Sława naukowa i obrotność w interesach. Rzadkie — przynajmniej w Polsce — połączenie. Piotr Chomczyński wyjaśnia, dlaczego w USA łatwiej o taki melanż.
„Puls Biznesu”: Niewiele projektów badawczych polskich naukowców — zwłaszcza w porównaniu z sytuacją w USA — ma widoki na skuteczne wykorzystanie w gospodarce.
Dr Piotr Chomczyński — i naukowiec, i przedsiębiorca: Ta rozbieżność to po prostu pochodna niesłychanie wielkich nakładów na naukę w USA. Spośród setek projektów badawczych nietrudno wybrać kilka czy kilkanaście, które da się wykorzystać w gospodarce. W Polsce, gdzie realizuje się ich 10, 20, może 50, takiego wyboru nie ma. Trzeba powtórzyć brutalnie: to kwestia pieniędzy.
A Pana nowe przedsięwzięcie badawcze? Kontrowersyjne...
P.Ch.: To zupełnie fantastyczny projekt! Moja firma MRC — wraz ze szpitalem dziecięcym w Cincinnati, miejscowym uniwersytetem oraz dwoma firmami software’owymi — tworzy instytut, który zamierza prowadzić badania genetyczne. Idzie o ustalenie składów genetycznych, cechujących noworodki, a potem przetworzenie tych informacji na język programu komputerowego — by w przyszłości wykorzystywać je do celów medycznych. Kiedy mówię o tych planach, często czuję, jak się ludzie od razu usztywniają, bo — rzecz jasna — tego rodzaju informacje można rozmaicie wykorzystywać...
Argument etyczny — w przypadku badań genetycznych — nie jest nowy. Używając wielkich słów: czy nie wkracza Pan w kompetencje Stwórcy?
P.Ch.: Sam sobie zadaję to pytanie... Myślę jednak, że skoro uzyskaliśmy dostęp do informacji genetycznej, posiadamy wiedzę, jak ją modyfikować, to znaczy, że taka była intencja Stwórcy. W Genesis Bóg ofiarowuje człowiekowi przyrodę i mówi, by ją chronił, ale i z niej korzystał! Nożem można kroić chleb, ale nóż da się też użyć do zupełnie innych zadań... Podobnie z informacją genetyczną: można ją wykorzystać do dobrych i złych celów. Powinniśmy się nauczyć pożytkować ją dla dobra. Ale przedtem odpowiedzieć na pytanie: czym w ogóle są te dobre cele...
Jaki jest budżet tego nowego projektu?
P.Ch.: 65 mln dolarów, z czego 25 mln ofiarował stan Ohio. Z tych środków uda się zbudować instytut i sfinansować 2-3 lata prac badawczych. Później trzeba będzie znaleźć środki na kontynuację.
Czy w Stanach łatwo takie fundusze zdobyć?
P.Ch.: Jak i w Polsce: należy mieć wpływy, znać właściwych ludzi. Oczywiście bywa, że ktoś z wyjątkowym urokiem osobistym poradzi sobie bez znajomości. Ale ja takich właściwości nie mam... (śmiech). Mówiąc poważnie: najważniejsze jest zaufanie, wiarygodność. Ktoś ubiegający się o kilkanaście milionów dolarów powinien gwarantować swą osobą, że te pieniądze właściwie wykorzysta. Czyli donator musi mieć pewność, że ktoś, kto dostanie taką kwotę, konsekwentnie, krok po kroku dążył będzie do wyznaczonego przez siebie celu. Jeśli raz zawiedzie, definitywnie wiarygodność straci.
Jest Pan nie tylko naukowcem, ale i biznesmenem.
P.Ch.: Tak, często gotuję w domu obiady. (śmiech).
A serio — jak się Panu prowadzi w Polsce biznes? Od niedawna jest Pan u nas właścicielem stacji telewizyjnej (poznańska TV Biznes).
P.Ch.: Jestem niemile zaskoczony. Mnogość przepisów w działalności biznesowej wiąże w Polsce ręce, co zniechęca. W przypadku rejestracji firmy to wielopiętrowy proces, w Stanach wystarczy jedno pismo... Zamierzam jednakże tutaj inwestować. Chcę otworzyć fabrykę biofarmaceutyków. Budowa ruszy w przyszłym roku.
Dotychczas polonijni biznesmeni nie kwapili się raczej do inwestycji w Polsce. Czy coś się zmieni po naszej akcesji do Unii Europejskiej?
P.Ch.: Ta powściągliwość wynikała jeszcze z komunistycznej spuścizny. Kiedy nowy system dopiero się kształtował, też było sporo niepewności. A inwestorzy chronicznie niepewności nie znoszą. Oczywiście są ludzie, którzy w takich warunkach dorabiają się fortun, ale to mniejszość. Gdy Polska stała się częścią zjednoczonej Europy, można mówić o stabilizacji. Co prawda przybyło przepisów, ale — z drugiej strony — otworzył się ogromny rynek.
A giełda? Gra Pan na amerykańskiej — z sukcesami. Czy rozważał Pan zakup papierów którejś z polskich spółek — np. kupiłby Pan akcje banku PKO BP?
P.Ch.: Oczywiście! To dobry, sprawdzony bank No tak, giełda to ciekawa perspektywa...