to doprowadzić do podniesienia opłat lotniskowych, doliczanych do cen biletów. Ale czy to spowoduje wzrost cen biletów? Wątpię. Linie lotnicze tną koszty własne, by zapewnić klientom bilety po rozsądnych cenach — zapewnia Leszek Chorzewski, rzecznik prasowy Polskich Linii Lotniczych LOT.
Bezpieczny to cierpliwy
— W lotnictwie jest jedna główna zasada — maksimum bezpieczeństwa trzeba zapewnić na ziemi. Należy więc się uzbroić w cierpliwość, gdy procedury na lotnisku przeciągają się. W powietrzu zapewnić ochronę jest już o wiele trudniej — tłumaczy Iza Bogus.
Co to oznacza dla pasażerów? Zgodnie z zaleceniami Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na Okęciu wprowadzono dodatkowe procedury dla pasażerów odlatujących do Stanów Zjednoczonych, Kanady, Izraela i Wielkiej Brytanii z Terminalu 1 oraz we wszystkich kierunkach z Terminalu Etiuda. Na Etiudzie nie ma możliwości oddzielenia pasażerów udających się do Wielkiej Brytanii od innych, dlatego zakazy i kontrole obejmą wszystkich. Przejdą rewizję osobistą, a wszystkie rzeczy, które mają ze sobą, oraz ich obuwie zostaną prześwietlone promieniami rentgenowskimi. Przyczyna każdej sygnalizacji wykrywacza metali musi zostać wyjaśniona. Formalne protokoły lotniskowe zostały zwieszone, tak by zwiększyć liczbę pracowników odpowiedzialnych za kontrolę pasażerską. Wszystkie przedmioty, uznane po prześwietleniu promieniami rentgenowskimi za podejrzane, będą sprawdzane.
Poza tym pasażerowie nie będą mogli wejść na pokład z bagażem kabinowym — takie same obostrzenia dotyczą pasażerów odlatujących z brytyjskich lotnisk. Nic nie będzie można wnieść w kieszeniach. Wszystkie niezbędne na pokładzie rzeczy trzeba włożyć do przezroczystej plastikowej torby. Odprawy zapewne przedłużą się — na lotnisku trzeba być już na dwie godziny przed odlotem.
I co dalej?
Przewoźnicy jednak nie obawiają się utraty klientów.
— Gdyby ludzie ze strachu przestali latać, to musieliby także przestać jeździć metrem. Zamknięte było lotnisko Heathrow, ale Gatwick działało. Życie toczy się swoim torem, dalej się pracuje, uczy i lata — uspokaja Iza Bogus.
Nie sądzę, żeby popularność latania miała zmaleć. Mogę się tu podeprzeć doświadczeniami z czasu po 11 września, kiedy to rzeczywiście doszło do zapaści na rynku lotniczym. Linie miały szczęście, że teraz do tych zamachów jednak nie doszło. Inaczej rzeczywiście mogłoby być źle, popularność latania spadłaby. A teraz mamy szczyt przewozów wakacyjnych — ludzie nie zmieniają nagle planów, nie mamy też sygnałów, by biura podróży odwoływały czartery. Latanie stało się powszechne, trudno teraz się od niego odzwyczaić. Stało się pewnym sposobem na życie. Ludzie przyzwyczaili się do złych wieści i już nie zmieniają z tego powodu swoich planów — zauważa Leszek Chorzewski.