Faktoring ma wiele odmian, które decydują o tym ile pieniędzy, w jakim terminie i na jakich warunkach otrzyma firma.
W praktyce gospodarczej wykształciły się dwie podstawowe formy umowy faktoringu.
Podział możliwości
Umowa faktoringu właściwego wiąże się z całkowitym przejęciem ryzyka za niewypłacalności dłużnika przez nabywcę wierzytelności — nazywanego w tej transakcji faktorem.
— Bank, po nabyciu wierzytelności, wypłaca faktorantowi (sprzedającemu wierzytelność) zaliczkę i przejmuje ryzyko wypłacalności dłużnika. W tym przypadku nie istnieje możliwość powrotu wierzytelności do faktoranta —wyjaśnia Klaudiusz Sytek, dyrektor departamentu faktoringu w Getin Banku.
Faktoring niepełny ma miejsce wówczas, gdy istnieje prawo powrotnego przeniesienia wierzytelności na dostawcę, który uczestniczy w ryzyku wypłacalności.
— Wariant niepełny oparty jest na finansowaniu wierzytelności w formie zaliczki wypłacanej przez firmę faktoringową bez przejęcia ryzyka wypłacalności odbiorcy — precyzuje Krzysztof Tempes, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu w GMAC Commercial Finance.
Umowa przelewu wierzytelności przeważnie zawierana jest pod warunkiem uzyskania przez faktora zaspokojenia od dłużnika. Klaudiusz Sytek zwraca uwagę, że w razie gdy nie uzyska on takiego zaspokojenia, wierzytelności wracają do firmy, która je sprzedała, a faktor może rościć o zwrot kwoty, którą jej zapłacił.
Faktoring niepełny oferowany jest w kilku wariantach.
— W formie wymagalnościowej jest to faktoring z odroczonym finansowaniem, a faktor wypłaca klientowi należność w dniu, gdy wierzytelność staje się wymagalna. Faktoring niepełny może też przybrać postać portfelową, polegającą na finansowaniu i obsłudze wierzytelności firmy w stosunku do jej całego portfela odbiorców, albo faktoringu tajnego, którego zasadą jest nie powiadamianie odbiorcy o zawarciu umowy faktoringu i przelewie wierzytelności na rzecz firmy faktoringowej — tłumaczy Krzysztof Tempes.
Zaletą faktoringu niepełnego jest przede wszystkim niższy koszt ponoszony przez zbywającego wierzytelność, natomiast odmiana pełna — zapewnia częściowe przejęcie ryzyka niewypłacalności dłużnika. Zasada swobody umów pozwala również na rozkładanie tego ryzyka na dwie strony umowy, w tym przypadku jest to umowa tzw. faktornigu mieszanego.
— Oba warianty — pełny i niepełny — oferowane są również w formie faktoringu zagranicznego w sytuacji, gdy odbiorcy firmy to podmioty działające poza granicami danego kraju — dodaje Klaudiusz Sytek.
Polskie priorytety
W Polsce najczęściej stosuje się faktoring z regresem.
Statystyki pokazują również, że faktoring jest najczęściej wykorzystywany przez firmy z branż metalowej, chemicznej, spożywczej, elektromaszynowej, odzieżowej, drzewnej, energetycznej, meblarskiej i budowlanej.