W ramach kolejnych edycji programu Phare, wdrażanych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), ze wsparcia skorzystało 17 tys. małych i średnich przedsiębiorstw na łączną kwotę 170 mln euro. W ubiegłym roku — oprócz uruchomionego programu Phare 2002 — przedsiębiorcy uzyskali dostęp do dużo większych funduszy strukturalnych. Tylko w ramach pierwszej rundy Sektorowego Programu Operacyjnego „Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw”, działanie 2.1 „Wzrost konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez doradztwo” i działanie 2.3 „Wzrost konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez inwestycje” dotację przyznano 930 przedsiębiorcom na kwotę 98 mln euro.
Teraz małe i średnie przedsiębiorstwa otrzymują również dostęp do programów Phare 2003, w których pojawiły się interesujące komponenty inwestycyjne, a dostęp do Funduszu Dotacji Inwestycyjnych uzyskały firmy z woj. mazowieckiego, wielkopolskiego i śląskiego (wcześniej nie mogły korzystać z FDI).
Przedsiębiorcy najbardziej interesują się programami oferującymi wsparcie na inwestycje, stąd olbrzymia liczba wniosków składanych w ramach działania 2.3 SPO WKP. Jednakże po pierwszej turze zakończonej w grudniu 2004 r. firmy przekonały się, że nie jest to łatwy program — spośród prawie 6,5 tys. projektodawców szansę na skorzystanie z dotacji otrzymało zaledwie 713. Należy jednak podkreślić, że wiele firm, które odniosły sukces, skorzystało z pomocy oferowanej przez banki. Zainteresowanie w kolejnych turach było podobnie duże, a firmy współpracujące z bankami zwiększają swoje szanse.
Oprócz kredytu pod dotację firma zyskuje możliwość sfinansowania kosztów projektu w części nie objętej dotacją oraz kosztów niekwalifikowanych (czyli takich, na których refinansowanie nie można dostać dotacji). Wyśrubowane wymogi UE wymuszają na firmach precyzyjne przemyślenie inwestycji i zgromadzenie odpowiedniego potencjału finansowego.
Przy okazji prowadzimy akcję edukacyjną. Wiele tworzonych przez firmy projektów to były po prostu listy życzeń. Objaśniamy przedsiębiorcom cele programów. Nieraz w trakcie pierwszej rozmowy okazuje się, że chcą zaspokoić swoje najpilniejsze potrzeby inwestycyjne, często bez żadnego związku z opisywanym projektem. Czasem przychodziło nawet zniechęcać firmy do występowania o dotacje z działania 2.3 SPO WKP, gdzie projekty muszą wprowadzać innowację produktu lub procesu produkcyjnego. Funduszy strukturalnych przedsiębiorcy musieli się uczyć od nowa.
Bartosz Chytła wiceprezes Fortis Bank Polska SA