Walka z producentami podróbek przypomina walkę z wiatrakami. Mimo zatrzymań na granicy i akcji policji oraz grożących wysokich odszkodowań rynek codziennie zalewają tony podróbek. Można odnieść wrażenie, że producenci oryginalnych produktów — właściciele znaków towarowych, nie są świadomi przysługujących im uprawnień, zarówno prewencyjnych, jak i naprawczych.
Podstawą szczególnej ochrony, przyznawanej przepisami prawa własności przemysłowej, jest uzyskanie w Urzędzie Patentowym prawa ochronnego na znak towarowy. Prawo ochronne na znak towarowy daje uprawnionemu prawo wyłącznego korzystania z tego znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na obszarze Polski. Uprawniony nabywa jednocześnie prawo do zakazywania innym korzystania ze znaku, w tym umieszczania znaków na towarach, ich opakowaniach, wprowadzania takich towarów do obrotu, ich imporcie, eksporcie, a także składowaniu w celu sprzedaży.
Wielu przedsiębiorców stosuje tzw. ofensywny model ochrony, tj. zgłasza całe serie znaków towarowych do ochrony i ostro reaguje na każdy najmniejszy przejaw naruszenia. Często pożądane skutki (odstraszające) przynosi już samo pismo wzywające do natychmiastowego zaniechania naruszeń.
Dodatkowo, aby podrobione towary nie trafiły na rynek polski lub unijny, warto złożyć w Izbie Celnej w Warszawie wniosek o tzw. ochronę na granicy. Właściciel znaku towarowego otrzyma od służb celnych informację w przypadku pojawienia się podrobionych towarów na granicy i wtedy będzie musiał zdecydować, czy chce wszcząć konkretne działania przeciwko naruszycielowi.
Jeżeli przedsiębiorcy naruszają prawa wyłączne, uprawnionym przysługują roszczenia, w tym roszczenie o zaprzestanie naruszeń, o odszkodowanie, o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Aby je wyegzekwować, należy wnieść powództwo do sądu cywilnego. Jeszcze przed wszczęciem sporu sądowego producent oryginalnych towarów powinien złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczeń, tj. o nakazanie pozwanemu przez sąd zaprzestania produkcji oraz obrotu podrobionymi towarami przez czas trwania procesu.
Postępowanie cywilne nie jest jedyną możliwością dochodzenia „sprawiedliwości” w przypadku podróbek. Oznaczanie towarów podrobionym znakiem towarowym, a nawet sam obrót tak oznaczonymi towarami na rynku, jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności do lat dwóch, a w przypadku działania na większą skalę nawet do lat pięciu. Nie tylko więc producent, lecz również każdy kolejny podmiot w łańcuchu obrotu może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej. W tym celu uprawniony powinien złożyć do prokuratury wniosek o ściganie, a następnie brać udział w postępowaniu jako poszkodowany.
Ustawodawca udostępnił właścicielom znaków towarowych cały wachlarz możliwości w walce z podróbkami — warto więc z niego korzystać.
MARTA MISZCZUK
Accreo Legal