Po stu dniach swoich rządów Donald Tusk powraca do starych pomysłów. Nie ma w tym nic zdrożnego, jeśli pomysły są dobre, a z różnych względów dotychczas nie zostały zrealizowane. Trudno jednak nie mieć wrażenia (oby mylnego), że szefowi rządu chodzi nie tyle o realizację owych koncepcji, ile o wrzucenie do publicznej debaty paru haseł.
Na pierwszy ogień poszedł podatek Belki. Wiemy już, że minister finansów Jacek Rostowski jest zniesieniu tej daniny przeciwny. Ale premier nie rezygnuje i zapowiada negocjacje w tej sprawie. Zniesienie podatku od dochodów kapitałowych Platforma Obywatelska zapowiadała nie raz i jako partia nie była zresztą w tych zapowiedziach odosobniona. Ostatnio nawet posłowie Prawa i Sprawiedliwości apelowali o zniesienie tego podatku, bo ich rząd, jak sami przyznają, nie zdążył tego zrobić. Trudno sobie skądinąd przypomnieć równie płomienne apele z tej właśnie strony do jeszcze nie tak dawno zasiadającej w fotelu ministra finansów Zyty Gilowskiej. Najsmutniejsze zaś jest to, że w dyskusji starannie pomijana jest kwestia, czy podatek jest potrzebny, czy nie (może z wyjątkiem Rostowskiego, który w kilku wywiadach wyłożył swój pogląd na tę sprawę). Dyskusja sprowadza się do konstatacji, że skoro się już podczas kampanii kiedyś chlapnęło ozorem, że podatek trzeba znieść, to bez względu na okoliczność należy to zrobić, aby opozycja się nie czepiała, że rząd nie dotrzymuje obietnic. Próżny trud, i tak się będzie czepiała.
Gdybyż ten przegląd starych obietnic dotyczył jedynie podatków, ale Platforma przypomniała sobie o obietnicach jeszcze z 2005 roku i o czterech tezach Platformy — likwidacja immunitetu, likwidacja Senatu, zmniejszenie Sejmu o połowę i jednomandatowe okręgi wyborcze. Zapowiadane zmiany głębokie, ale dyskusja płytka. Na pierwszy rzut oka nic, tylko przyklasnąć, gorzej, jeśli brnąć w szczegóły. Być może Senat jest rzeczywiście w polskim ustroju niepotrzebny, ale jego ewentualna likwidacja powinna być rezultatem poważnej debaty ustrojowej, a nie programu „tanie państwo”. Jeżeli jako argument będą podnoszone oszczędności (jak bywało), to można wskazać, że np. utrzymanie sądów też jest kosztowne, a nikt jakoś nie proponuje ich likwidacji. Jeżeli dyskutujemy o zniesieniu immunitetu, to warto sobie przypomnieć, po co taka instytucja w ogóle została wprowadzona, i że także obecne prawo nie zmusza posłów do chronienia kolegów, którzy mają zamiłowanie do jazdy samochodem i napojów wyskokowych. Mniejszy Sejm? OK. Jednak warto pamiętać: mniejsza liczebność nie oznacza automatycznie wyższej jakości.
Konstytucyjna debata jest potrzebna, chociażby w sprawie podziału kompetencji między rząd a prezydenta. Najgorsze jednak, co mogłoby się stać, to sprowadzenie jej zaledwie do haseł z kampanii wyborczej. Zgłaszane przez premiera pomysły są kuszące i zasługują na poważną dyskusję. Inicjatywa w tej sprawie należy jednak do szefa rządu i w najbliższych miesiącach przekonamy się, czy chodziło jedynie o efekt medialny, czy o zmiany ustrojowe. Czasem warto sięgnąć do starych obietnic, ale po to, by je wreszcie zrealizować, a nie tylko dlatego, że fajnie wyglądają na plakatach.