Ceny towarów strategicznych coraz
dokładniej naśladują kursy akcji. Dla tych
pierwszych to nie jest najlepsza wiadomość
Jeśli taka silna korelacja
się utrzyma, inwestorzy
mogą zmniejszać
zaangażowanie w surowce.
Surowce, które do tej pory traktowano jako bezpieczną przystań ograniczającą ryzyko strat z rynków akcji, ostatnio straciły tę właściwość. Według obliczeń agencji Bloomberg, korelacja między indeksami Reuters/Jeffries CRB (odzwierciedla zmiany cen 19 surowców, od soi po złoto i ropę naftową) a indeksem SP 500 wzrosła do rekordowych wartości 0,7-0,8. Korelacja (zależność) równa 1 oznacza, że stopy zwrotu dwu aktywów są identyczne. Tymczasem np. w sierpniu 2008 r. zależność między cenami surowców i akcji była ujemna (-0,35). Taki układ był szczególnie korzystny dla inwestorów, którzy budują duże portfele, a ich dywersyfikacja (zróżnicowanie) służy do ograniczania ryzyka. Straty ponoszone na jednych instrumentach są wtedy przynajmniej częściowo kompensowane zyskami z innych pozycji.
Malejące korzyści
Odwrócenie kierunku i wzmocnienie historycznej zależności między surowcami i akcjami zdecydowanie ogranicza tego typu korzyści. Rezultat?
— Inwestorzy szukają dywersyfikacji dla swoich aktywów i prawdopodobnie będą zmniejszać zaangażowanie w surowce, jeśli utrzyma się silna zależność między ich cenami a cenami akcji — uważa Eugen Weinberg, analityk Commerzbanku.
Zdaniem Przemysława Kwietnia, głównego ekonomisty X-Trade Brokers, wyższa korelacja może być spowodowana kilkoma czynnikami.
— Jednym z nich może być rozszerzanie się roli transakcji carry trade. Niskie stopy procentowe w gospodarkach rozwiniętych zachęcają do podejmowania ryzyka, co w okresie dobrych nastrojów rynkowych premiuje zarówno akcje, jak i surowce. Ewentualne wstrząsy rynkowe i związany z tym wzrost kosztów finansowania lub odcięcie od takiego finansowania podobnie uderzy w obydwa omawiane segmenty rynku. Po drugie — występujące w ostatnich kwartałach bardzo silne trendy sprzyjają osiąganiu wysokich współczynników korelacji pomiędzy instrumentami — mówi ekonomista XTB.
Transakcje carry trade polegają na pożyczaniu pieniędzy tam, gdzie stopy procentowe są niskie, i inwestowaniu ich w krajach, gdzie oprocentowanie aktywów jest wyższe.
Złoto w odstawce
Niektórych dużych inwestorów wcale to jednak nie zraża. "Sprzedaj obligacje, kupuj surowce" — stwierdził w tym tygodniu Jim Rogers, szef Rogers Holding, który zasłynął tym, że przewidział początek surowcowej hossy w 1999 r.
Jego zdaniem, surowce to wciąż najbezpieczniejszy azyl na czas dużej niepewności związanej z rozwojem sytuacji gospodarczej na świecie. Jim Rogers poleca szczególnie srebro, którego cena jest wciąż poniżej rekordowego poziomu z 1980 r., a także surowce rolnicze, np. cukier i ryż. Znany inwestor nie jest za to wielkim fanem złota. Przyznaje, że ma je w portfelu, ale nie zamierza dokupować, bo cena kruszcu przez wiele miesięcy systematycznie pięła się w górę. Generalnie jednak drugi kwartał był dla surowców najgorszym okresem od załamania po upadku banku Lehman Brothers. Wspomniany indeks CRB spadł o 5,5 proc.
Surowce i akcje chodzą
razem od dwóch lat
Piotr Kuczyński
Nie trzeba liczyć korelacji, by dojść do wniosku, że między rynkami akcji i surowców jest ona od dwóch lat duża. Od lata 2007 do lata 2008 surowce były traktowane jako bezpieczna przystań. Akcje już taniały, a jednak ceny ropy i miedzi szybko rosły. Jeśli ktoś chciałby poszukać fundamentalnych powodów dla takiego zachowania rynku, to zaręczam, że go nie znajdzie. Od połowy 2008 zbliżająca się recesja kazała zarządzającym wreszcie spojrzeć na fundamenty, co doprowadziło do gwałtownej przeceny miedzi i ropy.
Od tego właśnie momentu możemy mówić o dużej korelacji na (prawie) wszystkich rynkach. Gołym okiem było to widać wieczorem 6 maja, kiedy to chwilowe, dziewięcioprocentowe spadki amerykańskich indeksów błyskawicznie poprowadziły za sobą ceny surowców. Wyjątkiem od reguły jest ciągle złoto. Jeśli rynek boi się inflacji, to złoto drożeje, a jeśli boi się przeceny na rynku akcji, to staje się bezpieczną przystanią i też drożeje. Dzięki temu dochodzi do dmuchania bańki spekulacyjnej, która niedługo powinna zostać przekłuta (będzie to tylko korekta).
Czy ta korelacja to zjawisko przejściowe? Przejściowy był wzrost cen surowców wtedy, kiedy umacniał się dolar. Teraz, kiedy dolar jest mocny, a ceny surowców spadły, korelacja jest w miarę normalna. Im bardziej rynek będzie się bał powrotu do recesji (a przez pewien czas będzie się bał), tym mocniejszy będzie dolar i słabsze surowce. Kiedy gracze uwierzą (o ile uwierzą), że nie będzie drugiego dołka recesji, sytuacja zacznie się zmieniać.
Miedź zachowuje się
lepiej niż inne metale
Marcin Mostowy
Ceny miedzi nadal są wysokie, zwłaszcza w porównaniu z pozostałymi metalami podstawowymi. Obszar pomiędzy 6000 i 7000 USD za tonę, w którym poruszają się ceny tego surowca w ostatnich miesiącach, pozostaje wyraźnie powyżej krańcowych kosztów produkcji szacowanych przez Macquarie Bank na 3500- -4000 USD za tonę. Nie jest to powszechna sytuacja na rynku metali podstawowych. Ich ceny bowiem w większości obracają się w okolicach krańcowego kosztu produkcji. Sytuacja na rynku miedzi pozostaje wyraźnie lepsza, głównie ze względu na równowagę pomiędzy podażą i popytem oraz spadającym poziomem zapasów giełdowych metalu.
Uczestnicy rynku są jednak wyraźnie zaniepokojeni obserwowanymi sygnałami spowolnienia tempa wzrostu gospodarczego w Chinach. Nie powinno to być zaskoczeniem, gdyż już kilka miesięcy temu tamtejszy rząd wprowadził w życie działania mające na celu osiągnięcie właśnie takiego efektu. Pozostaje jednak niepewność, czy podjęte kroki nie były przesadzone.
Od kwietnia tego roku liczba transakcji na rynku nieruchomości w 14 największych miastach w Chinach spadła o 60 proc. Oczekuje się, że nie pozostanie to bez wpływu na ceny nieruchomości oraz aktywność sektora budowlanego. Wstępne dane o sprzedaży samochodów również pokazują spadek w czerwcu w stosunku do poprzedniego miesiąca po spektakularnym wzroście w pierwszych miesiącach bieżącego roku. Tendencję tę wydaje się potwierdzać również spadek chińskiego PMI (Purchasing Managers Index). W czerwcu osiągnął on 52,1 wobec 53,9 miesiąc wcześniej i 55,7 w kwietniu. Sugeruje to spowolnienie tempa rozwoju gospodarki Chin w kolejnych miesiącach.
Większość analityków jest jednak zgodna, że będzie to spowolnienie tempa wzrostu, a nie jego zatrzymanie. Głównym celem rządu chińskiego było ograniczenie spekulacji na rynku nieruchomości oraz uchronienie gospodarki przed przegrzaniem. Wydaje się, że udało się to zrealizować. Rząd w Pekinie utrzymuje, że zmiany w gospodarce zmierzają w dobrym kierunku.
Malejące tempo wzrostu chińskiej gospodarki martwi trochę w kontekście informacji płynących z krajów zachodnich. Słabsze od prognoz dane z rynku pracy w USA oraz spadki indeksów giełd amerykańskich nie napawają optymizmem. Słabe euro pomaga gospodarkom europejskim, takim jak Niemcy, nastawionym na eksport. Z drugiej strony — kryzys zadłużeniowy może skomplikować sytuację strefy euro, a rozpoczęty już proces ograniczania pakietu stymulacyjnego nie przyczyni się raczej do wzrostu produkcji w regionie. Czy gospodarka chińska ponownie pomoże utrzymać popyt na metale, jeśli okaże się on mniejszy od oczekiwań w krajach zachodnich?
W krótkim terminie może to nie być łatwe. Druga połowa roku w Chinach charakteryzuje się zmniejszoną dostępnością kredytów. Dodatkowo w tym roku kończy się 11-letni plan obniżenia energochłonności gospodarki tego kraju. Władze w Pekinie zapowiedziały ostatnio zamknięcie lub ograniczenie produkcji kilku hut aluminium w celu zmniejszenia emisji zanieczyszczeń. Mogą zostać podjęte również inne działania. Schłodzenie gospodarki powinno mieć pozytywny wpływ na rozwój Chin w długim okresie. W najbliższych miesiącach wskazana jest jednak ostrożność.