Nikt z resortu finansów nie chce nawet rozmawiać z General Electric o bublach w przepisach. Nic dziwnego, że koncern weryfikuje politykę wobec Polski.
„Puls Biznesu”: Na początku czerwca alarmowaliśmy, że wadliwe rozwiązania dotyczące VAT szkodzą m.in. firmom sprzedającym usługi inżynierskie za granicę. Jak bardzo jest to istotna bariera dla General Electric?
Lesław Kuzaj, dyrektor generalny General Electric na Europę Środkową: Zacznę od obalenia pewnego mitu: koncerny zachodnie nie wchodzą do Polski i innych krajów regionu w poszukiwaniu taniej siły roboczej. To był jeden z powodów, ale na początku lat 90. Teraz taniej siły roboczej szuka się w Azji. Idzie natomiast o poszukiwanie talentów. Chcemy zwiększać naszą innowacyjność. Musimy być zatem obecni w tych krajach, gdzie myśl techniczna jest na odpowiednim poziomie, istnieje zaplecze naukowo-badawcze, jest kadra inżynierska. Polska spełnia te kryteria, ale niektóre regulacje dotyczące VAT znacząco pogorszyły jej konkurencyjność.
Jakiego obszaru działalności GE to dotyczy?
W 2000 r. otworzyliśmy w Warszawie Engineering Design Center, biuro projektowe, które zajmuje się silnikami lotniczymi. 150 inżynierów pracuje w systemie on-line, będąc częścią globalnego zespołu GE Aircraft Engines. Zajmują się projektowaniem, analizami, testami części. Budowaliśmy biuro przez cztery lata i tak naprawdę jest ono dalej w fazie przyspieszonego rozwoju. Zapotrzebowanie na tego typu usługi rośnie.
Do maja wszystko działało bardzo dobrze, potem sytuacja drastycznie się zmieniła. Stawka VAT na sprzedaż naszych usług za granicę wzrosła z 0 proc. do 22 proc. Oznacza to, że musimy dodać do ceny kilka milionów dolarów w skali roku. W tych okolicznościach, firmy muszą zastanowić się, czy w dalszym ciągu ich działalność jest efektywna. I takie pytanie właśnie teraz sobie zadajemy.
Ten problem dotknął również firm software’owych, jednak tu Ministerstwo Finansów naprawiło błąd.
Nas to szczęście nie spotkało. Mimo przekazywania naszych pytań, wątpliwości, nie udało nam się uzyskać żadnej odpowiedzi od resortu: czy taka jest polityka, czy to raczej pomyłka, czy regulacje zostaną utrzymane. Musimy zmniejszać zamówienia dla inżynierów w Warszawie. Odbiorca usługi, jest nim zazwyczaj nasza centrala w USA, nie może odliczyć VAT. Dodam, że według naszych analiz prawnych, regulacje te są rażąco sprzeczne z VI dyrektywą UE.
Jakie są reakcje centrali GE na taki obrót spraw?
Bardzo duże rozczarowanie — prezes GE, który składał wizytę w Polsce 1,5 roku temu, był zapewniany przez prezydenta i premiera, że jest to znakomite miejsce do inwestycji. Również Państwowa Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych przekonuje nas, abyśmy zwiększali obecność w kraju. Tymczasem to, co widzimy, wygląda inaczej. Dodam, że plany innych działów mojej firmy, które być może chciałyby powtórzyć sukces ośrodka silników lotniczych, stanęły pod znakiem zapytania.
Czy to jedyny przykład regulacji podatkowych, które po 1 maja utrudniają działalność w Polsce?
Niestety nie. Następny przykład dotyczy składów konsygnacyjnych. Są one potrzebne przede wszystkim fabrykom pracującym w systemie just in time, aby nie zapychały magazynów surowcami i półproduktami. W razie zapotrzebowania można wejść do składu konsygnacyjnego, dokonać zakupu płacąc VAT oraz inne należności.
Mamy trzy fabryki w Polsce, przy każdej funkcjonują składy konsygnacyjne, prowadzone przez dostawców z całej Europy. Od 1 maja trzeba jednak rejestrować składy na potrzeby VAT. Wiąże się to z kosztami, potem co miesiąc trzeba rozliczać podatek, prowadzić rejestry, składać deklaracje, zatrudniając w tym celu pracowników. Pojawiła się biurokracja. Nasi dostawcy nie chcą utrzymywać w Polsce dodatkowych ludzi i opłacać wykonywania przez nich papierkowej roboty.
Co to oznacza dla fabryk GE?
Musimy kupić części i urządzenia na zapas, za ponad 20 mln USD rocznie, aby leżały w magazynach, gdy będą potrzebne przy produkcji. Do tego dochodzą koszty składowania. W innych krajach regionu, np. na Węgrzech, nie mamy takich problemów. Podkreślam, funkcjonowanie składów konsygnacyjnych pozostaje neutralne dla budżetu. VAT i tak jest płacony przy sprzedaży. Zbiurokratyzowano cały proces i stał się on bardziej kosztowny.
Czy Polska bardzo wyróżnia się na tle innych krajów, jeśli idzie o traktowanie inwestorów?
Wypadki przy pracy nad podatkami zdarzają się wszędzie. Natomiast w innych krajach Europy Środkowej i Wschodniej mamy dużo lepszą komunikację z urzędami.