Pojęcie „usługa specjalistyczna” ma w logistyce bardzo szerokie zastosowanie. Jednak zawsze pod tą nazwą kryje się oferta wymagająca od operatora specjalnego przygotowania, a często także dużych inwestycji.
Mówiąc o specjalistycznych usługach, należy rozróżnić dwa pojęcia. Pierwsze — to usługi dedykowane wąskiej grupie odbiorców, np. przewozy materiałów niebezpiecznych czy produktów świeżych. Drugie — to serwisy specjalistyczne o szerszym zasięgu. Są to m.in składowanie, transport i czynności uszlachetniające.
— Świadczenie usług specjalistycznych powinno stanowić podstawową działalność operatora. Tylko w takim przypadku opłaca mu się inwestować w sprzęt i know-how — przekonuje Wojciech Gąsiorowski, dyrektor handlowy w FM Polska.
Jedną ze specjalnych usług wymagających od operatora odpowiedniego przygotowania są przewozy towarów niebezpiecznych.
— Najpoważniejsze obowiązki w przypadku przewozu towarów niebezpiecznych spoczywają na nadawcy, gdyż tylko on zna właściwości towaru. Odpowiednio do nich dobiera opakowanie transportowe i ich oznakowanie oraz sporządza dokumentację przewozową. Operator logistyczny musi natomiast znać obowiązkowe wpisy w dokumentacji przewozowej i wymagać ich dokonania. W niektórych przypadkach jest obowiązany zażądać od nadawcy wydania instrukcji bezpieczeństwa dla kierowcy — wyjaśnia Tadeusz Leszczyński, doradca DGSA w Spedpolu.
Operator logistyczny ma ponadto obowiązek ustalenia rodzaju dodatkowego wyposażenia i oznakowania pojazdu, uzależniając je od wielkości ładunku materiałów niebezpiecznych, zaplanowanych do załadunku na jednostkę transportową. Taki samochód musi mieć dodatkowe wyposażenie zwiększające bezpieczeństwo, tzw. zestaw ADR. Ponadto kierowca musi być przeszkolony i posiadać tzw. zaświadczenie ADR.
— Przedstawione warunki są jedynie ogólnymi zasadami obowiązującymi przy przewozie materiałów niebezpiecznych — mówi Tomasz Leszczyński.
Zdaniem Janusza Góskiego, prezesa Spedpolu, polskie firmy świadczące usługi specjalistyczne nie muszą obawiać się, że podobnie jak w innych typach przewozów, zagraniczna konkurencja wyprze ich z rynku.
— Należy jednak spodziewać się napływu zachodnich firm specjalistycznych — przestrzega Janusz Górski.
Wojciech Gąsiorowski dodaje, że dla podmiotów oferujących specjalistyczne usługi logistyczne decydujące znaczenie w walce z konkurencją unijną będzie miało dotychczasowe doświadczenie oraz relacje z obecnymi klientami.
— Istnieje jednak ryzyko, że firmy pracujące w Polsce będą musiały zaakceptować rozwiązania korporacyjne, narzucające im współpracę z innymi partnerami. Inaczej może być w przypadku firm, które będą rozpoczynały ekspansję na polskim rynku. Te mogą wchodzić do Polski razem ze sprawdzonym już operatorem, dla którego również może to być sposób na zaistnienie na nowym rynku — mówi Wojciech Gąsiorowski.
Rozwój rynku specjalistycznych usług logistycznych uzależniony jest od tempa rozwoju gospodarki oraz stopnia jej umiędzynarodowienia.
— W Polsce w pierwszym okresie, po przystąpieniu do UE, rozwój tego rynku będzie stymulowany przez unijne przepisy branżowe, dotyczące transportu i magazynowania poszczególnych produktów — przekonuje Janusz Górski.