Zawierasz umowy po angielsku z pracownikami lub klientami? Uważaj, już za parę miesięcy obowiązkowym będzie język polski.
Od ubiegłego roku przedsiębiorcy mogą sporządzać umowy z pracownikami lub konsumentami w dowolnie wybieranym języku.
— Pozwala na to nowela ustawy o języku polskim obowiązująca od 1 maja 2004 r. Jeśli umowa podlega rejestracji, np. w sądzie rejestrowym, do wersji obcojęzycznej trzeba będzie dołączyć wersję polską — mówi Katarzyna Sawa-Rybaczek, adwokat z kancelarii Magnusson.
Jednak wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 września wszystko się zmieni — językiem umów będzie wyłącznie polski. Nowe zasady wejdą w życie 30 czerwca 2006 r., chyba że inaczej ureguluje je ustawodawca.
Zmiany w umowach
O sprawdzenie czy ustawa o języku polskim jest zgodna z konstytucją starali się posłowie poprzedniej kadencji. Nie podobało im się, że dopuściła ona możliwość wyboru wersji językowej umowy.Trybunał przychylił się do ich wniosku. Sprawę rozpatrzył i powiedział: „nie”.
— Zgodnie z wyrokiem 30 czerwca 2006 r. utracą moc przepisy art. 8 ust. 2 i 3 ustawy. Od tego dnia umowy z udziałem konsumentów oraz umowy z prawa pracy muszą być sporządzane po polsku — wyjaśnia Ernest Jędrzejewski, prawnik z kancelarii Krawczyk i Wspólnicy.
A co z umowami o pracę sporządzonymi po 1 maja 2004 r. np. w języku francuskim?
— Pozostaną w mocy, ale pracodawcy prawdopodobnie będą musieli zadbać o zawarcie nowych, tym razem po polsku — wyjaśnia Katarzyna Sawa-Rybaczek.
Nie zmienią się natomiast uregulowania dotyczące umów handlowych. Przedsiębiorcy dalej będą mogli wybierać język. Wyjątkiem te, w których stroną są organy państwowe, czyli np. związane z zamówieniami publicznymi.
— Statuty spółek akcyjnych oraz umowy innych spółek handlowych muszą być sporządzane w języku polskim, bo trafiają do sądu rejestrowego. Mówi o tym art. 5 ust. 2 ustawy o języku polskim. A dla sądu tylko taka wersja jest wiążąca — wyjaśnia Ernest Jędrzejewski.
Zagrożenie
Zgodnie z nowelizacją z 2004 r. umowy konsumenckie lub umowy o pracę mogą być jednocześnie sporządzone po polsku i w wersji (lub w wersjach) obcojęzycznych. Jeśli strony nie postanowiły inaczej, to podstawą wykładni takich dokumentów jest ich wersja polska (art. 8 ust. 2). Umowa o pracę lub inny dokument wynikający z zakresu prawa pracy, a także umowa konsumencka, mogą być sporządzone w języku obcym na wniosek pracownika lub konsumenta, który jest obywatelem innego państwa UE. Osoby te muszą być pouczone o prawie do sporządzenia umowy w języku polskim (art. 8 ust. 3).
— Artykuł 8 ust. 2 wciąż obowiązującej ustawy niesie pewne zagrożenie dla konsumentów i pracowników w zakresie języka umowy. Pracownicy polscy podpisujący umowę o pracę w obcym języku, mogą narazić się na stratę, jeśli nie będą mogli zrozumieć, co podpisują — przyznaje Ernest Jędrzejewski.
Wybór języka umowy wpływa też na jej wykonywanie, np. pracownikowi może się wydawać, że coś mu przysługuje, a według umowy jest inaczej.
Dyskryminacja
Uchylenie ust. 3, art. 8 ustawy nie zmieni znacząco sytuacji polskich konsumentów czy pracowników. Problem będzie z pracownikami i konsumentami zagranicznymi.
— Obywatel Niemiec będzie musiał podpisać umowę po polsku. Nawet jeśli umowa zostanie przetłumaczona na jego język ojczysty, możliwe są pewne nieścisłości. Musimy pamiętać o tym, że traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską przewiduje zniesienie wszelkich form dyskryminacji w zakresie stosunku pracy. Jest ryzyko, że ktoś uzna usunięcie ust. 3, art. 8 ustawy za przejaw dyskryminacji pracowników i konsumentów z innych krajów — zwraca uwagę Ernest Jędrzejewski.
Jeżeli pracodawca nie przedstawi zagranicznemu pracownikowi umowy po polsku, zapłaci grzywnę.
W przypadku usług pośrednictwa ubezpieczeniowego informacje przekazywane konsumentom przez pośredników ubezpieczeniowych muszą być precyzyjne, jasne i w formie pisemnej oraz w języku uzgodnionym przez strony (według dyrektywy 2002/92 w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego). Obecnie Anglik, który chce się w Polsce ubezpieczyć, idzie do brokera i informuje go, że chce podpisać umowę sporządzoną w języku angielskim. Po usunięciu z ustawy ust. 2 i 3 stanie się to niemożliwe. Dopuszczalne będzie tłumaczenie, ale interpretacja będzie odbywała się zawsze na podstawie polskiej wersji, czyli tekstu oryginalnego.
Okiem eksperta
Konsumenci zyskają
Wyrok Trybunału wychodzi naprzeciw polskim konsumentom. Teraz nie będzie kłopotu z interpretacją umowy między przedsiębiorcą a konsumentem, a wiadomo, że to właśnie konsument jest słabszą stroną. Dlatego dobrze się stało, że teraz konsument dokładnie będzie wiedział, co się znajduje w umowie. Jeśli jest ona zapisana w języku obcym, istnieje możliwość odmiennych interpretacji. Z drugiej strony — wątpliwości w prawie zwykle rozpatrywane są na korzyść konsumentów.
Dariusz Łomowski biuro prasowe Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów