Kupno mieszkania przypomina drogę przez mękę. Na rynku coraz więcej agentów bez zasad, bez skrupułów i z głębokimi kieszeniami.
Wymagania, teoretycznie, mieliśmy skromne. Mieszkanie 70 mkw., w miarę w centrum Warszawy, raczej na pierwszym piętrze, najlepiej w starej kamienicy. Jak na trzydziestolatków z prowincji przeznaczyliśmy na nie zawrotną sumę — 400 tysięcy złotych.
Poszukiwania zaczęliśmy pod koniec listopada. W połowie grudnia doszliśmy do wniosku, że możemy wydać nawet 450 tysięcy. W styczniu — że w grę wchodzi także parter lub trzecie piętro bez windy. Luty zmienił naszą definicję centrum. Okazało się, że obejmuje ono wszystko poza Kabatami, Pragą, Bemowem i Ursusem. W marcu stwierdziliśmy, że nawet pół miliona to w sumie nie tak dużo.
Najlepsza fucha w mieście
Frustracje spowodowane małą podażą na rynku to i tak nic w porównaniu z galerią osobowości, na jaką trafiliśmy przy okazji spotkania z agentami nieruchomości. Ich rola ogranicza się do pokazania mieszkania, co zajmuje im pół godziny, a biorą za to 2,5 proc. jego wartości. Średnio 6-8 tys. zł. Najlepsza fucha w mieście. Dlatego rozpanoszyli się wszędzie.
— Dostałem dzisiaj od rana 20 telefonów. Wszystkie z agencji nieruchomości — powiedział mój mąż o 9.45.
Godzinę wcześniej ukazało się w serwisie Trader.pl ogłoszenie, że chcemy sprzedać nasze mieszkanie.
— Większość agentów proponowała, że je wystawią na sprzedaż, a my nie poniesiemy żadnych kosztów. Powiedziałem, że jak chcą, to niech wystawiają — dodał.
Po południu oferta sprzedaży naszego mieszkania pojawia się w kilkunastu egzemplarzach na stronach Trader.pl i jeszcze na dwóch innych portalach internetowych z ogłoszeniami o nieruchomościach. To cały wysiłek agencji. Tyle że cena podana w tych ogłoszeniach jest wyższa o kilkanaście tysięcy od tego, co my chcemy otrzymać. Agenci doliczają do wartości mieszkania ukrytą prowizję. Na transakcji zarabiają podwójnie, przy totalnej nieświadomości kupującego. Oszustwo? Agenci nazwaliby to prawami rynku.
Wydawałoby się, że takie pieniądze skłonią ich do wykazania choćby cienia profesjonalizmu. Nic z tego. Nasze pierwsze spotkanie z agentem wyglądało jak ujęcie z taniego filmu sensacyjnego. Szliśmy w strugach deszczu po zmierzchu ul. Rakowiecką. Gdy już zbliżaliśmy się do kamienicy nr 3, zadzwonił agent.
— Czekam w samochodzie po drugiej stronie.
— Nie możemy po prostu wejść do środka?
— Nie, musimy wcześniej podpisać umowę pośrednictwa.
Wsiedliśmy więc do granatowego fiata punto. Tam, przy słabym świetle lampki samochodowej podpisywaliśmy umowę.
— Może mi pani pożyczyć długopis? Mój właśnie się wypisał — powiedział rozbrajająco pulchny, łysawy Roman.
Koleś trochę zakręcony
Tego było już trochę za dużo. Ale na szczęście moja przyjaciółka Paulina poleciła nam znajomego agenta.
— Trochę wykręcony, ale fajny koleś i bardzo się stara — powiedziała.
Dobra rekomendacja. Znajomy Pauliny przysłał nam kilka ofert. Pojechaliśmy zobaczyć mieszkanie koło al. Solidarności. Co prawda parter, ale niech będzie.
— No i co? — zapytał Marek po obejrzeniu mieszkania.
— Super, tylko musielibyśmy zrobić generalny remont. Czarne meble, barek, łukowate framugi drzwi przypominają dancing z lat 70. Brakowało tylko srebrnej kuli. A właściciele, dumni z tego wystroju, żądają ceny jak za mieszkanie, w którym nie trzeba nic robić — mówi mój mąż.
— No tak, może to nie jest mieszkanie w sam raz dla was — przyznał agent.
Dalsza współpraca oznaczała coraz większe rozmijanie się w oczekiwaniach. Zakończyła ją sprawa Bemowa.
— Dlaczego przysłał mi pan ofertę 50-metrowego mieszkania na Bemowie?
— Bo to dobra oferta.
— Ale dla mnie dobra oznacza 70-metrowe mieszkanie w centrum. Czy Bemowo jest w centrum i czy 50 metrów oznacza to samo co 70?
— To może chociaż pojedziemy je obejrzeć?
— Nie — zaryczałam do słuchawki.
Ale i tak ten agent był całkiem w porządku. Praca większości z nich kończyła się na odbieraniu telefonów, choć i z tym bywały kłopoty. Mieszkań szukaliśmy w internecie. Agenci, owszem, chętnie umawiali się z nami na oglądanie mieszkania. Ale żaden z ponad 20 pośredników nigdy do nas nie oddzwonił, nie zaproponował kolejnego lokalu. No, może dwie — trzy agencje przysyłały nam oferty w stylu 50 metrów na Bemowie.
Znalazłam świetne mieszkanie na poddaszu na ul. Słupeckiej. Dzwonię.
— Muszę sprawdzić, czy jest aktualne, bo właściciel zawiesił transakcję do końca marca — mówi agent.
— Ale już jest koniec marca — zauważam.
— Oczywiście, sprawdzę i oddzwonię.
Oczywiście nie oddzwonił. Po dwóch dniach sięgnęłam za słuchawkę. Po dwóch kolejnych przestał odbierać telefon.
Żona żula
Moją ulubioną agentką została Marta. Gdy ją spotkaliśmy pierwszy raz, stała w bramie i paliła papierosa. Wyglądała jak żona największego w okolicy żula. Tleniona blondyna z odrostami, twarz alkoholiczki i głos tak ochrypły, że zaczęłam się zastanawiać, czy ona pali nawet podczas snu.
Zaprowadziła nas do mieszkania na ul. Kaliskiej, wystawionego na sprzedaż od wielu miesięcy, co na rynku nieruchomości oznacza, że musi być naprawdę fatalne. Było fatalne.
— Nawet nie podpisała z nami umowy — zdziwiłam się po wyjściu z mieszkania.
Okazało się, że nie była taka głupia, jak myśleliśmy.
— Może od razu pójdziemy zobaczyć pobliskie mieszkanie na Barskiej? — spytała.
Miało podobny metraż i cenę — 70 mkw. za 450 tysięcy złotych. Ładne trzy pokoje, prawie wyremontowane. W porównaniu z poprzednim — niemalże idealne. Przed wejściem — a jakże by inaczej — agentka przypomniała sobie, że musimy podpisać umowę.
— To parter z oknami na ulicę, którą jeżdżą karetki.
— Ale nie jeżdżą na sygnale.
— A ta kamienica — rudera, którą widać z okien wychodzących na podwórko?
— Ona jest przygotowywana do ocieplania od zewnątrz.
— Sytuacja własnościowa nieuregulowana. W kilka miesięcy właściciele zmieniali się czterokrotnie.
— My o wszystko zadbamy, sprawdzimy dokumenty, nie dopuścimy, by państwo kupili mieszkanie od osób niewpisanych do księgi wieczystej. Ci panowie dokonali już wszelkich niezbędnych kroków — zapewniała agentka.
Nie było też problemem, że panowie kupili mieszkanie dwa miesiące temu za 290 tysięcy tylko po to, by je zaraz sprzedać po wymalowaniu ścian i dokonaniu tylko absolutnie niezbędnych napraw. Mieszkanie pachniało świeżością, choć z kranów nie płynęła woda.
Na bezrybiu i rak ryba, więc stwierdziliśmy, że je kupimy. Na pewno łatwo je sprzedamy w przyszłości. Umówiliśmy się z notariuszem.
— Zupełnie nie rozumiem, dlaczego państwo nie chcą korzystać z polecanego przez nas notariusza — oburzyła się agentka. — Tylko stwarzają państwo problemy.
— Przypominam, że za pośrednictwo płacimy pani 9 tysięcy złotych. Za taką kwotę oczekuję przynajmniej uprzejmości — warknęłam.
Zupełnie jej to nie zbiło z tropu. Widocznie wskazany przez nią notariusz odpalał jej niemałą prowizję za „współpracę”. Ale pani z odrostami na dziesięć centymetrów odtąd dzwoniła już tylko do mojego męża. Przynajmniej ja miałam spokój.
Umowa dość skomplikowana
Po dwóch dniach zadzwoniła pomocnica naszego notariusza. Poprosiła o dokumenty, wyznaczyła termin podpisania umowy na poniedziałek. Szczegóły dogadywaliśmy telefonicznie ze sprzedającymi. Mąż miał jedno zadanie bojowe — informować o poszczególnych krokach panią agent, której płacimy 9 tysięcy za pomoc przy sprzedaży mieszkania. Żeby wiedziała, na jakim jesteśmy etapie i o której godzinie ma się stawić na podpisanie umowy.
Wszystko ustalone. W piątek po południu dzwoni pomocnica notariusza.
— Niestety, pan notariusz zrezygnował z państwa umowy. Chcemy przeprosić, ale muszą państwo podpisać ją gdzie indziej — mówi bardzo miła pani po drugiej stronie słuchawki.
Zdębiałam.
— Jak to?
— Notariusz wyjeżdża w przyszłym tygodniu, nie ma zbyt dużo czasu, a państwa umowa jest dość skomplikowana.
Czy gdzieś w tym mieście ktoś oferuje profesjonalne usługi dla nieszczęśników usiłujących kupić mieszkanie?
Pewnie tak, ale ja szczęścia nie miałam. Pozostała mi tylko złośliwa satysfakcja, że nie muszę płacić blondynie. Uratował mnie telefon od przyjaciółki.
— Nowelizacja ustawy o nieruchomościach wprowadza przepis, że agentowi płaci się za wykonaną pracę. Nie może on żądać od ciebie prowizji tylko za to, że pokaże ci mieszkanie. Musi faktycznie coś zrobić. I najlepiej, żeby to udowodnił pisemnie — powiedziała.
Dobrze, że są jeszcze przyjaciele.