Dla operatora logistycznego wybór między zakupem własnej floty a outsourcingiem przewozów wymaga dokładnej analizy strategii rozwoju firmy.
Inwestycja we własną flotę pociąga za sobą duże nakłady finansowe, ale daje firmie pewność i stabilizację. Z drugiej jednak strony zlecanie przewozów podwykonawcom pozwala uniknąć problemów związanych z utrzymaniem i zarządzeniem własnym parkiem maszyn. Operator logistyczny musi zatem przeanalizować wiele czynników zanim wybierze konkretny model organizacji swojej firmy.
Bez recepty
Jednym z czynników, które należy wziąć pod uwagę, jest wolumen towarowy, którego przewozem zarządza firma.
— Gdy wielkość przewożonej masy towarowej jest niepewna, inwestycja we własny tabor będzie obciążona dużym ryzykiem. Przed podjęciem decyzji o wyborze konkretnego rozwiązania należy również dokonać analizy fluktuacji ilości realizowanych transportów. Kolejnym elementem mającym wpływ na naszą decyzję jest rodzaj przewożonych towarów. Jeśli dane produkty wymagają zastosowania transportu specjalistycznego, to w przypadku utraty kontraktu, istnieje niebezpieczeństwo pozostania ze sprzętem o bardzo dużej wartości księgowej, ale niewielkiej wartości rynkowej. Z drugiej strony zakup takiego wyposażenia tworzy wysokie bariery wejścia na obsługiwany rynek — opowiada Andrzej Szymański, dyrektor handlowy w firmie Dartom.
Nie ma uniwersalnej recepty, którą mogłyby zastosować wszystkie firmy.
— Dartom korzysta z usług firm zewnętrznych, ale posiada również własną flotę. Obecnie około 45 proc. zleceń transportowych realizowanych jest własnym taborem. Sytuacja ta się zmienia i do końca roku współczynnik ten powinien się zmniejszyć do 35-40 proc. Powodem nie jest jednak pozbywanie się własnej floty, ale zmniejszenie tempa jej rozbudowy, przy jednoczesnym wzroście wykorzystania usług firm zewnętrznych — wyjaśnia Andrzej Szymański.
— Specjalizujemy się w zarządzaniu transportem i w organizacji transportu i nie wyobrażam sobie, abyśmy mogli robić to dobrze, bez własnej floty. Mimo że podwykonawcom, z którymi współpracujemy od lat, narzucamy pewne wymagania techniczne decydujące o jakości taboru, to jednak pozostają oni samodzielnymi podmiotami. W takiej sytuacji standaryzacja nie zawsze jest możliwa. W przypadku własnego taboru, nie mamy takich dylematów, zarządzamy nim, patrząc na niego jak na jednolitą całość — uzupełnia Jerzy Juszkiewicz, doradca VOS Logistics Polska.
Przysłowiowy TIR
Krzysztof Trześniewki, prezes Frans Maas Polska, zaznacza, że w przypadku „operatora logistycznego”, który w praktyce zajmuje się wyłącznie spedycją — i to całopojazdową, to faktycznie o sukcesie firmy może w dużym stopniu decydować fakt posiadania własnej floty.
— Frans Maas Polska zajmuje się jednak głównie organizacją międzynarodowego transportu drobnicy i operacjami logistycznymi, często dedykowanymi dla potrzeb konkretnego klienta. Dla takiej firmy ważniejsze są nowoczesne magazyny położone w dogodnych lokalizacjach, doskonałe, rozbudowane systemy informatyczne, know-how oraz, oczywiście, wykwalifikowany personel. To są czynniki decydujące o powodzeniu firmy — przekonuje Krzysztof Trześniewski.
Według niego, w takim przypadku własne samochody ciężarowe są czynnikiem drugorzędnym i mało istotnym. Ich posiadanie lub nie, nie wpływa zasadniczo na jakość usługi jeśli ma ona charakter bardziej złożony, a przewóz samochodem jest wyłącznie jednym z jej składników.
— Tak jest przecież w przypadku międzynarodowego transportu drobnicy, dystrybucji krajowej czy obsługi logistycznej. To ludzie, operacje magazynowe i sprawny przepływ informacji mają zasadniczy wpływ na jakość usług. Oczywiście, ten przysłowiowy TIR nadal jest wykorzystywany, głównie na przewozach liniowych pomiędzy terminalami lub jako wsparcie szerszej palety usług, ale nam wystarcza nawiązanie stałej, czasami wyłącznej współpracy ze starannie dobraną grupą przewoźników. Tak postępuje większość dużych firm spedycyjnych i logistycznych — podkreśla Krzyszof Trześniewski.
— W transporcie zawsze występowała sezonowość i chociaż obecna struktura klientów pozwala nam zachować równowagę między liczbą zleceń w kolejnych miesiącach roku, to i tak w styczniu i lutym czy lipcu i sierpniu popyt na usługi transportowe jest mniejszy niż w marcu i kwietniu, czy od września do grudnia. Rozwój gospodarczy całej Europy powoduje oczywiście spłaszczanie się tych różnic, ale dziś wciąż jeszcze mamy z nimi do czynienia. Tymczasem dobra firma transportowa powinna dostosowywać swoje możliwości do średnie- go popytu. Jednak dla klienta miarą naszej skuteczności jest stan wyjątkowy np. nieprzewidziany w planie nagły wzrost zapotrzebowania na przewozy. W takim przypadku współpraca z podwykonawcą jest jedynym rozwiązaniem — podkreśla Jerzy Juszkiewicz.
Psychologia transportu
Posiadanie własnej floty transportowej ma silne działanie psychologiczne. Po pierwsze daje klientowi firmy pewność, że w przypadku problemów na rynku transportowym zapewni ona ciągłość usługi poprzez wykorzystanie całej własnej floty do realizacji zobowiązań kontraktowych.
— W ten sposób znacznie zmniejsza się liczba samochodów „spedycyjnych” dostępnych na rynku i firmy bez własnej floty mogą mieć problemy z realizacją zleceń. Po drugie, organizator łańcucha logistycznego posiadający własne samochody jest wiarygodniejszym partnerem niż taka firma, która nie ma żadnego większego majątku trwałego. Ma to szczególne znaczenie dla mniejszych polskich firm w rywalizacji z dużymi międzynarodowymi koncernami wchodzącymi na polski rynek bez większego zaangażowania kapitałowego — zaznacza Andrzej Szymański.
Po trzecie, własny tabor jest wykorzystywany jako narzędzie popularyzujące markę firmy. Poza tym firmy posiadające własne ciężarówki postrzegane są jako bardziej elastyczne i odpowiadające w sposób zdecydowanie szybszy na zmieniające się wymagania klienta.
Okiem eksperta
Nie wolno zapominać o jakości
Outsourcing usług przewozowych jest rozwiązaniem tańszym, ułatwiającym zarządzanie i bardziej efektywnym od utrzymywania własnej floty. Dodatkowo, zapewnia większą elastyczność w dostosowaniu struktury floty do oferty firmy i zmian na rynku. Należy jednak pamiętać, że dążenie do minimalizacji kosztów nie może odbijać się negatywnie na jakości usług świadczonych przez podwykonawców. Dlatego też każde tego typu rozwiązanie powinno w swoich założeniach wychodzić poza czysto kosztowy aspekt prowadzonej działalności.
Mam tu na myśli przede wszystkim konieczność zapewnienia najwyższych standardów obsługi klienta, jako podstawowego warunku zachowania dobrego wizerunku i pozycji rynkowej firmy.
Robert Mianowski dyrektor zarządzający TNT Express Poland