Mijający 2004 r. był dla polskiego budownictwa niezwykle ważny, głównie za sprawą wejścia Polski do Unii Europejskiej i wynikających z tego faktu nowych regulacji. Zmiany prawne, które po 1 maja obowiązują w sektorze budowlanym, w znacznej mierze nie dotyczą sztuki budowlanej. A najważniejsza zmiana — to wzrost stawek podatku od towarów i usług.
Informacja o podwyższeniu stawki VAT przyczyniła się do rekordowego wzrostu produkcji budowlano-montażowej (o 25,9 proc. rok do roku) w kwietniu 2004 r. Jednak już w okresie maj/lipiec nastąpił ponownie (średnio 14 proc.) spadek produkcji sprzedanej budownictwa. Niestety, jeszcze tendencja ta się utrzymuje, choć dynamika spadku ulega stopniowemu wyhamowaniu. Czy możemy się spodziewać optymistycznych prognoz dotyczących 2005 r.?
W ostatnim okresie mamy do czynienia z ożywieniem na rynku kredytów mieszkaniowych — wskazującym na wzrost popytu — oraz na rynku nieruchomości komercyjnych (w szczególności magazynowych i handlowych). Zauważalny jest także wzrost inwestycji przedsiębiorstw w budynki i budowle — nominalny 11,2 proc. w pierwszych trzech kwartałach 2004 r. Wymienione wyżej czynniki łącznie z tym, że przyszły rok będzie ostatnim obowiązywania podatkowej ulgi remontowej, powinny sprzyjać ożywieniu produkcji budowlano-montażowej. Czy tym samym zakończy się czteroletni okres recesji na rynku budowlanym?
Nie będzie to możliwe bez odpowiednich uregulowań prawnych, zwłaszcza w zakresie budownictwa mieszkaniowego — ze szczególnym uwzględnieniem budownictwa społecznego. Pozytywne efekty budownictwa mieszkaniowego w ostatnim roku były efektem lat wcześniejszych. Deweloperzy masowo zgłaszali do użytku dawno zasiedlone budynki. Bez systemowych rozwiązań będziemy mieć nadal do czynienia z ogromnym deficytem mieszkań, a oczekiwana poprawa w sektorze budowlanym będzie głównie wynikiem przeprowadzanych renowacji istniejących już obiektów.
Elżbieta J. Syrda prezes ASM — Centrum Badań i Analiz Rynku